سال میلیاردی سینمای روسیه

تحلیلگران اقتصادی سینما می‌گویند حدود 25 درصد از کل فروش سینماهای روسیه در سال 2010 متعلق به فیلم‌های داخلی بوده است که شامل فروش 145 میلیون دلاری می‌شود. به همین دلیل، اهالی هنر پیش‌بینی می‌کنند در سال جدید میلادی، تولید فیلم‌های پرخرج روسی به حداقل برسد و کمتر فیلمساز یا تهیه‌کننده‌ای جرات کند به سمت تولید فیلم‌های پرهزینه برود. منتقدان سینما هم می‌گویند به احتمال زیاد امسال هم محصولات هالیوودی دست‌بالا را در جدول گیشه نمایش سینماهای کشور روسیه خواهند داشت.

الکساندر سیمونوف، ناشر و مدیر مسوول «صنعت امروزی فیلم روسیه» در ارتباط با وضعیت کلی فروش فیلم‌های سینمایی سال 2010 در کشور روسیه می‌گوید: متاسفانه محصولات داخلی در سالی که گذشت، وضعیت خیلی بدی در جدول گیشه نمایش داشتند و این فیلم‌ها فروش خیلی پایینی کردند. این اتفاق در شرایطی افتاد که سال 2010 تولید فیلم‌های روسی کاهش یافت و به همین ترتیب، تعداد کمتری از محصولات داخلی روانه اکران عمومی سینماها شد. علت اصلی کاهش تولید محصولات داخلی، عدم اطمینان فیلمسازان نسبت به قانون و سیستم جدید سرمایه‌گذاری‌های دولتی بود. این سیستم تازه هیچ چشم‌انداز روشن و مشخصی را به هنرمندان روسی ارائه نمی‌دهد. به همین دلیل، شاید بهتر باشد بگوییم کاهش تولید محصولات داخلی در سال گذشته میلادی به نفع کلیت صنعت سینمای ملی بوده است. سیستم جدید کمک‌های دولتی به محصولات سینمایی، شامل یک سوبسید 65?میلیون دلاری می‌شود.

منتقدان سینمایی به این نکته اشاره می‌کنند که این کمک‌های مالی شامل حال استودیوهای بزرگ فیلمسازی شده و نصیب شرکت‌های کوچک و مستقل فیلمسازی نمی‌شود.

به همین دلیل، بخش مهمی از اهالی صنعت سینمای روسیه به این قانون جدید (که از سوی ولادیمیر پوتین نخست‌وزیر کشور ارائه شد) اعتراض کردند، آنها می‌گویند هر سیستم جدید مربوط به کمک مالی دولتی به محصولات سینمایی، باید در اختیار اهالی حرفه‌ای سینما قرار بگیرد و نه بوروکرات‌ها.

سینمای روسیه سال 2006 حدود 26 درصد از فروش کل سال سینماها را به خود اختصاص داد و در سال‌های بعد هم توانست این موقعیت را حفظ کند، اما سال 2010 این معادله به ضرر صنعت سینمای ملی تمام شد. سینمای روسیه در سال‌های 2007، 2008 و 2009 تعداد 2، 3 و 5 فیلم پرفروش را روی پرده سینماها داشت. در سال 2010 تعداد 5 فیلم روسی توانستند در جدول گیشه نمایش بیش از 10 میلیون دلار فروش کنند. موفق‌ترین فیلم روسی در سالی که گذشت «ناتاشای روسی به زنگ‌های سرنوشت» بود که حکم یک فیلم دنباله‌دار و پرفروش را دارد. این کمدی خانوادگی براساس قصه‌ها و ماجراجویی‌های یک مجموعه تلویزیونی بسیار موفق و محبوب ساخته شده و هنگام نمایش عمومی حدود 23میلیون دلار فروش کرد. فیلم‌های روسی سال 2009 حدود 177 میلیون دلار در جدول گیشه نمایش فروش کردند.

برنده اصلی جدول گیشه نمایش سینماهای روسیه در سال 2010 فیلم علمی ـ تخیلی «آواتار» با فروش 116 میلیون دلاری بود. انیمیشن سه‌بعدی «شرک 4» و «آلیس در سرزمین عجایب» هم به ترتیب 51 و 42 میلیون دلار فروش کردند. همزمان با سال جدید میلادی، فیلم تازه آندری کونچالفسکی به نام «فندق‌شکن سه‌بعدی» روی پرده سینماها رفت. این فیلم سه‌بعدی محصول مشترک انگلستان و مجارستان است که توسط یک فیلمساز روسی و به شکل سه‌بعدی ساخته شده است. سیمونوف پیش‌بینی می‌کند فروش کلی فیلم‌های سینمایی سال2011 در روسیه هم حدود یک میلیارد دلار بشود و سهم فیلم‌های روسی از این مبلغ،‌بین 16 تا 18درصد باشد.

شنیده می‌شود که تعداد زیادی از فیلمسازان و تهیه‌کنندگان روسی، این روزها جذب محصولات مشترک شده‌اند و به دنبال آن هستند که فیلم‌های خود را با مشارکت همکاران اروپایی خود تهیه و تولید کنند. برخی از تهیه‌کنندگان مستقل و کوچک هم نگاهی به کشورهای کوچک‌تر همسایه همچون قزاقستان، ارمنستان و ازبکستان دارند که روزگاری در قلمروی حکومت شوروی سابق بودند. صنعت سینمای این کشورها که هنوز تحت تسلط دولت قرار دارد، هم‌اکنون در حال مدرنیزه شدن هستند و توانایی تولید محصولات خوبی را دارند. الکساندر رودنویافسکی یکی از تهیه‌کنندگان مستقل سینمای روسیه، عقیده دارد که صنعت سینمای کشورش نیازمند یک استراتژی جدید برای تولید محصولات مشترک است و فیلم‌های روسی باید به سمت این حرکت بروند. به گفته او: «بحث نه بر سر سرمایه‌گذاری، که بر سر پیدا کردن یک استراتژی مشخص است تا کمک کند فیلمسازان روسی بتوانند یک حرفه کارساز و سودمند خلق کنند. در حال حاضر، بازار فیلم روسیه فاقد هرنوع بعد بین‌المللی است و فیلمسازان ما مجبورند فقط به بازار داخلی سینمایی خود تکیه کنند و در نهایت محصولات خود را به شبکه‌های تلویزیونی بفروشند. امروزه تنها راه حل و گزینه ما، حرکت به سوی تولید محصولات مشترک است. ما باید فیلم‌هایی را تهیه و تولید کنیم که مورد پسند و رضایت هر دو گروه تماشاگران داخلی و بین‌المللی باشد.»