jamejamonline
صفحه نخست عمومی کد خبر: ۳۷۵۴۲۴   ۰۴ دی ۱۳۸۹  |  ۰۰:۰۲

«مادر پرنده خواست» سروده سپیده مختاری در کانون ادبی زمستان بررسی شد

رفتار فانتزی در غزل

جلسه نقد و بررسی کتاب شعر «مادر پرنده خواست» سروده سپیده مختاری هفته‌ای که گذشت در کانون ادبی فرهنگسرای رازی تهران برگزار شد. در این نشست که سی و دومین جلسه نقد کتاب شعر بود، شاعران و منتقدانی همچون دکتر بهروز یاسمی، محمد علی بهمنی، یوسفعلی میرشکاک، عبدالجبار کاکایی، محمود اکرامی و سجاد عزیزی آرام حضور داشتند. این کتاب مجموعه‌ای از غزل‌های سپیده مختاری را در بر می‌گیرد که توسط انتشارات داستان‌سرا منتشر شده است که در ادامه 2 شعر از سپیده مختاری به همراه فرازهایی از دیدگاه‌های منتقدان را با هم می‌خوانیم.

روایت‌پردازی مدرن

عبدالجبارکاکایی: با وجود دلزدگی‌هایی که اخیرا ازغزل مدرن ایجاد شده است کتاب سپیده مختاری می‌تواند تاثیر خوبی در مخاطب باقی بگذارد. زبان شاعر از برجسته‌ترین ویژگی‌های کار اوست که از حد محاوره معمولی متعارف با منطق عوامانه عبور کرده و در واقع رفتار و منطق او در چینش جملات و مجاب کردن مخاطب، نوعی رفتار حرفه‌ای در زبان به شمار می‌آید. استفاده خوب شاعر از نوعی روایت پردازی مدرن به انسجام و ایجاد فرم در شعر کمک کرده است.

این مجموعه و به طور کل غزل مدرن نقاط ضعفی هم دارد که به صورت خاص در شعر مختاری می‌توان به برجسته کردن نقش قافیه اشاره کرد که من آن را به نمایش‌دادن قاب آینه به جای خود آینه تشبیه می‌کنم گویی شاعر خواسته تا با قافیه‌هایی که جلب توجه می‌کند برای گفتار تلاش کند فارغ از این که بهترین غزل‌ها بیرنگ‌ترین قافیه‌ها را دارند.

تشخص دادن به رفتارها و مظاهر زندگی زنانه از دیگر ویژگی‌های شعر مختاری است و تاثیری از داستان‌نویسی نیز که نوعی رفتار فانتزی است در شعر او دیده می‌شود که با این که جزو توانایی‌های شاعر است اما جزو توانایی‌های غزل نیست.

شاعر وضعیت‌نگار

محمدعلی بهمنی: کتاب سپیده مختاری می‌تواند اتفاق خوبی دراین روزهای بی‌اتفاق باشد و نگاه دیگری در غزل امروز است و شاعر بین زبان خود و زبان پست مدرن پلی زده است. ظاهر قضیه این گونه است که خواننده با روایت روبه‌رو است اما می‌توان یک نام‌گذاری دیگری نیز داشت. بگوییم ایشان وضعیت‌نگار است یعنی روایت نمی‌کند بلکه وضعیت را می‌اندیشد و این اتفاق بسادگی در کتاب افتاده است و اجازه می‌دهد که هر خواننده‌ای تعبیری در حد باور خود داشته باشد.

برتری تغزل

دکتر بهروز یاسمی: بازتاب ویژگی‌های زنانه در شعر سپیده مختاری بسیار ملموس است و این مساله برمی‌گردد به این‌که غزل صادقانه‌ترین وسیله برای بیان حرف‌های خصوصی است. در این کتاب آنچه بر بقیه فاکتورهای شعری برتری دارد تغزل است. در بعضی از غزل‌ها مجموعه روایت کامل به چشم می‌خورد که انتظاری را که از غزل معاصر به دلیل داشتن ارتباط عمودی و یکپارچه بین ابیات می‌رود را تامین می‌کند، اما در بعضی از کارها روایات افقی و موازی هستند. در بعضی از غزل‌ها ردیف‌ها، محکم و جاندار نیستند و با رسیدن به قافیه احساس می‌شود که نیازی به داشتن ردیف نیست.

یوسفعلی میرشکاک: سپیده مختاری از نگاه من اولین شاعر حوالت‌گویی است که حاضر نیست دروغ بگوید ؛ اگر شاعر، این حوالت‌گویی و صدق را بتواند ادامه دهد، تبدیل به نرم و هنجاری در شعر او می‌شود درست همانگونه که زبان بسیاری از شاعران بزرگ تبدیل به هنجار شد اگرچه من معتقدم به هیچ شاعری نمی‌توان گفت که با زبان چگونه برخورد کند چراکه زبان در شعر، ویژه همان شاعر است و دیگران می‌توانند پیشنهاد شاعر را بپذیرند یا نپذیرند و بهتر است از این به بعد به شعر بیرون از دایره فرم نگریسته شود چراکه مدرنیته زبانش فراگیرتر از آن است که ما بخواهیم شاعر را با صورت غزل محک بزنیم، شعر یا حرفی برای گفتن دارد یا ندارد.

1

چه می‌کنی همه چشمه‌ها سراب شود؟

و آب‌های به جا مانده منجلاب شود؟

نه آبراهه در این شهر باشد و نه قنات

و آب تصفیه‌کن‌هایمان خراب شود؟

چه می‌کنی که به مهمانی کسی بروی

که میزبانی او مایه عذاب شود؟

و با شروع عطش، کودکی توسط تو

به تشنگی، به اسارت، به غم مجاب شود

چه می‌کنی که به سمت صفوف سلاخی

هرآن‌که مانده به دست تو انتخاب شود؟

و در مقابل چشمان ناگزیرت، هی

سـری به خاک بیفتد دلی کباب شود؟

و جسم‌های بریده به دست جلادان

برای درهم و دینار هی چکاب شود

چه می‌کنی که خدا روی خاک‌های حجاز

حسین را بنویسد... یـزید باب شود؟

و کوفه کوفه پس از تو به شکل غمگینی

هی اتفاق بیفتی، هی انقلاب شود

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
یقینا «خیر» است

یقینا «خیر» است

نشست خبری آقای رئیسی به عنوان رئیس‌ جمهور منتخب در فاصله کوتاه بعد از پیروزی در رقابت‌ های انتخاباتی آن هم با حضور تعداد زیادی از خبرنگاران داخلی و خارجی که به طور معمول سوالات چالش‌ برانگیز در حوزه‌های بین‌المللی و موضوعات مرتبط با سیاست داخلی ایران را مطرح می‌کنند، در نوع خود حاکی از شجاعت بالای اوست.

همان امام رضایی که داشتم، دارم

همان امام رضایی که داشتم، دارم

بارها وقتی پسرم یا دخترم در حیاط و روی مرمرهای خنک و تمیز صحن‌تان بدو بدو می‌کردند، همان‌طور که یک چشمم به گنبد شما بود و یک چشمم به بچه‌ها که گم نشوند و سکندری نخورند و نیفتند، به این فکر می‌کردم یعنی همین‌ قدری که مشهد رفتن کودکی‌های ما کیف می‌داد، مشهد رفتن اینها هم کیف می‌دهد؟ همان‌قدر به ما که خوش می‌گذشت به اینها هم خوش می‌گذرد یا نه؟

توسعه تجارت از طریق دیپلماسی اقتصادی

توسعه تجارت از طریق دیپلماسی اقتصادی

دولت یازدهم و دوازدهم تمام تمرکز خود را روی حوزه خارجی، دیپلماسی سیاسی و پیش‌بردن قرارداد برجام گذاشت که این امر نیز صرفا وعده‌ای بیش نبود، به‌طوری‌که در هشت سال گذشته شاهد آن بودیم که در وضعیت اقتصادی کشور، وضعیت اشتغال و معیشت مردم گشایشی به‌وجود نیامد و حتی سفره مردم نیز کوچک‌تر شد و در کنار کاهش ارزش پول ملی اغلب خانوارها قدرت خرید خود را از دست دادند.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر
وضعیت قرمز گیشه

سینما سال جدید را هم با بحران شروع کرده و ظاهرا مردم هنوز رغبتی به فیلم دیدن ندارند

وضعیت قرمز گیشه

پیشخوان

بیشتر