برخورد سلیقه‌ای با فرهنگ

پای صحبت‌های مدیران فرهنگی که می‌نشینی همیشه از استراتژی‌ و برنامه‌ریزی بلندمدت سخن می‌گویند و پای صحبت‌های مدیران اجرایی و انتظامی که می‌نشینی معمولا بحث‌ها بر محور «رویکرد فرهنگی» می‌چرخد و این که باید در شرایط کنونی رویکرد فرهنگی به مباحث و مقولات مختلف داشت، اما در این بین اصلی که از آن غفلت می‌شود خود فرهنگ و اجزای شکل‌دهنده آن است.

کتاب، فیلم، تئاتر، موسیقی، نقاشی و ... به عنوان اجزای شکل‌دهنده فرهنگ و هنر این مملکت هنوز هم از برخوردهای سلیقه‌ای و مشکلات ناشی از سلیقه‌های اشخاص رنج می‌برند و اهالی این هنرها هنوز نمی‌دانند چگونه و براساس چه ضوابطی باید به خلق اثر هنری دست بزنند و پویایی عرصه فرهنگ و هنر این مملکت را حفظ کنند.

از یک سو فیلمی مناسب اکران شناخته نمی‌شود، اما سر از شبکه نمایش خانگی درمی‌آورد و از سوی دیگر خواننده‌ای از آن سوی مرزها وارد کشور می‌شود و خبرهای غیررسمی از درخواست مجوزش برای اجرای برنامه حکایت دارند، اما هنرمندی شناسنامه‌دار که مجوز اجرای برنامه هم دارد، برنامه‌اش لغو می‌شود.

این مسائل تنها محدود به این حوزه‌ها نیست، مثلا در حوزه کتاب به رغم تمام صحبت‌های مدیران قبلی، یک‌باره خبر رفع بلاتکلیفی 285 عنوان کتاب منتشر می‌شود؛ کتاب‌هایی که گفته می‌شود 2 سال را در بلاتکلیفی به سر برده‌‌اند.

نمونه‌ها البته فقط مختص به این موارد نیست و می شود موارد دیگری را هم فهرست کرد. مهم اما همین وضعیت است که نشان می‌دهد هنوز ساز و کار مشخصی برای تولیدات فرهنگی تعریف نشده و به همین خاطر بیش از این که قانون یا یک برنامه مدون در این زمینه وجود داشته باشد، این سلیقه افراد است که تعیین می‌کند در هر دوره و زمانی چه شکل یا نوعی از کالاهای فرهنگی ما در حوزه‌های مختلف امکان عرضه پیدا کنند. تداوم این شرایط در کوتاه‌مدت هیچ خطری را متوجه هیچ کس نمی‌کند، اما در بلندمدت قطعا لطمات جبران‌ناپذیری را متوجه فرهنگ و هنر این مملکت می‌کند.

محمدرضا رستمی 
دبیر گروه فرهنگ و هنر