کتاب کوچک کارگردانان(3)‌

اما در خصوص نویسنده شماره 3 این مجموعه که به معرفی زندگی و آثار آلفرد هیچکاک اختصاص دارد، می‌خوانیم: «پُل دانکن، نویسنده این کتاب پیش از پایه‌گذاری این مجموعه، مجله Ark و نیز نشریه‌ای را با عنوان Crime Time درباره داستان‌های جنایی منتشر کرده است. بعلاوه با همکارانش در مجله اخیر، کتابی را در همین زمینه با نام «سطح سوم: گفتار درباره جنایی‌نویس‌ها» به نشر درآورده و تألیفاتی نیز در زمینه‌های دیگر دارد. در این مجموعه جز این اثر «کتاب کوچک کارگردانان (1): استنلی کوبریک» نیز به قلم اوست.»

ویژگی مهم کتاب دانکن، از یک سو لحن صمیمی و خودمانی نوشته او و از سوی دیگر ساختار متفاوت اثر اوست. او فیلم‌های آلفرد هیچکاک را با همان عبارات و اصطلاحاتی مورد تحلیل و بررسی قرار داده که به عنوان عناصر خاص سینمای هیچکاک شناخته شده‌اند؛ اصطلاحاتی مثل مک گافین که نوعی بهانه داستانی است و در مصاحبه اختصاصی و مفصل فرانسوا تروفو با هیچکاک در کتاب «سینما به روایت هیچکاک» مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین نمونه‌های دیگری که دانکن با دقتی خاص به استخراج یکایک آنها از فیلم‌های هیچکاک همت گمارده است، مواردی نظیر دوشیزه موطلایی، آدم شرور با فرهنگ، پرندگان، قطار، زاویه دید زن، آب، تغییر موضع، مرد عوضی، زن عوضی و...

بعلاوه، نگارنده جدا از بر شمردن ایده‌های دیداری و شنیداری هر اثر و نیز مضامین نهفته در فیلم‌ها در پایان بخش مربوط به غالب آثار، اقدام به ارزشگذاری آنها کرده و با ذکر دلیل، نظر خود را درباره هر یک از این آثار توضیح داده‌ است؛ کاری که در نوشته‌هایی از این قبیل چندان مرسوم نیست و نویسندگان آثار اینچنینی عمدتاً ترجیح می‌دهند بدون قضاوت و ارزشگذاری، صرفا به توصیف و معرفی بی‌طرفانه آثار اکتفا کنند. صداقت و جسارت دانکن در این زمینه ستودنی است.

توجه پُل دانکن به جزئیات فیلم‌های هیچکاک به اندازه‌ای است که او حتی اقدام به برشمردن همه صحنه‌های فیلم‌های هیچکاک که خود هیچکاک یا تصویر یا نشانه‌ای از او در آنها حضور دارد نیز کرده و همچنین از بیان مواردی که خارج از چارچوب اصلی کتاب به ذهنش می‌رسیده هم فروگذار نکرده و آنها را در قسمتی مجزا با عنوان «و یک چیز دیگر» به مطالب مربوط به فیلم افزوده است.

کتاب دانکن در مجموع ـ و البته در نوع خود?ـ کتاب ارزشمندی است و شاید تنها نقص مهم آن عدم اشراف کامل دانکن به همه فیلم‌های هیچکاک باشد که این مساله موجب شده او در مورد برخی فیلم‌ها تنها به ذکر شناسنامه فیلم و خلاصه داستان آن اکتفا کند که قطعا معرفی درخور و شایسته‌ای نیست.