نسل جدید چمن‌ها نیاز کمتری به آب و مقاومت بیشتری در برابر گرما دارند

چمن جدید در راه است

فناوری‌های نوین به دنیای چمن‌ها نیز راه پیدا کرده است. اینجا صحبت از چمن مصنوعی با قابلیت‌های خاص نیست، بلکه منظور چمن طبیعی است که نه‌تنها آب کمتری مصرف می‌کند، بلکه توان و پایداری قابل توجهی در برابر تغییرات جوی و محیطی دارد.

کد خبر: ۳۲۶۷۵۶

محققان در سال‌های اخیر رشته تحقیقات قابل توجهی در زمینه چمن‌ها و تولید انواع مقاوم‌تر و در عین حال سرسبزتر این گیاه انجام داده‌اند. تحقیقات آنها نشان می‌دهد چمن‌ها تاثیر قابل توجهی در حفظ تعادل و پایداری اوضاع جوی داشته و حجم خیره‌کننده‌ای از کربن ناشی از حمل و نقل درون و برون‌شهری و همچنین آلاینده‌های تولید شده توسط کارخانجات را در خود نگاه می‌دارند. برآورد شده است تنها در آمریکا سالانه کربن ناشی از سوخته شدن 9‌/‌1 میلیارد گالن بنزین به وسیله چمن‌های خانگی این کشور جذب می‌شوند. اما گرچه این آمار در نوع خود امیدبخش به حساب می‌آید، اما باید توجه داشت برای حفظ چمنزارهای خانگی نیاز به آب فراوان است. در حقیقت با آبیاری چمنزارهاست که می‌توان آنها را سبز و بانشاط نگاه داشت.

روزانه تا 7 میلیارد گالن آب برای نگهداری چمنزارهای خانگی تنها در آمریکا صرف می‌شود. چنین ارقامی دانشمندان مختلف را بر آن داشته است تا در عین حال که تکنیک‌های نوینی برای پرورش چمنزارهای سرسبز خانگی ارائه کنند نیم‌نگاه جدی نیز به مقوله پرورش چمنزارهایی با حداقل مصرف آب و هزینه‌های مربوط به نگهداری داشته باشند. جیم بایرد از دانشگاه کالیفرنیا از جمله این دانشمندان است. وی هم‌اکنون در حال مهندسی نوعی چمن است که به آب کمتری نیاز داشته و در عین حال همان زیبایی و درخشندگی و در عین حال کارایی چمنزارهای خانگی فعلی را نیز داشته باشد.

این محقق برای این‌که به چنین چمنی دست پیدا کند، راهی ندارد جز این که مواد مختلفی را در قالب مهندسی زیستی به‌کار بگیرد. استفاده از رنگدانه‌های سبز و ترکیب آن با نوعی گیاه سبز مقاوم در برابر گرما و خشکسالی ابتکار عمل این محقق به شمار می‌آید. البته این گیاه نسبتا مرتفع به عنوان چمن در نظر گرفته نمی‌شود، اما بایرد فکر می‌کند با استفاده از تکنیک‌های نوین مهندسی زیستی بتواند نسل جدید از علف‌های مقاوم در برابر گرما و خشکسالی را تولید کند. برگ برنده اصلی در مهندسی این چمن جدید ریشه عمیق آن است به طوری که با نفوذ در اعماق خاک به گیاه این امکان را می‌دهد تا به میزان کافی از آب استفاده کند. البته عمیق بودن ریشه این چمن موجب می‌شود که گیاه نسبت به سایر چمن‌های معمولی از مواد غنی بیشتری که در اعماق خاک وجود دارد نیز استفاده کند. بدین ترتیب نیاز به استفاده از سیستم‌های آبپاش جهت سرزنده نگاه داشتن این چمن‌ها تا 10 درصد کاهش پیدا می‌کند و این یعنی صرفه‌جویی قابل توجه در مصرف آب و همچنین مصرف انرژی.

تولید چمن جدید با بهره‌گیری از مهندسی زیستی

ظاهر امر نشان می‌دهد دستیابی به چنین چمن مهندسی شده‌ای کار نه‌چندان دشواری باشد حال آن که واقعیت چیز دیگری است. در مرحله نخست محققان علوم ژنتیکی هر یک از کروموزوم‌های گیاه چمن را برچسب‌گذاری می‌کنند. این برچسب‌گذاری با استفاده از رنگینه‌های مختلف فلئورسنتی صورت می‌گیرد. پس از این مرحله نمونه‌ها در محیط‌های آزمایشگاهی با یکدیگر پیوند زده می‌شوند. پس از این مرحله است که محققان می‌توانند به بذر گیاه مورد نظر دست پیدا کنند. گیاه با بهره‌گیری از این بذرها در مخازن مخصوصی پرورش داده شده و پس از آن که تا حد قابل توجهی رشد و نمو پیدا کرد به فضای باز انتقال داده می‌شود. این انتقال مرحله به مرحله دلیل آن است که گیاه بتدریج با محیط جدید تطبیق یافته و به رشد خود ادامه دهد. در نهایت محققان چمن‌ها را به دقت زیر نظر می‌گیرند تا با شناسایی دقیق فاکتورهای موثر در رشد و سرسبز ماندن گیاه، چمنی کم‌آب و سرسبز در تمام فصول سال تولید کنند.

چمن‌ها تاثیر قابل توجهی در حفظ تعادل و پایداری اوضاع جوی داشته و حجم زیادی از آلاینده‌های تولید شده را در خود نگاه می‌دارد

محققان امیدهای زیادی به این تلاش جدید دارند. آنها امیدوارند چمنی تولید کنند که در تمامی ماه‌های سال و از جمله ماه‌های سرد و گرم سال نسبت به تغییرات دمایی محیط مقاومت بسیار قابل توجهی داشته باشد. همچنین آنها در نظر ندارند که چنین چمنی را صرفا برای استفاده‌های محدود خانگی تولید کنند، بلکه چشم‌اندازهایی همچون به‌کارگیری در سراسر زمین‌های گسترده گلف یکی از افق‌های دوردست آنهاست. در صورتی که چنین فرآیندی با موفقیت به بار نشیند، طولی نخواهد کشید که سیستم چمن کاری بسیاری از پارک‌ها، زمین‌های ورزشی و بخصوص زمین‌های فوتبال در سراسر جهان دگرگون خواهد شد.

آمارها نشان می‌دهند نگهداری از زمین چمن استادیوم‌های بزرگ و شناخته شده فوتبال بودجه قابل توجه مخصوص به خود را دارند و حتی مدیران ارشد باشگاه‌های فوتبال همواره از گروه‌های تخصصی برای این منظور استفاده می‌کنند و ناچار هستند دستمزهای کلانی نیز به آنها پرداخت کنند، اما با ورود چمن‌های مهندسی شده و مقاوم در برابر بسیاری از ناپایداری‌های محیطی تقریبا نیازی به این مراقبت‌ها نخواهد بود.

آمارها چه می‌گویند؟

در حال حاضر گروه تحقیقاتی که روی تولید چمن جدید کار می‌کند، تمرکز خود را روی انتخاب بهترین ترکیب ژنی معطوف کرده و در عین حال به دنبال آن است تا انتقال صفات جدید ژنتیکی به نسل‌های بعدی این گیاهان نیز به درستی صورت گیرد. در صورتی که آزمایشات مربوط به بررسی مقاومت در برابر خشکسالی و کم‌آبی در تابستان سال جاری براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته انجام شود پیش‌بینی می‌شود از سال 2012 تولید انبوه این چمن‌ها آغاز شود. بایرد و تیم تحقیقاتی همراهش امیدواری‌های زیادی به تحقق این چشم‌انداز دارند. وی می‌گوید: آمارهای مربوط به تولید و نگهداری از چمن‌های خانگی قابل توجه است. براساس این آمارها تنها در آمریکا روزانه 7 میلیارد گالن آب آشامیدنی برای نگهداری از چمنزارهای خانگی مصرف می‌شود. بررسی جالب توجه دیگری نیز نشان می‌دهد صاحبان خانه در آمریکا سالانه و در مجموع 57‌/‌1 میلیارد ساعت زمان صرف کوتاه کردن و مرتب نگاه داشتن چمنزارهای خانگی خود می‌کنند. همچنین حجم گازی‌های مخربی که سالانه توسط دستگاه‌های چمن‌زن تولید می‌شود، بالغ بر 800 میلیون گالن است. البته در کنار این آمارها، ارقام دیگری نیز مطرح می‌شود که لزوم توجه جدی به چمنزارهای خانگی و نقش حیاتی آنها در ادامه حیات انسان‌ها را نشان می‌دهند. برآورد شده است سالانه 37 میلیارد پوند گاز دی‌اکسید کربن توسط چمنزارها جمع‌آوری می‌شود. محققان با اشاره به این ارقام معتقدند زمان آن فرارسیده که نگاهی متفاوت با گذشته به چمنزارها داشته باشیم. آنها نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بشر ایفا می‌کنند، حال آن که بسیاری از مردم به چمنزارها به عنوان بخشی از پازل زیباسازی شهرها نگاه می‌کنند و بس.