سختی‌های تک فرزند‌ها

الف: اکثر والدین تک‌فرزند، کودکشان را نمونه کوچک خودشان در نظر می‌گیرند و می‌پندارند آنها کامل‌کننده خودشان هستند. به همین دلیل تک‌فرزندان اغلب به صورت یک بزرگسال کوچک بار می‌آیند، بسیار فرمانبردار و مشتاق در جلب رضایت اولیای امور، یعنی والدینش. اما تک‌فرزندان به زمان و فضایی آزاد جهت انجام آنچه می‌خواهند، نیاز دارند. مادران باید درک کنند که فرزند 6 ساله آنها قهرمان مسابقات جهانی المپیک نبوده و نخواهد بود و پدران نیز باید با این حقیقت سازگار شوند که فرزندشان یک دکتر، وکیل و یا یک برنده مسابقات صخره‌نوردی نبوده و شاید هرگز هم نشود و باید در حد سن و سال و درک او از محیط اطرافش از او توقع داشت. باید بدانید عزیزدردانه شما تک‌فرزندتان است اما شانس دوباره شما برای رستگاری و برآوردن آرزوهای دست‌نیافته شما نخواهد بود. بنابراین او را مجبور به برآوردن آمالتان نکنید. به جای آن به او اجازه دهید علایق خودش را بدون دخالت شما کشف کرده، برای رسیدن به آنها تلاش نماید. ممکن است بخواهید از او یک پزشک بسازید ولی استعداد و علاقه‌اش در ریاضیات باشد و طی کردن مسیری خاص در زندگی بدون علاقه نهایتا به شکست منجر خواهد شد.

ب: تک‌فرزندان کمال‌گرا هستند، بنابراین اگر تلاش می‌کنید هر چیز کوچکی را که آنها انجام می‌دهند، دوباره انجام دهید (به عنوان مثال دوباره درست کردن تختخوابش یا گردگیری کردن قفسه‌ای از کتابخانه یا کمدش که خود کودک قبلا آن را گردگیری کرده)، با این کارتان فقط به استحکام عادات کمال‌گرایی آنان پرداخته‌اید.

ج: معمولا تک‌فرزندان به دلیل این‌که هیچ خواهر و برادری ندارند، انسان‌های تا حدودی خودمحور نیز هستند و زمان زیادی لازم است که به آنها شراکت با دیگران، مذاکره و مشورت کردن با دیگران، ملاحظه شرایط دیگران و به‌کارگیری نزاکت و آداب و ظرافت رفتارهای اجتماعی را آموخت. این بچه‌ها گرایش به این دارند که افکار، احساسات و انگیزه‌های شخصی خودشان را به دیگران ارائه داده و یا حتی به آنها تحمیل نمایند و حتی اگر لازم باشد سخن دیگران را هم به‌منظور بیان عقاید خود قطع می‌کنند.

به عنوان والدین کودک، حائز اهمیت است که در صورت لزوم به کنترل و تادیب کودکتان بپردازید و به او نشان دهید که او نمی‌تواند در تعامل با رفتارهای نابخشودنی و غیرمعذور باشد.

د: این کودکان معمولاً احساس‌گرا، متهور و پرتحرک هستند و حاضرند برای موفق بودن حتی قربانی هم بگیرند و همین خصایص است که آنها را به انسان‌هایی سختکوش تبدیل می‌کند.

به او بفهمانید مشخص کردن هدف یا اهدافی در زندگی بسیار حائز اهمیت است اما برای رسیدن به آنها نباید دست به هر کاری زد و از ارزش‌های اساسی زندگی اجتماعی مایه گذاشت.

ذ: والدین کودکان تک‌فرزند احتمالاً بخشی از ساعات بیداری خود را به برآوردن نیازهای فرزندشان اختصاص خواهند داد و در این بین معمولاً بخشی از وظایف مربوط به او را نیز عهده‌دار خواهند شد.

این دلسوزی‌های افراطی می‌تواند باعث شود که کودک هرگز نیاموزد که کارها و وظایفش را با اتکای به خود انجام دهد.

البته باید درنظر گرفت که نزدیک شدن به کودک و عمل کردن مانند معلمش خوب است در صورتی که فقط جنبه نظارتی داشته باشد نه انجام تکالیف. و در این بین والدین می‌توانند با آموزش مهارت‌های حل مشکل به فرزندشان روحیه استقلال و خودکفایی را در او تقویت نمایند.

ر: به دلیل عدم‌وجود برادر یا خواهر، تک‌فرزندان بسیار تنها هستند و برای فرار از این تنهایی به دوستان تخیلی پناه می‌برند و یا این‌که در خیالات خود به اشیا جان می‌دهند و آنها را موجودات زنده تصور می‌کنند. از جمله: صحبت کردن با یک عروسک یا یک حیوان خانگی و... این به دلیل کم‌توجهی شما به کودک نیست و مساله این نیست که شما چه میزان از توجه خود را معطوف او می‌دارید، بلکه گاهی اوقات آنها نیاز به این قبیل مشابهت‌سازی‌های تخیلی و یا ایجاد ارتباط با شخصی همسن خودشان دارند. از این‌رو شما والدین عزیز باید تلاش مضاعف خود را برای اجتماعی کردن کودک به منظور برقراری ارتباط با همسالانش به‌کار بندید. به عنوان مثال او را بیشتر به مکان‌های بازی بچه‌ها یا پارک‌ها ببرید تا بیشتر با هم‌سن و سالانش تعامل کند.

ز: تک‌فرزندان می‌توانند منطقی، فاضل و دانا و با تفکری صحیح باشند که این خصایص آنها را به افرادی جدی و باپشتکار تبدیل می‌کند. در برخورد با آنها لبخند زدن و خندیدن با روی باز توصیه می‌شود.

س: تک‌فرزندان معمولا بسیار با دقت وظایفشان را انجام می‌دهند.

و سخن آخر این‌که تک‌فرزندان برای جلب رضایت والدینشان زندگی می‌کنند و معمولاً پدر و مادر نیز سعی می‌کنند تمامی خواسته‌های آنان را برآورده کنند و رد تقاضا و خواسته‌هایشان برای والدین می‌تواند خیلی سخت باشد اما آنها باید بر احساساتشان غلبه نموده و معنی کلمه نه را به کودک بفهمانند. در غیر این‌صورت آنها در زندگی آینده‌شان در جامعه و مستقل از پدر و مادر با مشکل مواجه خواهند شد، چرا که والدین با برآوردن کلیه خواسته‌های معقول و نامعقولشان توقع آنان را از زندگی و انسان‌های اطرافشان بالا می‌برند و به محض پیشامد ناخوشایند و نامنطبق بر خواسته‌هایشان احساس شکست نموده از پس حل آنان به تنهایی برنخواهند آمد.

نسیما عرب