در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مهدی فضائلی
همت اگر سلسله جنبان شود
فیزیکدانان، «نیرو» را عامل انجام کار میدانند و فقط در صورتی که اعمال نیرو به جابهجایی جسم منجر شود، به آن واژه «کار» اطلاق میکنند. بنابراین اگر نیرویی بر یک جسم وارد شود ولی نتواند آن را جابهجا کند، کار انجام شده برابر صفر است. البته همه با این نظر فیزیکدانان موافق نیستند و بسیاری معتقدند، همین که برای انجام کاری «نیرو» صرف شود ارزشمند است و قابل تقدیر، ضمن این که در صورت تناسب بین «نیرو» و «کار» مورد نظر و نبود مانع، نیروی صرف شده حتما به نتیجه خواهد رسید. مطابق تعریف عالمان فیزیک، «همت» را میتوان نیرویی دانست که برای انجام کار صرف میشود.
برخی نیز «همت» را عزم جدی همراه با «عشق» برای دستیابی به مقصود دانستهاند. جایگاه «همت» هم در ادبیات ملی و هم در فرهنگ اسلامی، جایگاهی رفیع است.
«همت بلند دار که مردان روزگار
از همت بلند به جایی رسیدهاند»
یا
«همت اگر سلسله جنبان شود
مور تواند که سلیمان شود»
و یا
«اهل همت را ز ناهمواری گردون چه باک
سیر انجم را چه غم کاندر زمین چون و چراست»
امیرمومنان(ع) نیز در حکمت 47 نهجالبلاغه میفرمایند: «قدر الرجل علی قدر همته» (ارزش انسان به میزان همت اوست)
سال 89 از سوی ولی امر مسلمین، سال «همت مضاعف، کار مضاعف» نامگذاری شد تا شاهد صرف نیروی بیشتر و عزم جدیتر همراه با عشق باشیم و کارهای بزرگتر و بیشتری به انجام برسد.
جهت این همت و کار مضاعف نیز روشن است؛ دستیابی به «پیشرفت» و «عدالت» که شعار محوری دهه چهارم انقلاب اسلامی است.
همت و کار مضاعف اگرچه تمامی عرصهها از سیاست تا اقتصاد و از فرهنگ تا علم و دانش را در برمیگیرد اما اولویت در «مبارزه با فقر، فساد و بیعدالتی» است.
پرسش مهم در این میان، شناخت موانع همت و کار است؛ پرسشی که دستیابی به پاسخ آن، ما را در دستیابی به سرمایه ارزشمند «همت» و ثمربخش بودن آن، یعنی انجام «کارهای بزرگ» مدد میرساند.براساس مدلی میتوان «بیاعتمادی»، «عدم تعهد»، «عدم مسوولیتپذیری» و «عدم توجه به اهداف» را مهمترین موانع دستیابی به «همت مضاعف، کار مضاعف» در سطوح خرد و کلان دانست.در مدل موردنظر «اعتماد» محور و نقطه ثقل پیشرفت و کارآمدی است، هرچند این چهار عامل هر یک ریشه در دیگری دارد.
بیاعتمادی مردم نسبت به یکدیگر یا به نظام و مسوولان و برعکس یا بیاعتمادی نهادها به یکدیگر مثلا دولت و مجلس، موجب از دست رفتن تعهد جمعی میشود و عدم تعهد جمعی روحیه مسوولیتپذیری را از بین میبرد. ملت و مسوولانی که مسوولیتپذیر نباشند، به اهداف ملی توجه نمیکنند و منافع فردی و حزبی را بر منافع ملی یا مصالح عمومی ترجیح میدهند.لذا هر حرکتی که در جهت کاهش اعتماد در جامعه انجام شود. حرکتی است برای آسیب رساندن به سرمایه اجتماعی و عدم دستیابی به اهداف ملی و مردم و مسوولان باید در برابر چنین حرکتهایی هوشیار باشند. تکلیف دشمن روشن است؛ اما دوستانی که از سر غفلت و دوست نماهایی که همسو با دشمن در مسیر بیاعتمادی گام برمیدارند، نیازمند مراقبت بیشتر هستند.
در پایان، سال 89 همت کنیم شعار کمتر بدهیم و همت مضاعف به کار گیریم سمینار و کنگره و همایش برای «همت مضاعف، کار مضاعف» برگزار نکنیم!
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
