کنکور با طعم آمفتامین

اوایل قرن بیستم بود که آمفتامین به عنوان داروی ضداشتها و کاهش‌دهنده وزن وارد بازار شد که البته در کوتاه‌ترین زمان به دلیل عوارض شدید، آن را جمع‌آوری کردند. سال 1960 باز هم توسط برخی شرکت‌های دارویی، آمفتامین به عنوان داروی ضدسرفه وارد بازار شد و باز هم به دلیل پیامدهای سوء ناشی از مصرف آن، خیلی زود از بازار دارویی کشورهای سازنده بخصوص آمریکا جمع‌آوری شد. از آن زمان تاکنون آمفتامین تنها در محیط‌های آزمایشگاهی آن هم روی حیوانات مورد بررسی قرار گرفته است. این در حالی است که سوداگران مرگ مدت‌هاست به فکر آن افتادند که از این دارو که اواخر قرن بیستم با نام Ecstasy شناخته شد، بهره خود را ببرند. این که چطور، در ادامه خواهید دانست.

آمفتامین‌ها گروه وسیعی از داروهای محرک هستند که در فروش خیابانی آن نام‌های بسیاری همچون اسپید (Speed)‌، کراک، کریستال و کریستال مت استفاده می‌شود. یکی از مشهورترین آن دکستر آمفتامین متیل فینلیت یا همان ریتالین معروف است که بازارش این روزها دارد داغ می‌شود.

البته آمفتامین را نیز در برخی محافل با نام یخ می‌شناسند که در حقیقت شکل تخلیص شده‌ای است که اغلب به صورت بلورهای بزرگی فروخته می‌شوند که شکل ظاهری یخ را دارند.

به همان دلیلی که گفتیم، آمفتامین‌ها و ازجمله ریتالین متابولیسم کلی بدن را افزایش می‌دهد و نوعی حالت نشاط‌آور کاذب را به وجود می‌آورد و بنا بر باور غلط نسل جوان، هوشیاری را زیاد می‌کند و حس افزایش انرژی به مصرف‌کننده می‌دهد، اما واقعیت چیز دیگری است.

فشار بالای روحی و جسمی نزدیک ایام امتحانات و کنکور سبب می‌شود داوطلبان با نوعی کمبود انرژی مواجه شوند که از همین رو به دنبال راهی باشند که برای چند ساعتی هم که شده این کمبود انرژی را جبران کنند. عموما دیده شده به این دسته از افراد توصیه می‌شود از روز قبل از امتحان هر چند ساعت یک قرص ریتالین مصرف کنند تا از این طریق، میزان هوشیاری و تمرکز خود را افزایش دهند. 6 تا 12 ساعت بعد از مصرف اولین دوز ریتالین یا هر گونه ترکیب آمفتامین شروع عوارض جانبی و علائم و وایتسکین را داریم که اولین علامت آن، تجربه نوعی خستگی بسیار مفرط است. سپس انگیزش شدیدی در فرد ایجاد می‌شود که مجددا مصرف ریتالین را تکرار کند، اما همیشه در دوزهای بالای ریتالین نیاز فرد بیشتر از قبل می‌شود و به همین راحتی پس از مدت کوتاه اعتیاد شدید در فرد شکل می‌گیرد. معمولا مصرف‌کنندگان فرم خوراکی این ترکیبات را استفاده می‌کنند، اما اشکال استنشاقی، کشیدن و حتی تزریقی این ترکیبات نیز در بازار مواد مخدر وجود دارد. مصرف‌کنندگان دوز پایین و خوراکی ریتالین بسرعت اثرات نشاط‌آور آن را از دست می‌دهند و از همین روست که به اشکال کشیدن و تزریق آن رو می‌آورند که متاسفانه با پیوستن این افراد به فرم‌های کشیدنی و تزریقی در حقیقت راه را برای برگشتن خود تقریبا ناممکن می‌سازند. قطعا تصورش هم هولناک است که یک نوجوان پس از ماه‌ها تلاش و کوشش آنجا که باید خود را برای رفتن به دانشگاه آماده کند، باید خود را برای رفتن به یک کمپ ترک اعتیاد آماده سازد.

این که آمفتامین‌ها چطور در بدن تاثیر می‌گذارند، برمی‌گردد به فعل و انفعالات این نوع ترکیبات در مغز. این ترکیبات اولا سریعا از طریق سیستم گوارش پس از بلع جذب می‌شوند و بسرعت اثرات خود را نشان می‌دهند. پس از وارد شدن آمفتامین به خون بلافاصله وارد مغز و سلول‌های عصبی شده و سبب آزاد شدن غیرطبیعی هورمون در فضاهای بین سلولی می‌شود با نام سروتونین که این هورمون وظیفه مدیریت انرژی روحی در بدن را به عهده دارد. از طرفی، آمفتامین با مهار تخریب این هورمون در مغز که در حالت طبیعی می‌بایست پس از مدت کوتاهی از بین برود، اثرات آن را در بدن مضاعف می‌کند؛ در نهایت سروتونین که نباید زیاد در مغز بماند، سبب می‌شود اثرات آن طی چند ساعت باقی‌ بماند و پیامدهای سوء خود را در حالتی غیرطبیعی در پی داشته باشد و اینجاست که هر عاملی که تعادل بدن را به هم بریزد، در نهایت مضر است.

بسیاری بر این عقیده‌اندکه مصرف تک دوزریتالین به عنوان مثال قبل از کنکور سراسری هیچ عارضه‌ای را در پی ندارد، اما با قدری توجه بیشتر بدانید عوارضی که در ادامه بیان می‌شود در همه کسانی که آمفتامین مصرف کرده‌اند، با درجات متفاوت دیده شده است. حال اگر شما یک سال تلاش و کوشش به کار بسته باشید و یکی از این عوارض به سراغ شما بیاید، چه حسرتی خواهید خورد؟

کسانی که برای اولین‌بار قرص‌های ریتالین یا آمفتامین مصرف می‌کنند، سرعت تنفس و تعداد ضربان قلب آنها به طرز نگران‌کننده‌ای افزایش می‌یابد. پس از مدت کوتاهی اضطراب توام با عصبانیت سراغ مصرف‌کننده می‌آید که این حالت اکثرا همراه با سردرد و سرگیجه است.

مصرف مقادیر متوسط و بالای این ترکیبات سبب پرحرفی، بی‌قراری و هیجان‌زدگی فرد شده که این دسته از افراد لحظه‌ای نمی‌توانند با آسودگی در جایی، قرار بگیرند و مدام باید انرژی خود را تخلیه کنند، در غیر این صورت حالت‌های تهاجمی فراوانی در آنها پدیدار می‌شود. این علائم در مصرف پی‌درپی مقادیر کم نیز مشاهده شده است.

گفتیم کسانی که برای اولین‌بار ریتالین مصرف می‌کنند، چند ساعت پس از برطرف شدن اثرات سرخوشی این دارو، کسالت و کرختی مفرطی در خود احساس می‌کنند که نیازشان را به مصرف مجدد آن تحریک می‌کند. مصرف دوباره آن یعنی پا گذاشتن به باتلاق اعتیاد و به همین سادگی... .

مصرف‌کنندگان آمفتامین افرادی هستند که رفتارهای اجتماعی خود را نمی‌توانند کنترل کنند و همین موضوع به پرخاشگری و رفتارهای مزاحمتی فراوانی در آنها منجر می‌شود.

به دلیل احساس سرخوشی فراوان، امکان بروز تصادفات رانندگی مرگبار برای آنها بالا می‌رود، بی‌خوابی، زودرس‌ترین علامت مصرف ریتالین است و همین یک اثر کافی است که افراد سست اراده تحت‌تاثیر آن فریب بخورند و حتی برای یک‌بار هم که شده، مصرف آن را تجربه کنند. دیده شده برخی حتی با مصرف تک‌دوز آمفتامین تا 3‌روز نمی‌خوابند و بر هم خوردن ساعت بیولوژیک بدن آنها کافی است که همه سیستم زندگی آنها را به هم بریزد.

شاید برخی هنوز بر این باور باشند که مصرف تک‌ دوز آمفتامین‌ها یا ریتالین مثلا در یک پارتی یا مهمانی شبانه هیچ خطری ندارد، از این رو موارد زیر تنها لیست بسیار کوتاهی است از حوادثی که تا به حال به طور ناگهانی بدون هیچ بیماری زمینه‌ای در مصرف‌کنندگان تفریحی آمفتامین‌ها دیده شده است. تشنج یکی از شایع‌ترین علائم مصرف تفریحی است که به طور ناگهانی بدون سابقه قبلی در فرد رخ می‌دهد. تشنج‌ها عموما جنرالیزه و از همه بدتر، مقاوم به درمان طبی هستند و بستری شدن فرد را به مدت چند هفته در بیمارستان در پی دارد و برخی اوقات اختلالات پایدار مغزی در افراد به وفور دیده شده است.

مصرف‌کنندگان تفریحی آمفتامین دچار افزایش تنش درونی می‌شوند که عموما به شکل پرش‌های عضلانی، قفل شدن فک، دندان قروچه و سندرم پای بی‌قرار مشاهده می‌‌شود.

مصرف آمفتامین‌‌ها با اثر بر سیستم تنظیم درجه حرارت مرکزی سبب داغ شدن بدن شده و در نتیجه ولع فرد به مصرف مایعات خنک بیشتری می‌شود. از این‌روست که شما می‌بینید کسانی که آمفتامین یا قرص‌های ecstasy مصرف می‌کنند، همیشه یک بطری آب نیز کنار خود دارند.

افزایش ناگهانی فشار خون جزء لاینفک مصرف آمفتامین‌هاست که همیشه حوادث عروقی همچون سکته‌‌های قلبی و مغزی از پیامد همین افزایش فشار خون به شمار می‌رود.

بروز اختلالات روانی همچون وحشت‌زدگی حتی ماه‌ها پس از مصرف تک‌دوز آمفتامین‌ها هم به وفور دیده شده است. بروز توهمات دیداری و شنیداری، افسردگی و جمع‌گریزی و حتی بازگشت به حوادث و خاطرات تلخ گذشته از جمله دیگر علائم روانی است.

دکتر کیوان رضوانی