بازیگران جدید در روند سازش

آنها در حالی در این سفر از سرزمین‌های اشغالی فلسطین، رام الله، اردن، مصر دیدار کردند که منطقه با سلسله‌ای از تحولات روبرو است. هرچند که آمریکا با ادعای صلح خاورمیانه نشستهای سازش در واشنگتن، شرم الشیخ، بیت المقدس را برگزار و از کشورهای عربی خواست تا در روند سازش با این کشور مشارکت داشته باشند اما در نهایت اصرار تشکیلات خودگردان فلسطین و اعراب بر توقف شهرک سازی و تاکید صهیونیستها بر عدم پذیرش این خواسته، عملا مذاکرات را با شکست مواجه کرد.

با توجه به این شرایط و ناتوانی آمریکا در احیای روند سازش سفر وزرای خارجه اسپانیا و فرانسه به خاورمیانه را می‌توان نوعی کمک به آمریکا در جهت احیای روند سازش دانست. آنچه از مواضع کشورهای غربی بر می‌آید، آنها نه به دنبال روند صلح خاورمیانه بلکه همچون آمریکا تلاش دارند تا با اعمال فشار بر فلسطینی‌ها و اعطای پاداش به صهیونیستها، آنها را برای بازگشت به مذاکرات متقاعد کنند.

عدم موضع گیری قاطع آنها در برابر تکرار ادعاهای صهیونیست‌ها از جمله لیبرمن وزیر خارجه صهیونیست‌ها که صراحتا خواستار عدم مداخله اروپا در روند سازش شده بود خود گواهی بر عدم اراده این کشورها برای مشارکت در روند صلح خاورمیانه دارد.

نکته دیگر در سفر وزرای خارجه اسپانیا و فرانسه به منطقه آنکه از یک سو دو کشور از گذشته تلاش کرده‌اند تا در روند تحولات خاورمیانه حضور داشته باشند چنانکه اسپانیا در دهه نود نشست مادرید را برای سازش میان اعراب و صهیونیستها برگزار کرد. فرانسه نیز با ادعای روابط اقتصادی اتحادیه مدیترانه‌ای را با حضور اعراب، آفریقا، اتحادیه اروپا و تروریسم صهیونیستی ایجاد کرد. اکنون اسپانیا و فرانسه هر کدام برای ادامه فعالیت در معادلات منطقه فعال شده‌اند. از سوی دیگر افکار عمومی اروپا از عدم مشارکت اروپا در روند صلح خاورمیانه و واگذاری تمام امور به آمریکا ابراز نارضایتی می‌کنند.

 هرچند که اروپایی‌ها در نهایت نیز با طرح‌های آمریکا و بدون طرح مستقل در عرصه حضور یافته‌اند اما برآنند تا با این تحرکات از میزان نارضایتی مردمی نسبت به مواضع خود در قبال مسئله فلسطین بکاهند. بهبود جایگاه اروپا درمیان مسلمانان به ویژه در خاورمیانه از اهداف اروپایی‌ است که اکنون در شرایط نابسامان اقتصادی به سر می‌برد.

به هر تقدیر می‌توان گفت که سفر وزرای خارجه اسپانیا و فرانسه به منطقه برگرفته از اهداف این کشورها در منطقه ونیز اقدامی برای کاهش انتقادهای جهانی است در حالی که عدم گرایش ا ین کشورها بر پذیرش حقوق فلسطینی‌ها و اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی به شکست زودهنگام مذاکرات آنها منجر شد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین