تولید 2 داروی هورمونی در ایران

مصطفی حاتم - محقق ایرانی مقیم خارج در گفتگو با مهر ، با بیان این خبر افزود: امروزه تولید داروهای پپتیدی در دنیا رایج شده است از این رو ضروری است تا در داخل کشور بتوانیم با این تکنولوژی و صنعت هماهنگ شویم.

وی «پپتید» را پلیمرهای کوچکی دانست که از به هم پیوستن اسیدهای آمینه با ترتیب مشخصی تشکیل می شوند و اظهار داشت: پپتیدها به عنوان آنالوگ های دارویی - تشخیصی، در درمان سرطان های پاسخ دهنده به هورمون، دیابت، مواد آرایشی و بهداشتی، کنترل لقاح در IVF  و افزایش لقاح در دام و جراحی کاربرد دارد.

این محقق ایرانی از تولید 240 داروی پپتیدی در دنیا خبر داد و اضافه کرد: در حال حاضر صدها دارو و محصولات پپتیدی در دنیا به صورت تجاری وجود دارد و حدود 240 داروی پپتیدی نیز مراحل آخر مطالعات کلینیکی را می گذراند و به زودی به بازار دارو عرضه خواهند شد.

وی سهم دنیا از تجارت داروهای پپتیدی را بیش از 20 میلیارد دلار ذکر کرد و ادامه داد: سهم واردات داروهای پپتیدی در ایران بالغ بر 25 میلیون دلار است در حالیکه با توسعه این فناوری در کشور علاوه بر ارزش افزوده، می توان داروهایی را تولید کرد که با کمترین دز بیشترین تاثیر را بر بیماری داشته باشند.

حاتم به زمینه های تحقیقاتی ایران برای تولید این داروها در کشور اشاره کرد و یاداور شد: در سال های گذشته دستگاه سنتز پپتید خریداری شد اما تاکنون کاربردی نشده است از این رو در پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری کارگاه آموزشی برای آموزش سنتز اتوماتیک پپتید برگزار شد و در طی آن شرکت کنندگان به صورت عملی با روشهای جدید در زمینه سنتز، جدا سازی و شناسایی محصولات پپتدی آشنا شدند.

این پژوهشگر پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری با تاکید بر اینکه کاربردی کردن دستگاه سنتز پپتید در صنعت داروسازی باعث کاهش هزینه های سنتز داورهای پپتیدی و افزایش راندمان می شود، ادامه داد: سنتز دارو با فناوریهای موجود 2 تا 3 هفته طول می کشد اما با کاربردی کردن دستگاه سنتز پپتید این زمان به یک روز کاهش می یابد ضمن آنکه می توان داروهایی با راندمان بالاتر تولید کرد.

حاتم ادامه داد: داروهای پپتیدی مناسب برای درمان بیماری های انسانی و دام هستند در این راستا شرکت مهندسی توفیق دارو برخی داروهای پپتید مانند داروی «تریپتورلین استات» و «آلارلین استات» را تولید و به بازار دارویی ایران عرضه کرده است ضمن آنکه دو داروی پپتیدی دیگر به زودی به بازار عرضه می شوند.

این پژوهشگر ایرانی با تاکید بر اینکه ماده اولیه این داروها، اسید آمینه ها هستند، یاداور شد: ماده اولیه تولید داروهای پپتیدی واحدهای سازنده بدن ما یعنی اسید آمینه ها هستند که به راحتی در دسترس اند از این رو با حمایتهای لازم می توان این نوع داروها را در کشور تولید کرد.

تریپتورلین استات با تحریک یکنواخت غده هیپوفیز باعث کاهش ترشح هورمون LH در جنس نر و FSH در جنس ماده می شود. ضمن آنکه در هورمون درمانی سرطان پستان و پروستات، بلوغ زودرس، ناهنجاریهای مرتبط با استروژن مانند اندومتریوز یا فیبروئید رحمی و همیچین در لقاح مصنوعی به کار می رود.
 
آلارلین نیز یکی از آنالوگ های مصنوعی LHRH است که فعالیت بیولوژیکی آن ده ها برابر خود LHRH  است از این رو در القای تخمک گذاری در دام بسیار موثر است.