تولید سوخت هسته‌ای 20 درصد

جهش هسته‌ای ایران

بازدید محمود احمدی‌نژاد از نخستین نمایشگاه دستاوردهای مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران تنها یک بازدید معمولی نبود. وی در حاشیه این بازدید به طور رسمی پروسه حرکت ایران به سمت تولید سوخت هسته‌ای 20 درصد را کلید زد. رئیس‌جمهوری اسلامی ایران با اشاره به پرونده هسته‌ای و پیشنهاد همکاری در زمینه تولید سوخت 20درصد گفت: در این مسیر هنوز راه برای تعامل برای غرب باز است و همین جا به رئیس‌سازمان انرژی اتمی اعلام می‌کنم که غنی‌سازی 20درصد را شروع کنند؛ البته کشورهای غربی هم اگر بخواهند بدون شرط و شروط وارد تعامل و همکاری شوند، راه همچنان باز است.

کد خبر: ۳۱۳۷۶۵

این دستور در شرایطی از سوی احمدی‌نژاد صادر شد که وی سه شنبه هفته پیش از آن و در جریان گفتگوی زنده تلویزیونی خود، پیشنهاد معطل مانده مبادله سوخت هسته‌ای 5/3 تا 5 درصد با اورانیوم غنی شده 75/19درصد را بار دیگر مطرح کرده بود، اما با بهنتیجه نرسیدن این مبادله که ماحصل مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه 1+5 در نشست وین بود، این بار احمدی‌نژاد از اطمینان خود نسبت به همکاری طرف‌‌های مذاکره‌کننده خبر داد و به رئیس‌سازمان انرژی اتمی دستور داد با سانتریفیوژهایی که دارند غنی‌سازی 20درصد را آغاز کنند.

اقدام ایران برای تولید سوخت هسته‌ای 20درصد در حالی با نگرانی‌های غرب همراه شده است که پیش از این نیز منوچهر متکی، وزیر امور خارجه اعلام کرده بود در صورتی که گروه 1+5 نسبت به تامین سوخت هسته‌ای 20درصد برای رآکتور تحقیقاتی تهران اقدام نکند، تهران خود اقدام به تولید سوخت هسته‌ای با خلوص 20درصد خواهد کرد.

اکنون و با گذشت 5 ماه از نشست نافرجام وین برای تامین سوخت هسته‌ای 20درصدی راکتور تحقیقاتی امیرآباد تهران، این جمهوری اسلامی است که راساً اقدام به تولید سوخت هسته‌ای 20درصد می‌کند.

رآکتور امیرآباد تهران، رآکتوری تحقیقاتی است که نیاز دارویی بیش از 180 بیمارستان و مرکز درمانی و پزشکی کشور را تولید می‌کند. رادیو داروهایی که در این رآکتور تولید می‌شوند اغلب با نیمه عمر بسیار کوتاه هستند که حتی در برخی موارد امکان انتقال آن‌ها از یک کشور دیگر به داخل وجود ندارد.

رآکتور تحقیقاتی امیرآباد تهران (TRR) رآکتوری آب سبک با قدرت 5 مگاوات است. این راکتور تحقیقاتی مستقر در مرکز تحقیقات هسته‌ای تهران برای تولید برخی رادیو ایزوتوپ‌های مورد نیاز کشور در پزشکی، صنعت و کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته است. پیشینه ساخت این رآکتور به 4 دهه قبل باز می‌گردد، زمانی که ایالات متحده رآکتور تحقیقاتی تهران را حدود 40 سال پیش برای ایران ساخت و در آغاز برای راه‌اندازی آن، اورانیوم با غنای 93 درصد را در اختیار ایران قرار داد، اما پس از انقلاب اسلامی و قطع رابطه 2 کشور، آمریکا از تأمین سوخت بیشتر خودداری کرد. در سال 1366 با کمک آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، ایران به توافقی با آرژانتین دست یافت تا هسته رآکتور را برای کاربرد اورانیوم با غنای حدود 20درصد ارتقا دهد. در سال 1372 حدود 23 کیلوگرم سوخت از آرژانتین به ایران منتقل شد، اما اکنون سوخت تأمین شده از سوی آرژانتین در حال اتمام است. بنا به گفته مسوولان ‌سازمان انرژی اتمی ایران، این رآکتور تا دی ماه 1389 برای فعالیت، سوخت در اختیار دارد و پس از آن دیگر قادر به فعالیت نخواهد بود. در این صورت جان هزاران نفری که به صورت هفتگی از تولیدات این مرکز استفاده می‌کنند، به خطر خواهد افتاد.

تولید گونه‌هایی از محصولات غذایی دارای حاصلخیزی بیشتر، تولید گونه‌‌های مقاوم نسبت به آفات و کم آبی، استفاده موثرتر از منابع آبی و جمع‌آوری آنها، نابودی آفات محصولات کشاورزی و جلوگیری از فساد محصولات هنگام نگهداری از دیگر موارد استفاده تولیدات این رآکتور در کشاورزی هستند.

رآکتور امیرآباد تهران تحقیقاتی است و نیاز دارویی بیش از 180 بیمارستان و مرکز درمانی و پزشکی کشور را تامین می‌کند

با این حال بیشتر حجم مصارف تولیدی آن در زمینه بهداشتی و درمانی است. به تعبیری،‌ کاربرد روش‌های هسته‌ای در پزشکی نسبت به دیگر بخش‌ها حیاتی‌تر است.

تصویربرداری، تشخیص، پیش‌بینی و درمان برخی بیماری‌ها در نتیجه استفاده از پرتودهی و رادیوایزوتوپ‌های این مرکز حاصل می‌شود. از رادیو ایزوتوپ 131 i برای تشخیص محل و مکان تومورهای مغزی و نخاعی یا برای تعیین فعالیت غده تیروئید و کبد،51 Cr برای تحقیقات خون ‌شناسی، 75 Se برای بررسی لوزالمعده، 57 Co برای تشخیص کم خونی، 14 C برای تحقیقات بیولوژیکی و داروسازی، 137 Cs برای درمان غدد سرطانی، 67 Cu برای از میان بردن غدد سرطانی از رایج‌‌ترین رادیو داروها هستند. استفاده از پرتو گاما تولید شده از 60 Co از موثرترین و مقرون به صرفه‌ترین روش‌ها در زمینه سترون کردن وسایل، ابزارآلات و تولیدات پزشکی است. (1)

همراستا با این گستره وسیع مصارف پزشکی و کشاورزی، در صنعت نیز زمینه‌های استفاده بهینه فراهم می‌آید.

تسهیل عملیات اکتشاف و استخراج معادن زیرزمینی نفت و گاز، تشخیص محل نشت سیالات در لوله‌ها و مخازن، تعیین میزان خوردگی فلزات، اندازه‌گیری دقیق قطرسنجی، ضخامت سنجی و سطح سنجی، تعیین فرسودگی غشای داخلی کوره‌‌های صنعتی، استفاده از اثرات متقابل پرتوها با مواد جهت بهینه‌سازی عملکرد آنها و... همگی از مهم‌ترین استفاده‌‌ها هستند.

سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران با داشتن مراکزی چون مرکز تحقیقات هسته‌ای، مرکز تحقیقات گداخت هسته‌ای، مرکز تابش گاما، مرکز تحقیقات پزشکی و کشاورزی هسته‌‌ای، مرکز پرتو فرآیند، مرکز علمی و صنعتی بناب و مرکز تحقیقات لیزر تلاش دارد با تولید صنعتی سوخت هسته‌ای با غنای20درصد، درصدد پاسخگویی به نیاز‌های دیرپای کشور برآید. نیازهایی که تاکنون با هزینه‌های ارزی و ریالی هنگفتی تامین می‌شده و سایه سنگین تحریم و تهدید تامین زیاده خواهانه غرب را برسر خود احساس کرده است.