حراج‌های فصلی رونق می‌گیرد

اصولا حراج یا فروش فوق‌العاده از سوی واحد‌های صنفی در 3 حالت انجام می‌شود؛ حراج آخر فصل، تغییر شغل یا در مقاطعی که حجم تقاضای آن کالا در بازار افزایش می‌یابد و در صورت فروش فوق‌العاده، سود بیشتری عاید آن واحد صنفی می‌شود.

براین اساس از سال 1385، آیین‌نامه‌ای تصویب و به همه اتحادیه‌ها و اصناف ابلاغ شده است که طبق آن اگر واحدی صنفی بخواهد دست به حراج بزند، باید از اتحادیه مربوط درخواست مجوز کند و در صورت کسب مجوز حراج، می‌تواند اعلام عمومی کرده و فروش فوق‌العاده‌اش را آغاز کند.

برای کسب مجوز نیز ابتدا باید قیمت‌ اصلی کالا را اعلام کند، سپس قیمت حراج شده را که به شکل عمومی در ایران حدود 15 تا 20 درصد پایین‌تر از قیمت اصلی است، اعلام کند و در صورت توافق صنف مربوط، به شکل کتبی مجوز حراج را دریافت خواهد کرد. مثلا اگر مبلغ حراج‌شده حدود 5درصد کمتر از قیمت اصلی باشد، قابل قبول نخواهد بود؛ چراکه 5 درصد مبلغ تخفیف محسوب می‌شود، نه حراج.

سیدحسین فرجی، مشاور معاونت توسعه بازرگانی وزارت بازرگانی با تایید این مطلب در گفتگو با «جام‌جم» ادامه می‌دهد: براین اساس واحد صنفی مورد نظر باید مجوز حراج خود را در جایی که قابل رویت برای خریداران است، نصب کند.

به گفته او، اگر واحدی صنفی بدون اجازه اتحادیه بخواهد اقدام به حراج کند، در صورت گزارش این موضوع یا باخبر شدن بازرسان، اتحادیه می‌تواند مانع این کار شود.

فرجی معتقد است که حراج واقعی در ایران اغلب در فروشگاه‌های معروف و بزرگ از جمله برندهای مختلف (فروشگاه‌هایی که نشان تجاری مشخصی دارند) انجام می‌شود.

او می‌گوید: معمولا وقتی فروشگاه‌هایی که نشان تجاری خاصی دارند، دست به حراج می‌زنند و از حراج مثلا 20 درصدی خبر می‌دهند، این درصد حتما درست است زیرا این فروشگاه‌ها در طول سال قیمت مشخص و غیرقابل تغییری دارند و هنگام حراج نیز به شکل واقعی، درصدی از قیمت کالا را پایین می‌آورند.

مشاور معاونت توسعه بازرگانی وزارت بازرگانی تاکید می‌کند: فروشگاه‌ های زنجیره‌ای نیز در زمان حراج، قیمت‌هایشان را به شکل ملموس و واقعی کاهش می‌دهند.اما به گفته او، فروشگاه‌هایی که به طور متفرقه اعلام حراج می‌کنند، معمولا با مشاهده قیمت‌ها می‌توان به غیرواقعی بودن حراجشان پی برد. این فروشگاه‌ها تخفیف واقعی نمی‌دهند، کیفیت کالای حراجیشان پایین است و قیمت‌ها نیز مناسب نیست.

حراج برای 3 هزار واحد صنفی

هر واحد صنفی باید برای حراج، مجوز لازم را از اتحادیه مربوط اخذ کند و اگر واحد صنفی بدون اخذ مجوز دست به حراج بزند، خلاف قانون است و در این زمینه اتحادیه باید بر قیمت و کیفیت کالایی که در حراج عرضه می‌شود، نظارت کند.

قاسم نوده‌فراهانی، رئیس شورای اصناف کشور با تاکید بر این مطلب می‌گوید: بیش از 3000‌واحد صنفی برای فروش فوق‌العاده اعلام آمادگی کردند که از ابتدای بهمن ‌ماه این حراج‌ها شروع شده است.

به گفته او، سالی که فروش فوق‌العاده در کشور آغاز شد، بیش از 100 واحد صنفی در کل تهران اعلام آمادگی نکردند؛ اما هم‌اکنون حدود 3000 واحد صنفی برای فروش فوق‌العاده اعلام آمادگی کرده‌اند و در جلسه‌ای با روسای اتحادیه‌ها درخواست شد امسال با آن‌که نمایشگاه عرضه مستقیم کالا (نمایشگاه بهاره)‌ را برگزار می‌کنیم، فروش فوق‌العاده جایگاه پررنگ خود را داشته باشد تا در آینده جایگزین عرضه مستقیم کالا شود.

فراهانی می‌گوید: در 2 مقطع زمانی سال، تقاضا برای محصولات افزایش می‌یابد و ما به منظور تنظیم بازار و تغییر نکردن قیمت‌ها، عرضه مستقیم کالا را در برنامه خود داریم؛ اما اگر فروش فوق‌العاده جایگاه خود را پیدا کند، این هدف می‌تواند در سطح خود واحدهای صنفی محقق شود.او تاکید می‌کند: فروش فوق‌العاده در قانون نظام صنفی، جایگاه خود را دارد و می‌تواند از سوی واحدهای صنفی سطح شهر صورت گیرد؛ اما تا زمانی که اصناف این موضوع را باور نداشته باشند که فروش فوق‌العاده برای آنها موثر است و می‌تواند جایگزین نمایشگاه‌های عرضه مستقیم کالا شود، ما نمایشگاه‌های عرضه مستقیم کالا را هم برگزار می‌کنیم.

نمایشگاه‌های عرضه مستقیم کالا

به گفته مشاور معاونت توسعه بازرگانی وزارت بازرگانی، نمایشگاه‌های عرضه مستقیم کالا امسال نیز مانند هر سال اسفند ماه برگزار می‌شود.

فرجی توصیه می‌کند: در این نمایشگاه با توجه به نظارت‌هایی که اعمال می‌شود، حقیقتا حراج‌ها در حد 15 تا 20 درصد است و مردم می‌توانند بسیاری از مایحتاج خود را اعم از انواع پوشاک و مواد غذایی یکجا تهیه کنند.مشاور معاونت توسعه بازرگانی وزارت بازرگانی درباره این‌که اجناس موجود در نمایشگاه‌های عرضه مستقیم کالا معمولا کیفیت بالایی ندارند، می‌گوید: اتحادیه‌ها و مجامع امور صنفی که برگزارکننده این نمایشگاه‌ها هستند، باید نسبت به تشویق و استقبال برند‌های معروف برای حضور در این نمایشگاه‌ها اقدام کنند.

او تاکید می‌کند که اسفند امسال هم نمایشگاه‌های عرضه مستقیم کالا خواهیم داشت و هم در تلاشیم دیگر واحد‌های صنفی را برای ادامه حراج‌ها تا اسفند ماه ترغیب کنیم.

حراج واقعی؟

هرچند مشاور معاونت توسعه بازرگانی وزارت بازرگانی معتقد است از کیفیت کالا یا قیمت آن می‌توان متوجه شد که چقدر حراج فروشگاهی واقعی است؛ اما این مساله برای همه مردم ملموس نیست.خانم شهروندی دقیقا به همین موضوع اشاره و در گفتگو با «جام‌جم» اظهار می‌کند: در مرکز خریدی، پالتویی را 120‌هزار تومان قیمت کردم و در همان روز در مرکز خرید دیگری همان پالتو را 68 هزار تومان خریدم.

این شهروند با اشاره به تفاوت قیمت‌ها در اغلب مراکز خرید ادامه می‌دهد: اما معمولا در حراج‌ها می‌توان به نسبت قیمت‌های یکسانی را دید و اجناسی با قیمت‌های مناسب‌تر تهیه کرد.

این شهروند با انتقاد از این موضوع که معمولا فروشندگان درخصوص این تفاوت قیمت‌ها به تفاوت در جنس و کیفیت کالا اشاره می‌کنند، معتقد است: نظارت‌ها باید با دقت بیشتری اعمال شود.

اما سودابه رفعتی، اعتقاد دیگری دارد. این شهروند تهرانی که اتفاقا تجربه زندگی و خرید در کشور‌های اروپایی را دارد، می‌گوید: در این کشور‌ها معمولا حراج در 2 زمان و در آخر فصل تابستان و نزدیک کریسمس انجام می‌شود که از نظر زمانی تقریبا شبیه کشور ماست؛ اما در ارتباط با قیمت‌ها باید بگویم کاملا متفاوت از اینجاست.

به گفته او، حراج در این کشور‌ها از 20 درصد در روزهای ابتدای حراج شروع شده و حتی در روز‌های آخر به 70 درصد هم می‌رسد و اتفاقا کالای اصلی فروشگاه نه وسایل بنجل و انبار شده، در حراج عرضه می‌شود.

اتفاقا امسال که هوا با لباس‌های زمستانی یار نبود، بخصوص در مورد پوشاک زمستانی، اجناسی مانند پالتو، چکمه و لباس‌های بافتنی بازار گرمی نداشت و به نظر می‌رسد حالا در حراج آخر فصل بتوان اجناس خوبی خرید.

توصیه‌هایی برای دسترسی به حراج واقعی

مشاور معاونت توسعه بازرگانی وزارت بازرگانی درباره وضعیت حراج‌ها در ایران می‌گوید: در جامعه ما حراج مثل سایر کشورها هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است؛ اما برای این‌که بتوان در همین حد نیز از حراج‌ها نهایت استفاده را کرد، لازم است به برخی موارد توجه شود.فرجی تاکید می‌کند: اول این‌که حتما از فروشگاه‌هایی که نشان تجاری خاصی دارند خرید کنید؛ چون حراج در این فروشگاه‌ها براساس آنچه گفته شده انجام می‌شود.کسب مجوز از اتحادیه به این دلیل در قالب آیین‌نامه و قانون درآمده که نظارت بر حراج و فروش فوق‌العاده با دقت بیشتری صورت گیرد و واحد‌های صنفی به بهانه حراج در طول سال، در پی سود بیشتر نباشند.

درواقع این آیین‌نامه و قانونی شدن حراج در کشور برای جلوگیری از حراج خودسر و سوءاستفاده‌هایی در این زمینه است.

او ادامه می‌دهد: در صورتی که از واحد‌های صنفی متفرقه خرید می‌کنید، حتما توجه داشته باشید واحد مربوط دارای مجوز از اتحادیه باشد. واحد بازرسی و نظارت اصناف به طور مرتب از واحد‌های صنفی بازرسی کرده و جلوی هرگونه سوءاستفاده را خواهد گرفت.

مستوره برادران نصیری