بازگشت دوباره تاریخ

 این فیلم که نسخه دوباره‌سازی شده یک کار موفق دهه 80 میلادی است، با بهره‌گیری از فناوری نوین دیجیتالی و رایانه‌ای قصه کهن تاریخی خود را تعریف کرد. فیلم با بازی سام وورتینگتن در نقش اصلی، در نمایش عمومی در سطح جهانی حدود 450 میلیون دلار فروش کرد. استقبال بالای تماشاگران از فیلم نشان داد که آنها آمادگی دارند که از فیلم‌های تاریخی استقبال خوبی کنند. این فیلم هم مثل آثار کلاسیک تاریخی سینما در دهه‌های گذشته، برای نقش‌های متعدد خود از تعداد زیادی از نام‌ها و بازیگران سرشناس سینما بهره گرفته بود.

بعد از موفقیتی که نصیب برخورد تایتان‌ها شد، صنعت سینما در انتظار نوع برخورد تماشاگران با نسخه جدید رابین‌هود بود. این فیلم هم نسخه دوباره‌سازی شده یک اثر قدیمی است که تاکنون چندین بار به صورت فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی درآمده است. ریدلی اسکات، فیلمساز انگلیسی تبار سینما که سال 2000 «گلادیاتور» (باز هم یک فیلم تاریخی جنگی)‌ را با بازی راسل کرو ساخت، تصمیم گرفت ایفای نقش رابین‌هود، این راهزن مهربان و مردم‌دوست جنگل شروود را به این بازیگر استرالیایی‌تبار بسپارد. این فیلم هم مثل دیگر ساخته‌های جدید صنعت سینما، از هنر جلوه‌های ویژه پیشرفته امروزی بهره فراوانی گرفته است. تماشاگران از رابین هود جدید سینما همان استقبالی را کردند که حدود 10 سال قبل از گلادیاتور کردند. البته سازندگان فیلم چنین استقبالی را پیش‌بینی می‌کردند. فصل تابستان سینما از حدود دو هفته قبل و با اکران عمومی «مرد آهنی 3» شروع شد و رابین‌هود دومین محصول تابستان سینماست که با موفقیت مالی خوبی روبه‌رو می‌شود و لقب یک کار پرفروش را می‌گیرد.

با موفقیت بالای رابین‌هود در جدول گیشه نمایش سینماها، تحلیلگران اقتصادی سینما می‌گویند راه برای تولید فیلم‌های تاریخی هموار است و صنعت سینما می‌تواند ژانر فراموش شده سینمای تاریخی را ـ که در دهه 50 و 60 میلادی در اوج خود بود ـ‌ دوباره احیا کند. صنعت سینما در اولین قدم اعلام کرده که قصد ساخت دنباله‌هایی بر برخورد تایتان‌ها و رابین‌هود را دارد. حتی زمزمه‌هایی مبنی بر تولید قسمت دوم گلادیاتور هم شنیده می‌شود. این روزها در هالیوود رفت‌وآمدهای زیادی در جریان است که در آنها، فیلمنامه‌نویسان دعوت به نگارش فیلمنامه‌های تاریخی می‌شوند یا از آنها خواسته می‌شود فیلمنامه‌هایی اقتباسی براساس قصه‌های معروف تاریخی بنویسند.

در این میان، تهیه‌کنندگان نسخه جدید «اسپارتاکوس» می‌گویند آنها قبل از ایجاد تب داغ تولید فیلم‌های تاریخی، در تدارک تولید درام ضداستبدادی خود بوده‌اند. مایکل داگلاس که علاقه‌مند است نسخه تازه‌ای از فیلم معروف دهه‌شصتی پدر خود کرک داگلاس را تهیه کند، می‌گوید، حتی قبل از این که مجموعه پر سروصدای جدید تلویزیونی اسپارتاکوس روی آنتن برود، در فکر ساخت یک اسپارتاکوس جدید سینمایی بود. به گفته او: «اما تولید چنین فیلمی زمان می‌برد. اسپارتاکوس یک قصه اصیل و کمیاب است و فیلمی را که استنلی کوبریک در سال 1960 براساس آن ساخت، اکنون لقب یکی از بهترین آثار کلاسیک را گرفته و طبیعی است که نسخه جدید این فیلم، باید حرف‌هایی برای گفتن داشته باشد و اگر بهتر از نسخه اصلی نباشد، حداقل آبروی آن را حفظ کند. به همین دلیل ما در جستجوی فیلمسازی پرقدرت هستیم که بتواند عدالت را در این داستان اجرا کند و بازیگری می‌خواهیم که با ایفای نقش اسپارتاکوس ـ این برده شورشی و انقلابی ـ یک خاطره ماندگار در ذهن تماشاگران سینما بگذارد. به همین دلیل هیچ عجله‌ای برای شروع کار نداریم و پروژه اسپارتاکوس را سر فرصت به مرحله عمل می‌رسانیم.»

البته این در حالی است که منتقدان سینمایی می‌گویند این احتمال وجود دارد که تهیه‌کنندگان دیگری هم سراغ پروژه اسپارتاکوس بروند. بحث تولید نسخه جدیدی از اسپارتاکوس در شرایطی مطرح می‌شود که صنعت سینما بتازگی علاقه عجیبی برای تولید دوباره نسخه‌های موفق کلاسیک آثار سینمایی خود پیدا کرده است.

یک تهیه‌کننده سینما می‌گوید: «اگر می‌توان فیلم‌های اکشن یا ترسناک قدیمی را دوباره‌سازی کرد، پس چرا سراغ فیلم‌های تاریخی یا موزیکال نرویم؟» اشاره او به نمایش موفقیت‌آمیز تعدادی از فیلم‌های ترسناک است که بتازگی در جدول گیشه نمایش با موفقیت‌های مالی خوبی روبه‌رو شده‌اند. به این ترتیب باید منتظر بود تا در ماه‌های آینده خبرهای تازه‌ای درباره تولید نسخه‌های جدید سینمایی آثار تاریخی همچون «ده فرمان»، «خرقه»، «بن‌هور» و «ال‌سید» به گوش برسد.

در این بین، البته قصه زندگی حضرت مسیح بارها و بارها تبدیل به فیلم سینمایی شده که آخرین آنها «مصائب مسیح» به‌کارگردانی مل گیبسون، چند سال قبل با سر و صدا و بحث و جنجال زیادی هم روبه‌رو شد. ولی جای تعجب نیست اگر شنیده شود این داستان دوباره راه خود را روی پرده سینما باز خواهد کرد. به گفته یکی از منتقدان سینما، ژانر سینمای تاریخی محبوبیت زیادی در بین خانواده‌ها دارد و صنعت سینما می‌‌داند تولید چنین فیلم‌هایی برایش سودآور خواهد بود. به همین دلیل طی ماه‌های آینده شرکت‌های فیلمسازی هجوم گسترده‌تری برای تولید فیلم‌های تاریخی خواهند داشت، ژانر سینمای تاریخی در همه حال امتحان خود را خوب پس داده است.