تبریز؛ کلانشهری بدون پارکینگ

با توجه به این که اکثر مراکز تجاری ـ خدماتی و اداری تبریز در مرکز شهر واقع شده، اما متاسفانه به دلیل نبود و یا کمبود پارکینگ به مقدار موردنیاز در این نواحی، همواره شهروندان در پیدا کردن فضای پارک برای خودروها با مشکلات فراوانی مواجه می‌شوند.

یکی از شهروندان تبریزی شهرداری و راهنمایی و رانندگی را مسوول اصلی آشفته بازار ساخت و سازهای جدید و ورود خودروهای بی‌حد و اندازه به خیابان‌های تبریز دانست و اظهار کرد: متاسفانه شهرداری و اداره راهنمایی و رانندگی در این رابطه با هم هماهنگ نیستند.

از یک طرف شهرداری به مقوله کمبود فضای پارک و توقف خودروها کم‌توجه است و از طرف دیگر راهنمایی و رانندگی بدون توجه به ظرفیت خیابان‌ها و پارکینگ‌ها همچنان مجوز تردد خودروهای جدید را صادر می‌کند.متولیان امر در شهرهای مختلف بنا به اقتضای مکانی خود اقدام به ایجاد انواع پارکینگ در خیابان‌ها و محلات می‌کنند. از جمله این پارکینگ‌ها می‌توان به پارکینگ خیابانی (حاشیه‌ای)، پارکینگ همسطح، پارکینگ طبقاتی، پارکینگ زیرزمینی و... اشاره کرد.

اسحقی مدیرعامل سازمان ترافیک شهرداری تبریز در گفتگو با خبرنگار ما گفت: هم‌اکنون حدود 82 واحد پارکینگ (به غیر از پارکینگ‌های حاشیه‌ای) اعم از عمومی و خصوصی در سطح کلانشهر تبریز وجود دارد که 18 درصد آنها را پارکینگ‌های عمومی و 82 درصدشان را پارکینگ‌های خصوصی تشکیل می‌دهند.

وی ظرفیت پارکینگ‌های غیرحاشیه‌ای تبریز را حدود 7 هزار و 700 دستگاه اعلام کرد و گفت: در این توقفگاه‌ها بسته به میزان توقف وسیله نقلیه به طور متوسط روزانه به بالای 50 هزار دستگاه خودرو خدمات ارائه می‌شود.

مدیرعامل سازمان ترافیک شهرداری تبریز افزود: البته این مقدار ظرفیت به هیچ‌وجه جوابگوی متوسط نیاز فعلی شهر تبریز نیست و باید با انجام مطالعات دقیق و پیچیده تعداد پارکینگ‌های موجود افزایش یابد.

اسحقی ادامه داد: هر چند اکنون کمبود پارکینگ در محدوده مرکزی شهر را با پارک‌های حاشیه‌ای، تا حدودی مرتفع کرده‌ایم، اما بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که در صورت اجرای طرح محدوده ترافیک شهر باید ظرفیت پارکینگ در حاشیه محدوده به چندین برابر وضع فعلی افزایش یابد.به گفته یکی از کارشناسان سازمان ترافیک با توجه به مقررات شهرسازی، شهرداری سعی کرده در صدور پروانه‌های ساختمانی و تایید نقشه‌ها مساله پارکینگ خودرو را در نظر گرفته و هیچ‌گونه اغماضی در این مورد نداشته باشد.

اما تامین فضای پارک در اطراف محل کسب و کار یا محل‌هایی نظیر مراکز خرید، تفریح و... یکی از دغدغه‌های شهرداری است.

مهندس رضایی افزود: هر چند پیمانکار یا سازنده ساختمان باید قانونا در نقشه و محل ساخت و ساز خود فضایی برای پارکینگ در نظر گرفته و آن را اعمال کند، اما متاسفانه آنها اغلب مواقع بدون اعمال طرح و نیز بدون کسب مجوز از شهرداری فعالیت خود را آغاز کرده و ادامه می‌دهند یا این که با کاربری دیگری فعالیت می کنند.

وی ادامه داد: مهم‌ترین معضل سازمان ترافیک این است که مدیریت واحد ندارد و نهادهایی چون استانداری، فرمانداری، نیروی انتظامی، محیط زیست، راه و ترابری و... در امور سازمان ترافیک مداخله کرده و مانع اجرای قوانین مربوط به حل مشکلات ترافیکی هستند و اقدامات و تلاش‌های ما در این رابطه فقط می‌تواند نقش مسکن داشته باشد و سیاسی‌کاری‌های موجود باعث شده نتوانیم درد را از ریشه حل کنیم.

با توجه به این که پارکینگ یکی از تسهیلات حمل و نقلی شهرها بوده و وجود آن و مدیریت صحیح آن جزو لازمه‌های مدیریت ترافیکی شهرها محسوب می‌شود، لذا کمبود آن می‌تواند معضلاتی چون افزایش پارک حاشیه‌ای در داخل کوچه‌ها و به تبع آن مزاحمت برای دیگران، افزایش پارک دوبله در خیابان‌ها، عدم رعایت محدودیت پارک (به دلیل کمبود فضای پارک بعضی از رانندگان در محل‌هایی که با تابلوی پارک ممنوع یا پارک مطلقا ممنوع مشخص شده‌اند پارک می‌کنند) را ایجاد کند.

اسحقی درخصوص حل معضلات کمبود پارکینگ در تبریز اظهار کرد: هر چند به نظر می‌رسد با ساختن پارکینگ‌های وسیع در محل‌های مناسب می‌توان مساله پارکینگ را حل کرد ولی با توجه به موانع و مشکلات اجرایی و پیامدهای ناشی از ایجاد پارکینگ‌هایی که صرفا جوابگوی نیازهای کمی باشند به این نتیجه می‌رسیم که به طور کلی نمی‌توان بدون در نظر گرفتن تمام ابعاد مساله ترافیک شهر بر مشکل پارکینگ غلبه کرد.

وی افزود: ساختن پارکینگ‌های وسیع و احیانا چند طبقه در نقاطی نظیر مراکز شهرکه غالبا با کمبود فضای لازم جهت توقف وسایل نقلیه روبه‌رو هستند به علت محدودیت و گران بودن زمین هزینه‌های هنگفتی در بردارد. با این حال حتی اگر بودجه و اعتبار کافی موجود باشد به علل گوناگونی همچون وجود ساختمان‌های قدیمی یا از بین رفتن بافت اصیل شهری، ساختن پارکینگ به اندازه کافی در مراکز شهرها مقدور نیست.

مدیرعامل سازمان ترافیک شهرداری تبریز ادامه داد: از طرف دیگر ایجاد پارکینگ در مراکز شهر‌ها و مکان‌هایی که از نظر تردد وسایل نقلیه و تراکم ترافیک محدودیت‌هایی دارند به علت جاذبه ترافیک بیشتر باعث افزایش مشکلات می‌شود.

به علاوه تخلیه پارکینگ‌ها در این مکان‌ها، غالبا در ساعات معینی از روز و در فاصله زمانی کوتاه باعث افزایش ناگهانی بار ترافیک به خیابان موردنظر و خیابان‌های اطراف و در نتیجه تراکم بیشتر ترافیک می‌شود.

وی تصریح کرد: به منظور رفع مشکلات کمبود پارکینگ در کلانشهر تبریز هم‌اکنون در حال احداث چندین پروژه پارکینگ در محدوده مرکزی شهر از جمله پروژه گلستان با ظرفیت 800 دستگاه و طرح ترمینال سابق با ظرفیت 1185 دستگاه خودرو در مرحله ساخت یا کسب مجوز هستیم.