شگفت‌انگیز، اما باورپذیر

این فیلم تاریخی ـ مذهبی به روایت زندگی حضرت سلیمان (ع) و مسائل و مشکلات پیرامون وی در دوران حکومتش می‌پردازد: سلیمان نبی که از خداوند ملکی بی‌نظیر را طلب کرده درمی‌یابد برای رسیدن به چنین خواسته‌ای باید جنیان و شیاطین را تحت سلطه خود درآورد. فتنه‌هایی از جانب شیاطین در 3 شهر اورشلیم، اریحا و زبولون اتفاق می‌افتد و سلیمان همراه فرماندهانش به مبارزه با آنها برمی‌خیزد.

بحرانی که پیشتر سابقه ساخت سریالی همچون «مریم مقدس» را در پرونده‌اش دارد، این بار نیز سعی کرده به متن اصلی که قصه‌ای بر مبنای روایت قرآنی است وفادار بماند و بدون کمترین تغییر در اصل ماجرا به بصری کردن آن بپردازد. پرداختن به داستان دینی، عوامل وابسته به آن همچون معجزه و ارائه آن در قالبی به نام «درام» که بنیانش بر پایه عنصر «منطق» است را می‌توان مهم‌ترین دشواری این عرصه برشمرد، به گونه‌ای که کوچک‌ترین لغزش در این زمینه، اثر را شعارزده می‌سازد. اما «مُلک‌ سلیمان» به دور از شعارزدگی است و به نظر می‌رسد که فیلمنامه‌نویس تا حد قابل‌قبولی از عهده دراماتیزه کردن داستان اصلی برآمده. با این حال همچنان وجه روایتگری بر فیلم سیطره دارد و به آن لطمه می‌زند. فیلم با شخصیت‌هایی فرعی مواجه است که قابلیت‌های پنهان آنان می‌توانست به پررنگ شدن جنبه دراماتیک اثر کمک کند که متاسفانه بهره‌برداری‌های لازم از آنها صورت نگرفته است. چنین امری باعث می‌شود که شخصیتی همچون همسر حضرت سلیمان «میریام» (با بازی الهام حمیدی) در حاشیه بماند و مرگ وی نیز که بناست عامل موثری باشد در راستای بحرانی‌تر کردن موقعیت، تاثیر چندانی در ایجاد کشمکش و اثرگذاری در مخاطب نداشته باشد.

به‌خلاف بسیاری از فیلم‌های حوزه دینی که در آنها از منظر شخصیت‌پردازی عمدتا به جنبه‌های فرازمینی فرستاده الهی توجه می‌شود، در «مُلک‌ سلیمان» با رویکرد متفاوتی مواجهیم. انتخاب امین زندگانی برای ایفای نقش حضرت سلیمان ـ با در نظر گرفتن خصوصیات فیزیکی وی (همچون جنس صدای زیر و جثه معمولی او) و به به نمایش گذاردن جنبه‌های زمینی و عادی زندگی این پیامبر الهی همچون روابط خانوادگی باعث شده که باورپذیری شخصیت حضرت سلیمان در ذهن مخاطب بهتر اتفاق بیفتد. نقش‌آفرینی‌های متناسب بازیگرانی همچون محمود پاک‌نیت (یازار)، مهدی فقیه (آرا) و حسین محجوب (آصف ابن برخیا) نیز بر قابلیت‌های اثر می‌افزاید. با این حال انتخاب نابجا و بازی ضعیف پاره‌ای از بازیگران، مخاطب را با اثری نه‌چندان یک دست به لحاظ نقش‌آفرینی مواجه می‌کند. از شاخصه‌های مهم «مُلک‌ سلیمان» باید به «موسیقی» و «جلوه‌های ویژه» آن اشاره کرد. موسیقی فیلم توسط «جان کونگ‌وینگ» آهنگسازی و تنظیم شده است. او با سازبندی مناسب و بهره از سازی همچون «چنگ» که ریشه‌ای ایرانی دارد، فضایی را می‌آفریند که دارای روح شرقی است. موسیقی در «مُلک‌ سلیمان» هماهنگ با مفاهیم مد نظر و در راستای انتقال بهتر حس صحنه‌ها عمل می‌کند. اگر چه نوع نماها و حرکات دوربین و جلوه‌های کامپیوتری فیلم گاه تداعی‌کننده تکنیک و فضای فیلم‌های هالیوودی است. با این حال استفاده از این ویژگی را می‌توان سرآغازی دانست برای بومی‌سازی و تولید آثار ارزشمندی که قابلیت انعکاس در عرصه جهانی را دارند. همین رویکرد است که «مُلک‌ سلیمان» را به فیلمی شگفت‌انگیز، اما باورپذیر تبدیل کرده است.