رمضان در «رادیو تعطیل نیست»

در میان برنامه‌های گوناگونی که در این ایام روی آنتن ایستگاه‌های مختلف رادیویی قرار می‌گیرند، این‌بار سراغ یکی از برنامه‌های رادیو فرهنگ رفته‌ایم که به عنوان طولانی‌ترین برنامه رادیو لقب گرفته است.

«رادیو تعطیل نیست» که برای تابستان 89 و به‌صورت یک برنامه شبه MC تدارک دیده شده، با آغاز رمضان، متناسب با حال و هوای این ایام تهیه می‌شود و قرار است با حفظ ساختار و کلیتی واحد، المان‌هایی را به لحاظ متن، گفتار، موسیقی و ... همسو با مناسبات فرهنگی این ماه مبارک در خود بگنجاند.

رادیو تعطیل نیست، طی یک برنامه 42 ساعته که از 6 صبح پنجشنبه تا 24 جمعه شب، روی آنتن می‌رود، شامل برنامه‌های زنده‌ای است که به مثابه آیتم‌هایی در دل این برنامه واحد گرد آمده‌اند که هرکدام توسط یک گروه برنامه‌سازی تهیه می‌شود و در خلال آن با پخش بخش‌های تولیدی و نیز هر 30 دقیقه یک‌بار با نگاهی خبری به رویدادهای فرهنگی ـ هنری در بعد ملی، استانی و جهانی، سعی دارد تا تنوع فرمی و موضوعی خوبی را حفظ کند.

در 2 روز پایانی هفته، استودیوی رادیو فرهنگ ساعات شلوغی را می‌گذراند. گروه‌های مختلف برنامه‌سازی یکی پس از دیگری در رفت و آمدند تا این 42 ساعت را به نحو شایسته‌ای پوشش دهند.

«گل‌‌های ایرانی» از جمله برنامه‌های شنیدنی رادیو فرهنگ است که از زمان نسبتا خوبی برخوردار است که در حال حاضر به صورت 2 بخش 30 دقیقه‌ای در برنامه رادیو تعطیل نیست گنجانده شده است و این روزها برای مخاطبان روزه‌دار فضای آرامی را مهیا کرده است.

محمد حسینی ارجمند (تهیه‌کننده این بخش)‌ درخصوص «گل‌های ایرانی» می‌گوید: این برنامه به‌طور خاص به پخش موسیقی ارزشمند ایرانی از نوع ردیف ـ دستگاهی و ملی اختصاص دارد. در کنار پخش هر قطعه، به اطلاع‌رسانی درباره تاریخچه آن قطعه نیز پرداخته می‌شود. حسینی ارجمند که برنامه‌های دیگری چون نیستان، شبستانه و درس‌گفتارهای ادبی را نیز در این شبکه رادیویی تهیه می‌کند، ادامه می‌دهد: ما در برنامه از حضور کارشناس موسیقی نیز بهره می‌بریم که هر هفته آقای بابک بختیاری در کنار مجری قرار می‌گیرد و چند هفته‌ای نیز از حضور کارشناسان دیگر استفاده کردیم. شنونده‌ها نیز می‌توانند از طریق تماس تلفنی یا پیامک در برنامه مشارکت داشته باشند.

حسینی ارجمند همچنین درخصوص شباهت اسمی این برنامه با یکی از تولیدات داوود پیرنیا می‌گوید: برنامه ما تنها ‌همنام برنامه گل‌های ایرانی مرحوم پیرنیاست ولی به لحاظ محتوا کاملا متفاوت است. گل‌های ایرانی سال‌ها پیش با دعوت از خواننده‌ها و نوازندگان، قطعات موسیقی را برای هر برنامه خود تولید می‌کرد ولی ما به کارشناسی درخصوص موسیقی می‌پردازیم.

اما با توجه به تغییراتی که برای تولید رادیو تعطیل نیست در ماه رمضان در نظر گرفته شده، سراغ خانم معصوم‌زاده (مدیر گروه فرهنگ و دانش)‌ رفتیم و اطلاعات تکمیلی را از زبان او جویا شدیم:

در تمام آیتم‌های این برنامه با توجه به ویژگی‌های این ایام، نکاتی رعایت شده است ضمن این که مردم در ماه رمضان انتظار دیگری از رادیو دارند و ما خود را موظف می‌دانیم همان‌گونه که در تابستان سمت و سویی متفاوت به برنامه دادیم در ماه مبارک نیز جهتگیری محتوایی خاصی داشته باشیم ولی ساختار و آیتم‌های برنامه هیچ گونه تغییری نکرده است.

این انتظار مخاطب به نظر می‌رسد که در گذشته بیشتر برآورده می‌شد، چون در حال حاضر برنامه‌ها کمترند و هر شبکه سعی دارد تا با حفظ شاکله اصلی خود نیم‌نگاهی نیز به مسائل مذهبی داشته باشد.

قاعدتا در هر شبکه با توجه به خط مشی خاصی که وجود دارد، برنامه‌ها با تغییراتی مواجه می‌شوند. این مساله با تخصصی شدن شبکه‌ها بیشتر نمود می‌یابد. مثلا رادیو سلامت طبیعتا باید به مسائل سلامت‌محور مثل تغذیه، بهداشت روزه‌داری و ... بپردازد. رادیو فرهنگ نیز بالطبع پاسخگوی مسائل فرهنگی مرتبط با این ماه خواهد بود. مثلا در بخش میکروفن آزاد رادیو تعطیل نیست اگر تا به حال سراغ سوژه‌هایی از قبیل سینما، کنسرت‌های موسیقی یا حتی پذیرایی از مهمان می‌رفتیم، در ماه رمضان به آداب پذیرایی از مهمان و در بحث افطاری دادن می‌پردازیم. در این برنامه سعی داریم تا جریانات فرهنگی جامعه را شناسایی کرده و به مسائل روزه‌داری و این ماه مبارک بپردازیم.

مسلما هر شبکه تخصصی در حوزه کاری خود به این مناسبت نگاه می‌کند. مخاطبان ما انتظار دارند در برنامه‌هایمان از اشعار مربوط به این ماه استفاده کنیم. حکایاتی با مضمون رمضان بشنوند، موسیقی‌‌های مرتبط با این روزها را پخش کنیم و ... ما در حقیقت سمت و سوی فرهنگی خودمان را حفظ کرده‌ایم.

ما جدول برنامه‌‌های موسیقایی‌مان را حفظ کرده‌ایم ولی قاعدتا به سمت موسیقی آیینی خواهیم رفت. شاخه موسیقی آیینی که حقیقت به موسیقی مقامی برمی‌گردد، تلفیق موسیقی محلی ـ مذهبی است که مردم در گوشه و کنار ایران در مناسبت‌های مذهبی به اجرای قطعات و نغمه‌سرایی می‌پردازند. مسلما در برنامه‌های موسیقی محور با این رویکرد به استقبال مخاطبان خواهیم رفت.

مثلا در ماه مبارک رمضان، مناسبت ولادت امام حسن(ع)‌ را در پیش داریم یا بزرگداشت شب‌های قدر را. در چنین مواردی آثار مقامی که در قومیت‌های مختلف ایرانی رواج دارد در آیتم‌های مختلف رادیو تعطیل نیست جای می‌گیرد. البته برنامه ما شاید با مناسبت‌های عزاداری مطابق نباشد، چون در 2 روز انتهای هفته پخش می‌شود ولی در روزهای قبل و بعد شب‌های عزاداری سمت و سوی برنامه ما نیز با ریتمی کندتر و کمی سنگین‌تر جهت‌دهی خواهد شد.

«ایستگاه رادیو رادیو» یکی از برنامه‌های جذاب در دل رادیو تعطیل نیست، است که به پخش مجدد برخی برنامه‌های قدیمی رادیو از جمله، نمایشنامه‌های سال‌های 40 و 50، برنامه‌های گل‌های رنگارنگ، گفتگوهای مهدی اخوان‌ثالث، ورزش باستانی، یک شب از هزار و یک شب و ... اختصاص دارد.

رادیو در رادیو، از جمله‌ برنامه‌هایی است که طرفداران بی‌شماری پیدا کرده و مسلما شنیدن آن در حال و هوای رمضان و یادآوری خاطرات گذشته خالی از لطف نیست. همچنین «گنج سخن » از جمله برنامه‌هایی است که به متون کهن شاخص ادب فارسی اختصاص یافته و آنها را به مخاطبان معرفی می‌کند. در کنار این، برنامه‌ای با عنوان مشاعره داریم که تقریبا به دست فراموشی سپرده شده و در روزهای جمعه سعی دارد گنجینه‌های ادب فارسی را یک‌بار دیگر در میان مردم زنده کند و شنونده‌ها می‌توانند با نام‌نویسی در برنامه در این مسابقه شرکت کنند.