بسترهای ارتکاب جرم

 به این شرایط عمومی زمینه‌ساز بزهکاری باید شرایط فردی و شخصیتی را نیز اضافه کرد که بعضا این عوامل شخصی بسیار مهم‌تر و موثرتر در بروز رفتار و اعمال بزهکارانه است. در اینجا نیز ما با طفلی مواجه هستیم که نه تنها تمامی شرایط عام بزهکاری و در واقع بستر مناسب جرم برای وی فراهم است که عامل شخصی جرم را هم که همان ضریب هوشی پایین است دارد و از نظر روانشناسی این طفل عقب‌مانده عقلی محسوب می‌شود. فردی با ضریب هوشی 65 در دوران کودکی مستعد اختلالات رفتاری است چنانکه در اینجا نیز خودزنی فرهاد موید این ادعاست و برای چنین فردی در بزرگسالی رفتارهای غیر عادی و حتی نوعی اسکیزوفرنی جنون جوانی اتفاق می‌افتد و این امر خود می‌تواند یکی از علل موثر بزهکاری محسوب شود. کودک در شرایطی به سر می‌برد که قوه تشخیص درست از نادرست و خوب از بد را ندارد. این امر از نظر قانونی می‌تواند یکی از عوامل رافع مسوولیت کیفری باشد. از دیگر سو آنجا که در خانواده‌ای دیگر و در شرایطی متفاوت بزه بد و منفور محسوب می‌شد در اینجا امری عادی و مطلوب است. فرهاد رابطه‌ای دوستانه با خانواده دارد و لذا وقتی گمان می‌کند کاری جهت کسب درآمد یافته است با خانواده در میان می‌گذارد و به جای نهی از سوی والدین با همکاری آنها حتی مورد تشویق واقع می‌شود و اعضای خانه جملگی سابقه دارند. پس از دید فرهاد نه تنها او مجرم نیست که نان‌آور خانواده محسوب می‌شود و حتی می‌تواند با پولی که به دست می‌آورد به آرزویش برسد. بی‌تفاوتی اجتماع در اصلاح و بهبود شرایط نامطلوب زندگی این اقشار و عدم توجه به چرایی علل ارتکاب بزه از همان اوان کودکی نه تنها باعث رشد روز افزون جرم می‌شود که کودک پس از گذراندن دوره‌ای که در کانون اصلاح صرف تربیت وی می‌شود این‌بار فرد با آمادگی بیشتری جهت ارتکاب جرم سنگین‌تری قدم به اجتماع می‌گذارد.