پشت‌صحنه رادیو، تصویری می‌شود

از ابتدا بنای ما، تولید کیفی و کمی نمایش بود، سال گذشته موفق شدیم میزان تولیدات این مرکز را افزایش دهیم و از 450 تا 500 ساعت در سال 87 به 1200 ساعت در سال 88 برسانیم، که به نوعی تولیدات 3 برابر شد. در عین حال امسال تغییری در رویکرد تولید نمایش پیش آمد و مقداری به لحاظ کیفی به کار توجه بیشتری کردیم و از نظر کمیت از سال 1388 نمایش کمتری تولید کردیم، یعنی نسبت به سال گذشته افت تولید داشتیم.

یکی از شبکه‌های رادیو که عمده‌ترین نمایش‌های تولیدی ما را پخش می‌کرد، 2 بخش نمایش را حذف کرد و به دلایل مختلف در این شبکه نمایش‌های ما پخش نمی‌شود، که حدود 400 ساعت تعهد ما کم شد. یعنی یک سوم کل تولیدات ما در این 6 ماه پخش نشد.

ما در عرصه‌های مختلف هنری فعالیت‌های گسترده‌ای داشتیم که این کار را از سال گذشته آغاز کردیم، همچون مشارکت در جشنواره‌های تئاتر دانشجویی، جشنواره رضوی، جشنواره تئاتر افراز و خانه تئاتر و بزرگداشت خانه تئاتر همچنین حضور در جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک که در همدان برگزار شد و امیدوارم با افتتاح رادیو نمایش هم این فعالیت‌ها گسترش پیدا کند.

یکی از جشنواره‌هایی که هم ما و هم هنرمندان مرکز نمایش خیلی به آن امیدوار بودند، جشنواره فجر بود. جشنواره فجر به عنوان معتبرترین و یکی از اصلی‌ترین جشنواره تئاتری کشور از سوابق و اعتبار‌ خوبی در دنیا برخوردار است و ما هم هر سال با پخش رادیو تئاتر در آن شرکت داشتیم که امسال بدون اطلاع ما، مسوولان جشنواره این بخش را حذف کردند و گفتند قرار است 2 سال یک بار برگزار شود ولی همین موضوع خیلی باعث نگرانی هنرمندان نمایشی رادیو شد. این اتفاق یک‌جانبه و بدون اطلاع ما صورت گرفت و حالا امیدواریم که سال آینده مسوولان به وعده‌ شان عمل کنند و دوباره این بخش را به مرکز نمایش برگردانند.

نگرانی ما این است که سال آینده با تغییر مدیران برگزاری که هر سال این اتفاق می‌افتد، دو بخش رادیو تئاتر هم کلا از جشنواره حذف شود، اما تلاش ما برای برگرداندن بخش رادیو تئاتر به جشنواره تئاتر فجر ادامه دارد و امیدواریم که مخالفتی صورت نگیرد.

هنرمندان مرکز نمایش هم در عرصه کار نمایشی رادیویی و هم در صحنه تئاتر فعالیت دارند، خیلی از بازیگران تئاتر کشور در مرکز ما هستند که از ابتدا هم رادیویی بودند. این ابداع رادیو تئاتر ترکیبی از ذهنیت نمایش رادیویی و اجرای صحنه‌ای بود که با همت هنرمندان مرکز نمایش شکل گرفت و چندین دوره هم اجرای رادیو تئاتر داشتیم که استقبال خوبی هم از آن صورت گرفت. قابلیت‌هایی که رادیو تئاتر دارد باعث می‌شود توانایی هنرمندان ما در شکل صحنه‌ای هم نمود و بروز داشته باشد. چون بازیگران ما توانایی بازی صحنه را هم دارند. این باعث پویایی خلاقیت و نوآوری در کار هنرمندان رادیوست و به نوعی ارتباط مستقیم با مخاطبانشان هم می‌تواند تعامل فکری، حسی و فرهنگی بین آنها برقرار کند تا بازخورد کارشان را به طور مستقیم از مخاطبانشان دریافت کنند.

با رادیو تئاتر می‌خواهیم نمایش را به گونه دیگری تجربه کنیم و به نوعی با حضور در جشنواره تئاتر فجر آن را رسانه‌ای کنیم. در واقع می‌خواهیم با اجرای زنده نمایش در استودیو برای حاضران، بین آنها صمیمت بیشتری برقرار کنیم و در این شرایط شکل دیگری از هنر نمایش ارائه می‌شود.

پخش اولین سری آن تا چند روز آینده شروع ‌شود که امیدوارم تجربه خوبی باشد.

اولین بار شاید کسی که طرح تصویری شدن برخی از برنامه‌های رادیویی را مطرح کرد خود من بودم. چون یک نیروی تلویزیونی‌ام که وارد رادیو شده‌ام. به نظرم رسید رادیو برای این که شنیده شود، بهتر است به روی امواج تصویر نفوذ کند تا به وسیله ابزار ارتباطی که در دست مخاطبان است، بتواند ارتباط بهتر و بیشتری با مخاطبان برقرار کند. با این حساب به طور شفاهی این طرح عنوان شد.

این امکان وجود دارد. توانایی آن هم در مرکز نمایش رادیو هست، به نظر من نمایش تصویری کار جذابی می‌شود چون همزمان هم تماشاگر و هم بازیگر را می‌بینیم، همیشه آنچه که در پشت صحنه برنامه‌های رادیو وجود دارد، برای مخاطبان جذاب است.

این طرح مخالفان زیادی دارد، اما واقعیت این است رادیو برای این که بتواند مخاطبان از دست رفته‌اش را به دست بیاورد و همچنین مخاطبان جدیدی کسب کند بهتر است این روش را هم تجربه کند. چون در حال حاضر تصویر رساتر و پرنفوذ‌تر است، این روش می‌تواند با پخش بخش‌های جذاب نمایش یا برنامه‌های رادیویی پلی باشد برای پیوستن مخاطبان تلویزیونی آن برنامه رادیو به جمع مخاطبان رادیو.

رادیو نمایش می‌تواند رادیوی جذابی برای مردم بخصوص مخاطبان تئاتر باشد و با ارائه آثار نمایشی ایرانی- خارجی ساختار نمایشی را در کشور مورد بررسی قرار دهد. حتی می‌تواند برای علاقه‌مندان رشته‌های نمایشی هم آموزش‌های لازم را با حضور اساتید هنرهای نمایشی ارائه کند که فکر می‌کنم به دلیل جذابیت نمایش و درام رادیو نمایش یکی از جذاب‌ترین رادیوها شود، چون درصد کار هنری در آن بیشتر است.

مرکز نمایش رادیو به جز رادیو نمایش، اگر شرایط برایش فراهم شود، می‌تواند به عنوان یک مرکز تولیدکننده و آموزش بازیگر و نویسنده نمایش فعالیت کند، یعنی ورودی خوبی باشد برای کسانی که تمایل دارند در رشته‌های مختلف نمایش فعال باشند. همچنین زمینه مناسبی برای تربیت هنرمندانی است که می‌توانند از این طریق به عرصه‌های سینما، تلویزیون و تئاتر راه یابند. اگر مرکزی برای شناسایی استعدادها و افراد مختلف در رشته‌های هنری وجود نداشته باشد در آینده در زمینه کارگردانی، نویسندگی و بازیگری دچار مشکل می‌شویم.

برنامه‌های نمایشی متنوعی را برای پخش در ایام دهه مبارک فجر داریم که یکی از مهم‌ترین آن سریال نمایشی «برادر ایام» است که در 78 قسمت تولید شده که به 3 دوره تاریخی معاصر ایران می‌پردازد و با بررسی جریان‌های سیاسی و تاریخی در قالب نمایش به کارگردانی میکائیل شهرستانی از رادیو ایران پخش می‌شود.

ما از نظر نرم‌افزاری و کادر نیروی انسانی آمادگی لازم را داریم، حتی مدیران گروه‌ها جدول پخش اولیه را تنظیم کردند، خیلی از نمایش‌هایی که قرار است از رادیو نمایش پخش شود تولید شده و یا در حال تولید است، بسیاری از طرح‌ها هم در دست بررسی است تا بزودی تولید آنها آغاز شود.

با در نظر گرفتن فرکانس خاصی برای رادیو نمایش قرار است 12 ساعت در روز برنامه داشته باشیم. امیدوارم از سال 1390 بتوانیم صدای رادیو نمایش را بشنویم.