ماجرای تغییر متکی وزیر خارجه

به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین تغییر منوچهر متکی وزیر خارجه یکی از موضوعات داغ رسانه هاست و این بحث از آنجا جدی تری شد که رئیس جمهور در اول شهریور امسال طی احکامی اسفندیار رحیم‌مشایی را به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور در امور خاورمیانه، حمید بقایی را به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور در امور آسیا، محمد مهدی آخوندزاده را به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور در امور دریای خزر و ابوالفضل زهره‌وند را به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور در امور افغانستان منصوب کرد.

موازی کاری در سیاست خارجی

پس از این انتصابات موضوع «موازی کاری در سیاست خارجی» قوت گرفت که با مخالفت هایی روبرو شد.

این مخالفت‌ها در مجلس شورای اسلامی از سوی اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مطرح شد و علاء الدین بروجردی رئیس این کمیسیون اعلام کرد که موازی کاری به مسایل مهم سیاست خارجی کمک نمی کند و مانعی در مسیر تحقق اهداف است و با توجه به ساختار جمهوری اسلامی ایران و وزارت خارجه، طبیعی است که کار موازی نمی تواند به مسایل مهم کمک  کند.

همچنین این موازی کاری با مخالفت های دیگر نمایندگان روبرو شد.

اولین نتیجه موازی کاری

حمید بقایی معاون رییس جمهور در کنفرانس «ایران پل پیروزی» که چهارشنبه سوم شهریور در هفتادمین سالگرد حمله متحدین به ایران بعد از جنگ جهانی دوم برگزار شده بود، ضمن ورود به مناقشه طولانی مدت ترک ها و ارامنه گفته بود: دولت امپراتوری عثمانی صد سال قبل علیه گروهی از ارمنی‌ها نسل کشی کرد.

این اظهارات حمید بقایی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی با استقبال گسترده مقامات ارمنستان روبرو شد.

بعد از این اظهارات روزنامه "حریت" چاپ ترکیه " به نقل از احمد داود اوغلو وزیر خارجه ترکیه" نوشت که در پی اظهارات معاون رییس جمهور ایران علاوه بر گفتگوی من با منوچهر متکی سفیر ترکیه در تهران هم به وزارت‌خارجه رفته و خواستار توضیح ایران شده است.

در پی این موضع گیری ترکیه و در خواست این کشور مبنی بر توضیح شخص آقای بقایی، وزیر خارجه ترکیه گفت: آقای متکی به من گفت آقای بقایی به زودی خودش توضیح خواهد داد.

مواضع رهبری در زمینه موازی کاری

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی، عصر روز دوشنبه هشتم شهریور در دیدار رئیس جمهور و هیئت دولت، پرهیز از کارهای موازی در عرصه های مختلف از جمله سیاست خارجی و نیز اعتماد به وزیران در چارچوب اختیارات و وظایفشان را از نکات مدیریتی هیئت دولت دانستند.

ایشان در  بخش دیگری از فرمایشاتشان تحرک دیپلماتیک دولت را انصافاً قابل تشکر دانستند، اما خاطرنشان کردند: آنچه بیشتر از تحرک و رفت و آمد سیاسی باید مورد توجه قرار داشته باشد روح و جهت گیری و محتوای دیپلماسی است.

رهبر انقلاب اسلامی، وزارت امور خارجه را مسئول هدایت منسجم و برنامه ریزی شده همه مسائلی دانستند که به نوعی با سیاست خارجی و روابط با دیگر کشورها مربوط می شود.

انتقاد شدید متکی از بقایی

منوچهر متکی وزیر امور خارجه در 15 شهریور در واکنش به اظهارات بقایی گفت: مشخص نیست آقای بقایی بر اساس کدام مسئولیت و از چه جایگاهی اینگونه سخنان نسنجیده را بیان می‌کند، در حالی که هنوز آثار منفی اظهارات اخیر ایشان که موجب بروز مشکل در روابط خارجی شد، از بین نرفته است.

وی نظر مقام معظم رهبری در پرهیز از موازی کاری در سیاست‌ خارجی را فصل الخطاب دانست و اظهار داشت: تضعیف دستگاه دیپلماسی کشور به ویژه در شرایط کنونی آن هم توسط برخی از اعضای دولت مصداق بارز «بر شاخه نشستن و بن بریدن» است.

متکی از مسئولین و مدیران به ویژه در قوه مجریه خواست هزینه کشور را در اداره روابط خارجی با ناپخته سخن گفتن در این عرصه بالا نبرند.

شایعه استعفای متکی

بعد از این انتقاد متکی شایعه تغییر منوچهر متکی تبدیل به استعفا شد و بشدت قوت گرفت بطوریکه در روز چهارشنبه 17 شهریور رامین مهمانپرست سخنگوی وزارت امور خارجه خبر استعفای وی را بی پایه و اساس خواند و آنرا تکذیب کرد.

   جایگزین‌های احتمالی متکی

اما در هر حال گمانه زنی برای جایگزینی برای متکی همچنان ادامه دارد و از سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی، مجتبی ثمره هاشمی دستیار ارشد رئیس جمهور و علیرضا ذاکر اصفهانی استاندار فعلی اصفهان و رییس سابق مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری برای جایگزینی متکی نام برده می شود.

یوسف اسدی - خبرنگار جام جم آنلاین