رویای شیرین خودروهای سواری دیزلی

هم‌اکنون در کشورهای اروپایی و آمریکایی خودروهای سبک دیزلی سهم زیادی از بازار خودرو را به خود اختصاص داده‌اند و دلیل عمده آن از سوی طرفداران محیط زیست، آلایندگی کم این خودروها عنوان می‌شود.

خودروهای دیزلی از نظر مصرف سوخت، کاهش آلودگی هوا و گشتاوری بیشتر نسبت به موتورهای بنزینی برتری دارند. موتورهای دیزلی و استفاده از آن در خودروهای سواری هم‌اکنون با اقبال عمومی در کشورهای اروپایی مواجه شده، به طوری که سهم کل موتورهای دیزلی به بنزینی از عدد 40 درصد به بیش از 65 درصد رسیده است که یکی از دلایل این امر کاهش مصرف سوخت فسیلی آن است.

در حالی که بهترین موتورهای بنزینی در 100 کیلومتر 6 لیتر بنزین مصرف می‌کنند، موتورهای دیزلی در 100‌کیلومتر زیر 4 لیتر گازوئیل مصرف می‌کنند و این یعنی 32 درصد کاهش مصرف سوخت.

خودروهای دیزلی حدود 52 درصد گشتاوری بهتری نسبت به موتورهای بنزینی دارند. آلودگی گازهای Co2 و Co نیز به میزان 10 و 13 درصد در این موتورها کاهش می‌یابد.

تنها برتری موتورهای بنزینی نسبت به دیزلی را می‌‌توان بیشتر بودن توان و کمتر بودن آلودگی OX و هیدرات کربن آنها دانست که البته با استفاده از فناوری روز، توان این دو موتور بسیار به هم نزدیک شده و با استفاده از کاتالیزورهای پیشرفته ایراد افزایش آلودگی برطرف شده است.

در مجموع خودروی دیزلی سرعت بیشتری نسبت به موتور بنزینی دارد و در سرعت پایین و زیر 80 کیلومتر شتاب دیزل بیشتر از بنزین و در سرعت بالا شتاب موتورهای بنزینی بیشتر است. بازده حرارت موتورهای بنزینی در حدود 24 درصد است، در صورتی که بازده حرارتی بیشتر از 42 درصد برای موتورهای دیزلی گزارش شده است. در گذشته فناوری ضعیف و میزان گوگرد بالای دیزل، استفاده از موتورهای دیزلی در خودروهای سواری را با مشکل مواجه کرده بود در حالی که امروز توجه به این موتورها در اوج خود قرار دارد.

باید توجه کرد هنوز موتورهای گازسوز بخوبی آزمایش خود را پس نداده‌اند و مشکل جایگاه سوخت و فناوری بالای آن و ایرادات فنی شاید مشکلاتی را در آینده ایجاد کند.

موتورهای بنزینی نیز مصرف انرژی بالایی دارند. با آن که موتورهای دیزلی برتری‌های فراوانی نسبت به این دو موتور دارند ولی این نسل از خودروها در ایران امکان استفاده پیدا نکردند و علت عمده آن کیفیت پایین گازوئیل تولیدی در ایران از جمله گوگرد بالا، آلودگی هوا و خروج مه غلیظ از خودروها بوده و این اولین مشکل استفاده از این خودروها در ایران بوده است. اخیرا در ایران گام‌هایی برای گازوئیل‌سوز کردن خودروهای سبک و همچنین آزادسازی واردات خودرو برداشته شده و حتی طراحی موتور ملی براساس سوخت دیزل بوده که وزارت نفت از طریق شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت در این پروژه همکاری مالی داشته است. در همین ارتباط و در صورت تحقق وعده‌ها از نیمه دوم امسال خودروهای سبک دیزلی با موتور ملی می‌‌توانند وارد بازار شوند.در قانون بودجه سال 89 نیز واردات خودروهای گازوئیل‌سوز (دیزلی)‌ آزاد شده اما هنوز آیین‌نامه اجرایی آن تدوین و ابلاغ نشده، هرچند که نورالدین شهنازی، معاون وزیر نفت در امور پالایش و پخش در گفتگو با خبرنگار ما از ارائه طرحی برای واردات خودروهای سبک دیزلی به ستاد مدیریت سوخت و حمل و نقل خبر داده، تصریح می‌کند: به این ستاد پیشنهاد کرده‌ایم در مرحله اول اجازه واردات خودروهای سبک دیزلی عمومی داده شود، زیرا در آن تامین سوخت این خودروها را ـ که باید استاندارد یورو 5 باشد ـ نداریم و امکان وارد کردن سوخت آن نیز وجود ندارد. وی تاکید می‌کند: پیشنهاد کرده‌ایم در مرحله اول 5000 خودرو به صورت متمرکز و استانی وارد شود تا امکان تامین و توزیع سوخت این خودروها برای شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی وجود داشته باشد، زیرا در صورتی که واردات در کل کشور صورت گیرد، ما نمی‌توانیم مثلا برای تعداد 4 خودروی دیزلی در یک شهر جایگاه‌های عرضه سوخت را مجهز به سوخت دیزلی سبک کنیم.

معاون وزیر نفت درباره توان تولید گازوئیل برای خودروهای سبک در داخل کشور می‌گوید: امکان تولید این نوع محصول در پالایشگاه‌های کشور وجود ندارد، زیرا طرح‌های ارتقای کیفیت پالایشگاه‌ها که هم‌اکنون در دست اجراست به اتمام نرسیده است. شهنازی‌زاده تاکید دارد: به دلیل عدم توان تامین سوخت مورد نظر خودروهای دیزلی سبک پیشنهاد شده است ابتدا این نوع خودروها به صورت محدود وارد کشور شوند و با اعطای مجوز به خودروهای سبک عمومی موافق هستیم تا بتدریج امکان تامین سوخت دیزل در کشور فراهم و زمینه واردات خودروهای سبک دیزلی شخصی از این طریق تسهیل شود. معاون وزیر نفت امیدوار است، پیشنهاد کارشناسی شده شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی مورد موافقت ستاد مدیریت سوخت و حمل‌و‌نقل قرار گیرد. اما از سوی دیگر عباس کاظمی، مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت چند ماه پیش گفته بود در آینده نزدیک، گازوئیل وارداتی در خودروهای دیزلی شخصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به گفته کاظمی، کاهش زیاد کربن و گوگرد از دیگر مزایای استفاده از خودروهای دیزلی است. شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت هم‌اکنون در پروژه‌های دیزل‌سوز کردن خودروهای سبک با خودروسازان در بخش‌های مختلف همکاری دارد.

با این وصف، دیدگاهی که در وزارت نفت وجود دارد، این است که با امکانات موجود و همچنین با توجه به ذخایر عظیم گاز کشور تصمیم گرفته شده که استراتژی سوخت کشور با توجه به مطالعات انجام شده، روی گاز متمرکز شود و برای آن که خودروها دیزلی شوند، نیاز است که گازوئیل با کیفیت بالا و گوگرد پایین تولید شود؛ این در حالی است که پالایشگاه‌های ایران تنها برای تولید 100 هزار لیتر در روز برای گازوئیل کم‌گوگرد ظرفیت دارند و برای این که خودروها دیزلی شود، نیاز به تاسیس پالایشگاه جدید به تعداد زیاد وجود دارد.

زیبا اسماعیلی 
گروه اقتصاد