گل‌های هلند ایران می پژمرد

اگر بخواهیم از مشکلات و چالش‌های پیش روی صنعت پرورش گل و گلکاری در کشور بگوییم، چه بخواهیم و چه نخواهیم باید به شهرستان محلات به عنوان هلند ایران گذری داشته باشیم. البته توجه به توانمندی این شهرستان در زمینه گل و گیاهان زینتی است با این حال این نامگذاری نوعی ظلم به توان این شهر نیز هست، چرا که گل‌هایی که در خاک این شهرستان می‌رویند بسیار با طراوت و زیباتر از گل‌های کشور هلندند و حتی ماندگاری بیشتری دارند. گرچه مشکلات و معضلات پیش روی پرورش‌دهندگان گل در این شهرستان و دیگر شهرستان‌ها آنقدر بر بدنه این صنعت لطمه زده است که این گل‌ها نتوانسته‌اند تاکنون در دنیا نام‌آور باشند. کمااین‌که یکی از گلکاران محلاتی به نکته خوبی اشاره کرده و می‌گوید: سود کار ما نصیب کشورهای دیگر می‌شود که برای فرآوری گل ایران برنامه‌‌ریزی می‌کنند.

هنر گلکاری و پرورش گل به عنوان یک فعالیت اقتصادی در ایران به آغاز قرن حاضر و حدود 1300 شمسی بر می‌گردد و شهر محلات به عنوان پایه‌گذار، ایجادکننده و توسعه‌دهنده این صنعت، نقش ویژه‌ای در کشور دارد و اکنون نیز مهد پرورش گل‌های زیبا در کشور است. به گزارش خبرگزاری مهر اکنون هر محلاتی در کنار فعالیت‌هایی که دارد به گلکاری نیز می‌پردازد که اگر شغل اول او نباشد حتما شغل دوم‌اش است.

از زمان‌های دور در این منطقه نوعی گلایل وحشی و بومی ‌وجود داشته که در میان مزارع این شهرستان می‌روییده است که این رویش از به اعتدال نسبی آب و هوا و دور بودن از تغییرات و تنش‌های شدید طبیعی در طول سال کمک می‌کند.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید تولید سالانه گل و گیاهان زینتی شهرستان محلات به بیش از 80 میلیون شاخه و انواع درختچه می‌رسد. این گل‌ها و گیاهان رنگی، در بیش از 900 هکتار اراضی و گلخانه‌های شیشه‌ای و پلاستیکی شهرستان محلات تولید و به دوستداران گل در سطح کشور و خارج از کشور عرضه می‌شود. علی صفری، مدیرجهاد کشاورزی شهرستان محلات در این باره می‌گوید: از ابتدای سال تاکنون بیش از 52 میلیون شاخه گل و انواع درختچه‌های زینتی در دهکده گل و گیاهان زینتی شهرستان محلات تولید شد. از این تعداد 350 میلیون گلدان گل‌های فصلی و نشائی و 2 میلیون اصله گلدان گل‌های آپارتمانی توسط گلکاران شهرستان محلات تولید شده است. بعلاوه طی 5 ماه ابتدای سال 10 میلیون اصله درخت و درختچه زینتی شامل شمشاد و کلم‌های زینتی نیز در محلات تولید شده است.

صفری با اشاره به صادرات گل و گیاه شهرستان محلات می‌گوید: طی 3 ماهه نخست سال جاری انواع گل‌های شاخه بریده، گل‌های آپارتمانی و گل‌های فضای سبز به کشورهای جهان صادر شده است. در این راستا یک میلیون و 250 هزار گل شاخه بریده به ارزش 185 هزار دلار صادر شده است. همچنین ارزش صادرات یک میلیون و 240 هزار گل‌های فضای سبز و 120 هزار اصله گل‌های آپارتمانی یک میلیون و 323 هزار دلار برآورد شده است.

یکی از اصلی‌ترین مشکلات پیش‌روی پرورش گل و گلکاری در کشور ما آن است که بخش عمده گل‌های پرورش یافته که غالبا در محلات متمرکز هستند و به خارج فرستاده می‌شوند به صورت خام و بدون فرآوری صادر می‌شوند. به این ترتیب سود کار گلکاران ایرانی نصیب کشورهای دیگر می‌شود که برای فرآوری گل ایران برنامه‌ریزی کرده‌اند.

در این زمینه یکی از گلکاران محلاتی می‌گوید: داشتن امکانات نگهداری، فرآوری و بسته‌بندی گل نه‌تنها 70 تا 80 درصد به قیمت گل اضافه می‌کند، بلکه زمان استفاده از آن را نیز افزایش می‌دهد.این در حالی است که دلالان نیز گل‌های محلات را به قیمت کم می‌خرند و با فروش به واحد‌های فرآوری، پول کلان به جیب می‌زنند.

با توجه به مشکلات این عرصه در کشور عجیب نیست که سهم ایران از تجارت سالانه 8 هزار میلیارد یورویی گل در جهان علی‌رغم استعدادهای بالای آن بسیار ناچیز باشد. در واقع حجم صادرات گل در کشور ما کمی بیش از 30 میلیون دلار از مجموع بازار جهانی گل و گیاهان زینتی است که یک‌سوم آن به شهرستان محلات تعلق دارد.

البته صادرات گل اکنون تنها به هلند ختم نمی‌شود بلکه سودآوری این نوع صادرات پای دیگر کشورها را به امر تولید و صادرات باز کرده است. مسلما موفقیت کشورها در صادرات گل هم به ارائه تسهیلات و حمایت از تولیدکنندگان، توجه به گلکاران در به روز کردن اطلاعات، شناسایی بازارهای جدید و تلاش برای حفظ آن و ایجاد امکانات لازم برای نگهداری و صادرات باز می‌گردد.

صفری، رئیس جهادکشاورزی محلات می‌گوید: برگزاری 9 دوره جشنواره گل در این شهرستان به افزایش صادرات از
3 میلیون دلار به 24 میلیون دلار کمک کرده است.

در واقع این جشنواره‌ها منجر به تقویت فرهنگ مصرف گل طبیعی ، رونق اقتصادی شهرستان و برقراری ارتباط بین تولیدکنندگان محلاتی با تولیدکنندگان کشور و سایر کشورها شده است.

همچنین از این طریق جذب گردشگر داخلی به 4‌/‌1 میلیون نفر، افزایش جذب گردشگر خارجی، بهبود روش‌های تولیدی و معرفی ظرفیت‌های موجود انجام شده است.

جای بسی تاسف است که بیش از 40 درصد گل‌های تولیدی به دلیل نبود سیستم نگهداری و فرآوری به زباله تبدیل می‌شوند. تازه این آماری است که کارشناسان به طور خوشبینانه اعلام کرده اند و همین کارشناسان معتقدند چاره جلوگیری از این اتلاف ایجاد واحد‌های نگهداری و فرآوری است. در کنار هم گذاشتن هزینه‌های ضایعات گل، در کنار فرآوری نشدن و فروش گل به صورت فله‌ای و خام ما را به جمع‌بندی نگران‌‌کننده و تاسفباری از زیان‌های اقتصادی ناشی از کاستی‌های صنعت پرورش گل کشور می‌رساند. تاسفبارتر آن که با وجود سابقه بیش از 50 ساله تولید گل در محلات تنها 3 واحد نگهداری، بسته‌بندی و فرآوری در محلات در حال ساخت است. در واقع 2 واحد نگهداری گل و گیاهان زینتی و بید قرمز که گیاه زینتی که مختص محلات در جهان است و واحد فرآوری گل آلوئه‌ورا در این شهرستان در حال ساخت است که امید می‌رود سودآوری در این بخش را افزایش دهد. به هر حال دغدغه گلکاران محلاتی از نگرانی‌های دیگر صنایع زیان‌ده و پرچالش کشور کمتر نیست و این نکته‌ای است که نباید از چشم مسوولان دور بماند.