هویت انسانی در صدای شهر

استودیو صدای شهر بخشی از رادیو تهران است که وظیفه دارد در حوزه‌های شهری خبررسانی کند. این استودیو 3 سال پیش به منظور نقد و بررسی تمام مسائل و مشکلات شهرداری و شهر راه‌اندازی شد. این اولین تجربه همکاری مشترکی بود که با همکاری شهرداری و رادیو تهران به نتیجه رسید.

اساسا در روزگار ما رسانه‌ها ماموریت اصلی‌شان اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی است. در حقیقت در ایران رسانه در این حوزه‌ها ماموریتی بالاتر دارند. چون رسالت دینی، معرفتی و شناخت آدم‌ها با آن همراه است، ما علاوه بر بررسی مشکلات شهری هویت انسان‌ها را به آنها گوشزد می‌کنیم. ما بر این باوریم چنان که شهروندان با هویت و وظایف خود آشنا باشند، بسیاری از مشکلاتی که در شهر با آن مواجهیم را نخواهیم داشت. مثلا راننده‌ای که به خودش اجازه می‌دهد از هر مسیری برای رسیدن به مقصدش استفاده کند، اگر به هویت واقعی خود آشنا باشد و اصول زندگی شهری را بداند، از مسیر اصلی حرکت خود خارج نمی‌شود.

نکته اصلی این است که استودیو صدای شهر بخشی از رادیو تهران است و زیرمجموعه سازمان صداوسیما قرار می‌گیرد، ما فقط در بخش محتوا و موضوعات برنامه‌ها با مدیران حوزه‌های شهری همکاری می‌کنیم و تفاهمات ما فقط در بخش محتوایی است، چراکه بخش اجرایی کاملا زیر نظر معاونت صدا اداره می‌شود. در گذشته بسیاری از معضلات شهری و مسائل مختلف شهر در قالب برنامه‌های شبکه تهران مطرح می‌شد که با ظهور استودیو شهر تولید همان برنامه‌ها با انسجام و طبقه‌بندی و برنامه‌ریزی دقیق‌تری به این مرکز واگذار شد، البته با گسترش شهر و تنوع مسائل شهری واقعا حضور چنین استودیویی لازم و ضروری بود.

به این دلیل که در ساختمان ارگ، استودیوهای متعددی وجود دارد، مثل نمایش، تولید و یک استودیو هم به نام شهر زیرنظر مدیر تهران در مکان سازمان حمل‌ونقل و ترافیک شکل گرفت که به بررسی تحولات شهری می‌پردازد.

در حقیقت برنامه‌هایی که در استودیو شهر تولید می‌شود، شامل همه موضوعاتی است که در شهر وجود دارد. وقتی می‌گوییم شهر چیزی عام‌تر از شهرداری است، در حقیقت ما به اداره برق، مخابرات و حوزه‌های دیگر شهری هم می‌پردازیم که توسط مدیران شهری اداره نمی‌شوند، ولی جزو مسائل شهری هستند. طرح این موضوعات ممکن است از یک روز تا یک هفته و یک ماه هم ادامه داشته باشد و ما تا نتیجه نهایی پیگیر موضوعات شهری با اولویت و اهمیت آن خواهیم بود.

مساله ترافیک جزو یکی از چند اولویت اصلی زندگی مردم تهران است، به عبارتی معضل اصلی مردم است. استودیو شهر از بدو تاسیس به نوعی به معضل ترافیک می‌پرداخت و از ساعت 30‌/‌7 صبح تا 19 موضوع ترافیک هم به طور کلی در استودیو شهر مطرح می‌شد. فعالیت کلی رادیو پیام در حوزه ترافیک یک نگاه از پیش تعیین شده بود، شاید روزی که رادیو پیام راه‌اندازی شد، اخبار ترافیک جزو ماموریت اولش قرار داشت، اما بعدها با توجه به این که رادیو پیام پوشش سراسری در کل کشور پیدا کرد، دیگر مساله ترافیکی که یک مساله استانی بود از اولویت آن خارج شد. حتی برخی از کارشناسان رسانه‌ای بر این باور بودند که لزومی ندارد ترافیک تهران را همه مردم ایران بشنوند، در مقابل آن برخی معتقد بودند که شاید انعکاس شرایط سخت و طرح مشکلات تهران از مهاجرت بی‌رویه به تهران جلوگیری کند. تا این که عاقبت رئیس سازمان صداوسیما و معاون صدای جمهوری اسلامی ایران به این نتیجه رسیدند تا اخبار ترافیک از رادیو پیام به رادیو تهران و استودیو شهر انتقال پیدا کند، چرا که مساله ترافیک یک مساله ملی نیست بلکه یک معضل شهری است.

همه کسانی که در تهران زندگی می‌کنند، با مشکلات تردد و ترافیک مهرماه همزمان با بازگشایی مدارس آشنا هستند و ما 3ـ2 هفته ابتدای مهر با بحران ترافیکی در شهر روبه‌رو هستیم. استودیو صدای شهر هم برای این معضل جلسات مختلفی را با مدیران حمل‌ونقل شهرداری داشت و سرانجام برنامه ویژه‌ای برای اطلاع‌رسانی شهروندان در دستور کار خود قرار داد، تا در اولین سال همکاری با حوزه ترافیکی شهر به شکل مستقل بتوانیم با کمک مدیران شهری و مشارکت مردمی از این بحران با آرامش عبور کنیم، چون هیچ رسانه‌ای بدون همکاری مردم نمی‌تواند مشکلات شهر را حل کند، ما با مشارکت هم می‌توانیم شهر سالم داشته باشیم چون یک تخلف فردی باعث بر هم خوردن نظم عمومی شهر می‌شود. صدای شهر برای اطلاع‌رسانی صحیح به مشارکت مردمی نیاز دارد تا لحظات مسرت‌بخشی برای خانواده‌ها در فصل شکوفایی علم و دانش فرزندانشان فراهم کند.

5 دقیقه به تنهایی زمان کمی است، اما اگر 22 بخش 5 دقیقه‌ای به طور پیوسته در خلال برنامه رادیو تهران به هم وصل شود، حتما زمان قابل توجهی برای طرح مسائل و معضلات شهری در استودیو شهر خواهد بود.

پوشش جغرافیایی ما در سطح شهر تهران است، در مواقعی که مسافرت‌های تابستانی یا تعطیلات نوروزی و دیگر مسافرت‌های برون‌شهری اتفاق می‌افتد، مبادی ورودی شهر هم جزو حوزه شهری قرار می‌گیرد و راه‌های ورودی شهر و دروازه‌های شهر هم رصد می‌شود و مورد خطاب قرار می‌گیرد، اما اطلاع‌رسانی جاده‌ای در حوزه کار شبکه‌های سراسری است و ما گاهی به شکل پراکنده به آن می‌پردازیم.

با توجه به گسترش شهر و مسائل شهری و با توجه به این که در دوره گذار هستیم و با تهرانی مواجهیم که در روز جمعیت 20 میلیونی را در خود جای می‌دهد و در شب به 7 میلیون جمعیت می‌رسد و بسیاری از شهروندان روز مسافرند و در اطراف تهران زندگی می‌کنند و خصلت‌ها و فرهنگ‌های مختلفی دارند. در این میان مهم‌ترین ماموریت رسانه رادیو، خصوصا رادیو تهران این است که بسترساز فرهنگ شهرنشینی و شهروندی باشد. شاید هم این مسائل باعث شود روزی مدیریت شهری از طرح مدیران رادیو خصوصا آقای جهانی، مدیر رادیو تهران برای راه‌اندازی یک رادیوی مستقل شهری استقبال کند، چرا که با این شرایط نیاز به تاسیس یک رادیو مستقل شهری از جنس رادیو تهران و زیرنظر معاونت صدا همواره احساس می‌شود و راه‌اندازی چنین رادیویی دور از ذهن نیست.

امکانات فنی این حوزه رشد فزاینده‌ای داشته و هر روز متخصصان به دنبال فناوری جدید در این زمینه هستند، ما امروز در شرایطی که هستیم خوبیم و فردا اگر به همین شکل باشیم از فن روز دور ماندیم. در کل استودیو شهر از لحاظ شرایط فنی با مشکل روبه‌رو نیست، اما می‌توانیم با ارتقای شرایط فنی کیفیت صدای این استودیو را ارتقا دهیم و با افزایش توان تکنیکی خود بتوانیم سطح پوشش امواج این استودیو را افزایش دهیم، بنابراین هر آنچه امروز داریم، جابگوی ماست.

این کار در برنامه اکثر کلانشهرها هست و از برخی شهرها همچون مشهد و اصفهان کارشناسان و مدیرانی آمدند تا از این تجربه در شهرهای خود بهره ببرند و چنین استودیوهایی را راه‌اندازی کنند.