آجرپزی به قیمت تخریب محیط زیست

کوره‌های آجرپزی از همان ابتدا محیط زیست منطقه را با بدترین شکل ممکن از تهدیدات زیست‌محیطی مواجه کردند؛ مواد آلاینده که به صورت دود سیاه غلیظ و در ادامه دود سفید از این کوره‌ها خارج می‌شود یکی از منابع اصلی آلودگی محیط زیست در این منطقه محسوب می‌شود. با این وجود مشاهده می‌شود تعداد کوره‌ها بسیار و همچنان در حال افزایش است.

وجود این دسته از آلاینده‌ها به طور تقریبی برای مدت 6 ماه دوام دارد و مردم این منطقه و نواحی دوردست‌تر برای نفس کشیدن با مشکلات عدیده‌ای مواجه هستند تا جایی که در برخی از شب‌ها، آنها برای آن‌که بتوانند نفس بکشند مجبورند خود را در خانه حبس و تمامی روزنه درها و پنجره‌ها را مسدود کرده تا از ورود دود به منازل‌شان جلوگیری کنند.

استفاده از مرغوب ترین خاک ها

از سوی دیگر، زمین‌های اختصاص یافته برای ساخت این کوره‌ها از مرغوب‌ترین و حاصلخیزترین خاک‌های منطقه است، به گونه‌ای که در کمتر از 50 تا 60 سال پیش تمام محوطه‌ای که هم‌اکنون کوره‌های آجرپزی آن را پوشانده‌اند، مملو از باغ‌های گردو بسیار پرباری بود و علاوه بر آنها این زمین‌ها مستعد کشت انواع محصولات دیم بوده که متاسفانه هم‌اکنون به سرزمینی از حفاری‌های متعدد جهت بهره‌برداری از خاک برای تولید آجر تبدیل شده و لایه‌های حاصلخیز خود را برای همیشه از دست داده است. تخریب زمین‌های حاصلخیز کشاورزی به همین جا ختم نمی‌شود.

درآمد حاصل از فروش آجر برای کارفرماهای کوره‌های آجرپزی آنچنان چشمگیر است که برای فراهم کردن خاک مورد نیاز خود مبالغ بسیار هنگفتی را سرمایه‌گذاری می‌کنند و در این بین، کشاورزان کم‌درآمد که شرایط مالی خوبی ندارند بهترین طعمه به حساب می‌آیند.

کارفرمایان کوره‌های آجرپزی با تحریک زمین‌داران و پرداخت پول به آنها، خاک زمین‌های کشاورزی اطراف و حتی مناطق دوردست را خریداری کرده و تا جایی که زمین کشاورزی به آب بیفتد، آن را حفر کرده و خاک آن را برای تولید آجر به سمت کوره‌ها حمل کرده و در کمتر از یک هفته گستره وسیعی از زمین‌های کشاورزی را به چاله‌های بزرگی تبدیل می‌کنند که برای تولید هیچ گونه محصول کشاورزی مناسب نیست و البته نباید تخریب چهره طبیعی زمین طی این نقل و انتقال را فراموش کرد.

صدمه به منابع زیر زمینی آب

همچنین فعالیت کوره‌های آجرپزی سنتی بر منابع زیرزمینی آب منطقه صدمات جبران ناپذیر وارد می‌کند. در فصل تابستان که منابع آب قابل شرب زیرزمینی به پایین‌ترین حد خود می‌رسد، فعالیت کوره‌ها به اوج خود رسیده و به شدت روند کاهش منابع آب قابل شرب را تشدید می‌کنند، به گونه‌ای که چاه‌های عمیق حفر شده جهت تامین آب روستانشینان کاملا خشک می‌شود. کلانتری، مدیر کل محیط زیست استان کرمانشاه در این مورد گفت: بر اساس تحقیقات انجام گرفته حدود 300 کوره آجرپزی در اطراف شهر کرمانشاه و 500 کوره نیز در اطراف شهر کنگاور فعالیت می‌کنند.

مدیرکل محیط زیست استان کرمانشاه گفت: به بخشی از این کوره‌ها که در محدوده شهر قرار دارند تحت هیچ شرایطی اجازه توسعه نخواهیم داد تا منبع خوراک آنها تمام شود و به کار خود پایان دهند. کلانتری تاکید کرد: باید با دستگاه‌هایی که مجوز بهره برداری، تامین سوخت و تسهیلات برای فعالیت این نوع کوره‌ها را می‌دهند، برخورد شود. دستگاه‌های متولی باید گزینه‌های جایگزینی را برای فعالیت این کوره‌ها به افرادی که در آن کار می‌کنند، پیشنهاد دهند.

وی افزود: 10 سال پیش مقامات استان تصمیم گرفتند هر سال تعدادی از این کوره‌ها را تعطیل کنند، اما چون جایگزینی برای فعالیت آنها در نظر گرفته نشده بود تنها تعداد انگشت‌شماری از این کوره‌ها به شکل صنعتی درآمدند.