قدرت‌نمایی ایران در دریا

قدرت‌نمایی اخیر نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در آب‌های نیلگون خلیج فارس و بویژه اجرای رزمایش ولایت 89در منطقه عمومی آب‌های ورودی به این حوزه نشان داد که ظرفیت‌های عملی و توان عملیاتی ایران برای تامین و تضمین امنیت پایدار در حوزه خلیج فارس و تنگه هرمز قابل اطمینان است.

در این رزمایش، ایران با تاکید بر دکترین دفاعی، ضمن هشدار به ماجراجویان، دست دوستی و همکاری را به سمت همه کشورهای عرب حوزه خلیج ‌فارس دراز و اعلام کرد کشورهای منطقه به تنهایی می‌توانند با همکاری یکدیگر امنیت منطقه را تعیین کنند.

منطقه رزمایش

رزمایش دریایی ولایت 89 با اعلام رمز یا زهرا (س) از سوی امیر دریادار حبیب‌الله سیاری فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی از اتاق عملیات ناوشکن جماران در پانزدهم اردیبهشت‌ آغاز شد و پس از پشت‌سر گذاشتن موفقیت‌آمیز مراحل شش‌گانه در 8 روز، با رژه مقتدرانه نیروی دریایی و هواپیماهای جنگنده نیروی هوایی بر فراز آب‌های دریای عمان پایان یافت. این رزمایش منسجم و تاکتیکی در منطقه‌ای به وسعت بیش از 250 هزار کیلومتر از تنگه هرمز، دریای عمان، آب‌های آزاد سواحل پاکستان، هندوستان و مدار 22 درجه جنوب، در جریان بود و در این مدت یگان‌های رزمی، پشتیبانی ـ لجستیکی، راداری ـ‌ الکترونیکی و موشکی سطحی، زیرسطحی و هوادریای نیروی دریایی ارتش با پشتیبانی جنگنده‌های نیروی هوایی، بالگردهای هوانیروز و پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، اقتدار نیروهای مسلح رابه نمایش گذاشتند.

اصلی‌ترین مراحل رزمایش ولایت 89 مرحله عملیات روانی، مرحله گسترش، مرحله فاز تاکتیکی و مرحله پرتاب‌ها بودند و کنترل و هدایت آن برای اولین بار از منطقه دوم دریایی جاسک صورت گرفت که را ازجمله ویژگی‌های مهم این رزمایش بود. در این رزمایش جمعی از مقام‌های کشوری و لشکری و همچنین ناظران بین‌المللی از کشورهای همسایه و حاشیه خلیج فارس حضور داشتند. همچنین با دعوت وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، ناظرین نظامی از کشورهای عراق، قطر و عمان در مرحله پایانی رزمایش ولایت 89 حضور یافتند و این برای اولین بار بود که هیات نظامی کشور عراق که در رزمایش‌های جمهوری اسلامی به عنوان ناظر شرکت می‌کرد. اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز به منظور اعلام حمایت نمایندگان ملت از فعالیت‌ها و دستاوردهای نیروی مسلح و آگاهی از توان دفاعی کشور و بودجه مورد نیاز این بخش از حاضران در این رزمایش بودند.

به گفته امیردریادار حبیب‌الله سیاری فرمانده نیروی دریایی ارتش، نمایش اقتدار نظام جمهوری اسلامی ایران در آب‌های آزاد دریاهای جنوب، توسعه و ارتقای حضور در دریاهای آزاد، ‌کنترل کامل کشتیرانی در منطقه رزمایش به منظور تامین امنیت دریانوردی در مقابله با تهدیدات زیست‌محیطی، تروریسم و دزدی دریایی، ‌تمرین پشتیبانی کشتیرانی و مقابله با شرارت‌ها و ناامنی‌های دریایی، مهم‌ترین اهداف رزمایش بزرگ دریایی ولایت 89 بود. با این حال فرمانده نیروی دریایی ارتش به اهداف دیگری از این رزمایش اشاره کرد و افزود: این رزمایش همچنین یک سری اهداف فرعی را نیز دنبال می‌کرد که ازجمله آنها می‌توان به ارتقای توان رزمی نیروها، ایجاد هماهنگی بین نیروها و تبادل تجربه و همچنین عملی کردن ‌آموزش‌ها، ‌آزمایش سلاح‌ها و تجهیزات جدید و به‌کارگیری آخرین دستاوردهای دفاعی نیروی دریایی نظیر ناوشکن جماران، ارتقای روحیه سلحشوری و نیز آمادگی نیروهای مسلح در بحث دفاع از منافع کشور اشاره کرد.

تفاوت اصلی رزمایش ولایت 89 با دیگر رزمایش‌ها را راهبردی‌ بودن این رزمایش بود و بخش زیادی از این رزمایش در آب‌های آزاد انجام شد که به گفته سیاری دلیل این حضور دفاع از مرزهای آبی کشور و منافع ملی بود.

دفاع از این مرزها از آب‌های خلیج فارس، ‌تنگه هرمز به سمت آب‌های آزاد آغاز می‌شود چراکه امنیت خلیج فارس در گرو تامین امنیت دریای عمان است و این امنیت بدون حضور یک نیروی دریایی قدرتمند در منطقه امکان‌پذیر نیست.

این رزمایش که در شرایط بی‌ثباتی عراق و افغانستان و چالش‌های جدی امنیتی فراروی منطقه انجام شد، برای کشورهای همسایه و منطقه پیام‌آور صلح و دوستی و برای دشمنان منطقه حامل پیام اقتدار ملی و اسلامی بود.

برگزاری این رزمایش بلافاصله بعد از رزمایش پیامبر اعظم 5 نیروی دریایی سپاه نشان‌دهنده پیوستگی و اقتدار بالای قوای نظامی ایران بوده و این پیام را می‌رساند که جمهوری اسلامی ایران در مقابل هر گونه تهدید بسیار جدی است و در برابر تهدیدات محکم برخورد خواهد کرد.

امیر سرلشکر عطاءالله صالحی فرمانده کل ارتش در این باره گفت: پیام برگزاری رزمایش دریایی ارتش را می‌توان از فاصله گرفتن ناوهای جنگی بیگانه از منطقه رزمایش دریافت کرد.

سردار سرتیپ احمد وحیدی وزیر دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح در این باره می‌گوید: برگزاری رزمایش ولایت 89 در ادامه رزمایش پیامبر اعظم(ص) نشان‌دهنده این است که دشمنان باید فکر هر گونه ماجراجویی علیه ایران را از ذهن خود بیرون کنند.

رزمایش ولایت 89 به نیروهای فرامنطقه‌ای حاضر در خلیج فارس و دریای عمان اعلام کرد که کشورهای منطقه قادر به حفظ امنیت و ثبات در این محدوده هستند و نیازی به حضور نظامی و تسیلیحاتی آنان در این منطقه نیست. این رزمایش نشان داد که ایران برای هیچ کشوری در این منطقه تهدید نیست و کشورهای این منطقه را نیز تهدیدی برای خود نمی‌داند و تنها در تلاش برای هم‌افزایی توان دفاعی است.

سردار سرتیپ احمد وحیدی وزیر دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح با اشاره به حضور ناظران خارجی در رزمایش ولایت 89، گفته است و پیام این رزمایش این است که مسائل جاری منطقه مربوط به خود کشورهای آن است و دیگران نباید در امور منطقه دخالت کنند زیرا ایران و دیگر کشورهای همسایه‌ یک مجموعه واحد هستند که روابطی بسیار خوب و صمیمی دارند.

امیر سرتیپ «احمدرضا پوردستان» فرمانده نیروی زمینی نیز در این باره اظهار داشت: برگزاری این رزمایش و نشان دادن توان نظامی بخوبی بر این امر صحه می‌گذارد که نیازی به حضور کشورهای بیگانه به بهانه تامین امنیت در منطقه نیست. وی تاکید کرد: این رزمایش برای کشورهای استکباری و دشمنان حامل پیامی بزرگ است که نیروهای متحد پا در رکاب و آماده در ایران حضور دارند که هر لحظه آماده‌اند از این مرز و بوم دفاع کنند.

به گفته قاسم رستم‌آبادی سخنگوی رزمایش بزرگ دریایی ولایت 89 در این رزمایش بیش از 150 تمرین و عملیات گسترده توسط نیروهای هوایی، زمینی، پدافند و دریایی ارتش با موفقیت اجرا شد.

در این رزمایش یگان‌های شناور سطحی رزمی، پشتیبانی خدمات رزمی،‌ زیردریایی‌های کلاس طارق و کلاس غدیر و کلاس السابحات، ‌یگان‌های پروازی نیروی دریایی، ‌سامانه‌های متحرک آمادی، بهداشتی و ارتباطی،‌ یگان‌های تفنگدار، تکاوری و غواصی و یگان‌های نیروهای مختلف ارتش حضور داشتند

همچنین این رزمایش نقطه عطفی در استفاده از دستاوردهای راهبردی داخلی مانند زیردریایی‌های سبک ساخت داخل و ناوشکن جماران، سامانه پرتاب موشک، هواپیماهای دورپرواز شناسایی، سامانه‌های راداری، شنودی و جنگ‌های الکترونیک بود.

سردار سرتیپ احمد وحیدی وزیر دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح در این باره گفت: یکی از نقاط قوت این رزمایش، اتکا به سلاح‌های ساخت داخل بود. وحیدی تاکید کرد: نیروی دریایی بسیار خوب در این رزمایش ظاهر شد به شکلی که حتی پایگاه‌هایی که تازه‌تاسیس بودند به سرعت برای برگزاری رزمایش دریایی اخیر آماده شدند و این مطلب نشان‌دهنده قدرت عمل سریع نیروی دریایی ارتش است.

باید توجه داشت که محوریت رزمایش ولایت 89 بر نیروی دریایی قرار داشت ولی چون هدایت رزمایش به عهده ستاد فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی بود برای سایر نیروها هم وضعیت‌هایی را ایجاد می‌کرد که با پشتیبانی‌های نیروهای درگیر در دریا مرتبط باشند.

امیر سرتیپ احمدرضا پوردستان فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با اشاره به این‌ که رزمایش ولایت 89 نمونه بارز همدلی و هماهنگی یگان‌های دریایی، هوایی، زمینی و پدافند ارتش جمهوری اسلامی ایران در این باره گفت: ما برای نخستین بار، رزمایش مشترک را در این مقیاس تجربه کردیم که در آن نیروی هوایی، دریایی، زمینی و پدافند شرکت داشته باشند.

وی در تشریح شرایط این رزمایش افزود: با در نظر گرفتن دشمن فرضی که ما را از سوی آب‌ها مورد حمله قرار داده است، نیروی دریایی زمان رسیدن دشمن به ساحل را مشخص می‌کرد و به نیروی زمینی اطلاع می‌داد و هوانیروز نیز با فرض حمله دشمن، نیروی زمینی و دریایی را حمایت می‌کرد.

براساس قوانین بین‌المللی در طول برگزاری این رزمایش، نیروی دریایی از کشتی‌های تجاری بازرسی می‌کرد و در حاشیه این رزمایش نیز عملیات امداد و نجات یک کشتی تجاری غیرایرانی در حداقل زمان انجام شد.

این نکته‌ای بود که امیر دریادار حبیب‌الله سیاری به آن اشاره کرده و تمرین تامین امنیت کشتی‌های عبوری از دریای عمان و تنگه هرمز و خلیج عدن را یکی از اهداف برگزاری رزمایش ولایت 89 خوانده بود.

همچنین دراین رزمایش نیروی زمینی ارتش پس از انتقال سریع و موفقیت‌آمیز یگان‌های عملیاتی و واکنش سریع خود به مناطق از پیش تعیین‌شده، موجب ثبت رکورد جدیدی در نقل انتقالات یگان‌های این نیرو شد. به‌علاوه در رزمایش ولایت 89 موشک‌های هوا به هوا بر روی هواپیماهای میراژبه شکلی موفقیت‌آمیز نصب شدند و میراژهایی نیروی هوایی که برفراز ناوشکن‌ها در دریای عمان پرواز کردند دیوار صوتی را شکستند. همچنین اقدام به عملیات رهگیری و شناسایی در منطقه عمومی رزمایش بزرگ دریایی ولایت 89 نموده و بمب‌افکن‌های نیروی هوایی اهداف دشمن فرضی را با سلاح‌ها و موشک‌های واقعی رهگیری و منهدم کردند.

امیر خلبان ندیم شایانی معاون اطلاعات و شناسایی نیروی هوایی ارتش در این باره گفت: توانستیم روی هواپیماهای میراژ موشک‌های هوا به هوا و بمب‌هایی که برای هواپیماهای پشتیبانی نزدیک خودمان استفاده می‌شود، نصب کنیم. وی با اشاره به این‌که هواپیمای میراژ برای اولین‌بار در رزمایش ولایت 89 مورد آزمایش قرار گرفت، افزود: توانستیم روی این هواپیما تجهیزات به روز، پیشرفته و تسلیحات بهینه‌سازی شده که روی هواپیماهای خودمان به‌کار رفته است، در زیر موشک‌های هوا به هوا و بمب‌های هواپیماهای پشتیبانی نزدیک نصب کنیم.

این برای نخستین بار است که نیروی هوایی به صورت عمده و عملیاتی از میراژهای خود در یک رزمایش تاکتیکی بهره‌برداری می‌کند.

در این رزمایش بود که پذیرایی جانانه‌ای از میهمان ناخوانده آمریکایی صورت گرفت و پدافند نیروی هوایی ارتش در منطقه رزمایش قاطعانه به هواپیمای شناسایی آمریکا اخطار داد.