‌کودکان فیلمساز می‌شوند

وجیه‌الله مقدم، دبیر این جشنواره درخصوص ویژگی‌های این رویداد هنری پاسخگوی سوالات ما بود.

آیا تجربه برگزاری چنین جشنواره‌ای خاص ایران است یا در دیگر نقاط جهان هم برگزار شده است؟

این جشنواره در دنیا با نام جشنواره (Kids for Kids) توسط سازمان سیفژ ‌(cifej، سازمان بین‌المللی فیلم کودکان)‌ برگزار می‌شود. در ایران نخستین جشنواره فیلم کودکان برای کودکان با عنوان قاصدک به انگیزه پنجاهمین اجلاس سیفژ در سال 74 برگزار شد و به‌دلیل استقبال از آن، هر سال ادامه یافت.

شرکت‌کنندگان در این جشنواره، کودکان 6 تا 15‌ساله‌‌اند، البته در ایران ‌ 16 سال را که سن پایان عضویت در مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است به شرایط آن افزوده‌ایم.

زمان فیلم‌های قابل پذیرش در اساسنامه جشنواره حداکثر 8 دقیقه و انتخاب موضوع آن‌ آزاد است.

مهم‌ترین نکته درباره این فیلم‌ها موضوع آن است و از آنجا که کودکان باید برای کودکان فیلم بسازند طبعا نباید موضوع‌های خارج از این گروه سنی مطرح شود، زیرا یکی از اهداف این جشنواره طرح مشکلات و نیازهای کودکان است که خود آنها در قالب فیلم ابراز می‌کنند و نتیجه آن آگاهی والدین، مربیان و کارشناسان امور کودک و نوجوان از جنبه‌های پنهان و آشکار زندگی آنهاست.

اصولا جشنواره‌ها برای همین مطرح شدن و توجه دادن و در نتیجه توسعه و گسترش به وجود آمده‌اند، به همین دلیل تعجبی ندارد که پویانمایی پدیده‌ای جشنواره‌ای باشد، ولی در مواقع دیگر شبکه‌های تلویزیونی در برنامه‌های خاص خود اقدام به پخش این نوع آثار می‌کنند.

در مواردی بجز سینما که به آ‌ن کم‌توجهی شده است و می‌شود، شبکه‌های ویدئویی خانگی و بازار روزافزون سی‌دی‌ها بهترین آثار تجاری و هنری پویانمایی را در اختیار همگان قرار می‌دهند. فقط موضوع، فرهنگی‌شدن خاص این آثار در ایران است که توسط سازمان‌های مربوط در حال سرمایه‌گذاری و گسترش است.

جشنواره قاصدک اختصاص به پویانمایی ندارد، بلکه با ارسال آثار فیلم‌های زنده جشنواره بیشتر به فیلم و آثار آن توجه پیدا می‌کند.

داخل شدن کودکان به هنر سینما کار تازه‌ای نیست. بعد از هنرهای تجسمی مثل نقاشی، کولاژ، سفال و دیگر هنرها با ورود دوربین‌های سوپر هشت به بازار، کودکان هم توانستند فیلمبرداری کنند و در نتیجه آثاری چون فیلم‌های مستند و داستانی کودکانه نیز ساخته شد.

پیش از انقلاب، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در مراکز فرهنگی خود با آموزش مربیان، اقدام به آموزش کودکان و تولید فیلم‌های زنده و پویانمایی 8 میلی‌متری کرد که تعدادی از کارگردانان و هنرمندان سینمای زنده و پویانمایی امروز کشور از همین هنرجویان مراکز فرهنگی ـ هنری کانون‌ هستند.

پس از انقلاب نیز با افزایش و پیشرفت دوربین‌های ویدئویی هندی‌کم و رایانه و این اواخر با ورود وب‌کم‌های ارزان‌قیمت زمینه ساخت فیلم‌های زنده و پویانمایی بیشتر فراهم شده است.

حدود 9 سال است که با برگزاری غرفه‌های آموزشی رایگان و ساخت استندهای ساده و دوربین‌های پیشرفته وب‌کم و عکاسی در سطح کشور، تولیدات پویانمایی نیز زیاد شده و با آغاز توجه و آموزش بهتر مراکز فرهنگی کانون و دیگر سازمان‌های مربوط امیدواریم آینده‌ای درخشان برای این هنر رقم بخورد و کودکان جهان را نیز بهره‌مند سازد.

در دوره‌های گذشته، بیش از هزار فیلم زنده و پویانمایی با موضوع‌های متنوع در جشنواره ارزیابی شده و سازندگان آنها تشویق شده‌اند. یکی از برگزیدگان جشنواره در سال 86 که عضو یکی از مراکز فرهنگی و هنری کردستان بود با کمک دوست خود فیلمی ساخته و کارگردانی کرده بود که امسال در بخش دانش‌آموزی جشنواره گیفونی ایتالیا حائز رتبه شد و این مساله برای کانون‌ باعث افتخار است.

در چند دوره گذشته، کودکان اغلب اوقات فراغت خود را صرف این هنر کرده‌اند که ضمن جستجوی موضوع و آشنایی با ادبیات داستانی، به مسائل خود دقیق شده و ذهنیتی شفاف و دقیق از محیط و همسالان خود پیدا کرده‌اند که کاربردی مفید برای حال و آینده آنان دارد.

کودکان برای ساخت این آثار ضمن تشکیل یک گروه، کارگروهی فرهنگی و دسته‌جمعی و مشارکت در امور اجتماعی را می‌آموزند. ضمن این که استعدادهای آنها در زمینه هنرها بویژه سینما زودتر شکوفا شده و نیاز آینده هنر فیلم را نیز تضمین خواهد کرد.

در کنار همه این مسائل، ابراز خوشحالی والدین و تشویق‌های آنها نیز برای کودکان مفید و دلگرم‌کننده است.

انسیه موسویان ‌
‌ جام‌جم