افزایش قیمت دلار در بازار

بهمن آرمان، تحلیلگر مالی دلیل افزایش قیمت دلار در بازارهای جهانی را ناشی از بحران مالی ایجاد شده در یونان می‌داند و به «جام‌جم» می‌گوید: بحران مالی به وجود آمده در یونان باعث شد تا نرخ برابری دلار در مقابل یورو به میزان یک دلار و 33 سنت افزایش پیدا کند، بنابراین آنچه که در ایران اتفاق افتاده و قیمت دلار را به یکهزار و 16 تومان رسانده، در واقع متاثر از بحران مالی یونان است که به علت کسر بودجه شدید این کشور اتفاق افتاده است.

وی می‌افزاید: دولت یونان ناچار شده به منظور جبران هزینه‌‌های خود در توافقی با اتحادیه اروپا مبلغ سنگینی وام دریافت کند.این اقتصاددان درباره وضعیت بازار ارز در داخل کشور می‌گوید: علاوه بر مسائل جهانی، در داخل کشور فشار واحدهای تولیدی برای اصلاح نرخ برابری ریال با دلار نیز در رشد قیمت اخیر دلار تاثیر دارد؛ زیرا ریال در مقابل سایر ارزها بسیار بالاتر از ارزش واقعی آن مورد داد و ستد قرار می‌گیرد. به عنوان مثال با وجود تورم دو رقمی در 8 سال گذشته، نرخ برابری ریال در مقابل دلار همواره حدود یک هزار تومان بوده است، در نتیجه با این نرخ برابری مصنوعی، تولید بسیاری از کالاها در ایران نمی‌تواند اقتصادی باشد زیرا تولیدکنندگان به هر حال ناچار به پذیرش نرخ تورم در هزینه‌های تولید خود بوده‌اند. بنابراین قیمت کالاهای ایرانی متناسب با نرخ تورم افزایش پیدا کرد، در حالی که نرخ برابری ریال در مقابل سایر ارزها ثابت باقی مانده است که این امر متاثر از سیاست‌های اشتباه اقتصادی است.

وی می افزاید: دولت گمان می‌کند با بالا نگه داشتن ارزش ریال و به صفر رساندن تعرفه کالاهای وارداتی قادر به کنترل تورم است. در حالی که در 4 سال گذشته این سیاست به کاهش نرخ تورم نینجامید، آرمان در پاسخ به این پرسش که در شرایط فعلی نرخ واقعی دلار چقدر است، می‌گوید: اگر آمارهای بانک مرکزی را مبنا قرار دهیم، نرخ واقعی دلار در حدود 2300 تا 2500 تومان است. برپایه آمار منتشره بانک مرکزی و براساس نرخ شاخص بهای مصرف‌کننده (CPI) ارزش هر اسکناس هزار تومانی که در سال 1350 وارد سیستم اقتصادی کشور شد در پایان سال 1386 تنها برابر با 20 ریال آن زمان است که خود این امر نشان‌دهنده غیرواقعی بودن نرخ فعلی دلار است.

آرمان درباره پیش‌بینی آینده نرخ دلار در بازارهای جهانی عنوان می‌کند: بر این باورم که آمریکا تمایلی ندارد که نرخ برابری دلار به یورو بیش از این افزایش یابد، چرا که آن را به نفع اقتصاد خودش نمی‌داند، اما پیش‌بینی می‌شود نرخ برابری دلار به یورو به یک دلار و 20 سنت هم برسد ولی احتمال آن که به قیمت‌های پیش از سال 2006 که نرخ برابری دلار و یورو تنها 87 سنت بود، برسیم وجود ندارد.

وی خاطرنشان می کند: نرخ برابری ریال در مقابل سایر ارزها در ایران تعیین نمی‌شود بلکه نهادهای دیگری در این کار موثر هستند و بالا بودن نرخ برابری ریال را در جهت منافع بلندمدت اقتصادی خود می‌دانند زیرا به این طریق بازار بزرگ‌تری را در اختیار گرفته‌اند.

سیما رادمنش / گروه اقتصاد