کم کردن مواد غذایی مصرفی: برای شروع یک رژیم غذایی، کم کردن 500 کیلو کالری از غذای روزانه باعث کاهش 5/0کیلوگرم وزن در هفته میشود. برای رسیدن به این هدف حذف روغن و چربیها از غذا کفایت میکند. اگر کره، خامه، بستنی، غذاهای سرخ شده در روغن و سوسیس و کالباس و سایر غذاهای نیمه آماده را از رژیم غذایی حذف کنیم، به آسانی به این هدف میرسیم.
زیاد کردن فعالیت بدنی: به محض کم شدن چند کیلوگرم از وزن، هورمون لپتین در بدن پایین میآید و باعث اشتهای بسیار زیاد وکم شدن متابولیسم پایه(انرژی که بدن به طور ثابت مصرف میکند) میشود. بدین ترتیب ادامه کم کردن وزن بسیار سخت میشود. در این مرحله فعالیت ورزشی بسیار سودمند و موثر است. توصیه این است که هر روز یا حداقل 5 روز در هفته حداقل 30 دقیقه فعالیت ورزشی متوسط مثل راهپیمایی نسبتا سریع یا در سربالایی ویا رکاب زدن وشنا داشته باشیم. برای کسانی که مشکل مفصل زانو یا لگن ندارند، استفاده از پله به جای آسانسور و استفاده از پودومتر (وسیلهای برای سنجش میزان قدمهای برداشته شده فرد) و حتی زمان انجام فعالیتهای روزمره میتواند محرکی برای فعالیت بیشتر و وسیله درک صحیح از میزان فعالیت بدنی باشد.
درمان دارویی: داروهای مختلفی برای درمان چاقی به بازار آمدهاند که اکثر آنها دارای عارضه افسردگی یا بیماریهای روحی هستند و همه از بازار حذف شدهاند و در حال حاضر به داروهای محدودی اجازه مصرف داده شده است.یکی از این داروها سیباترمین نام دارد که اثرات ضد اشتها داشته و میتواند در کنار درمانهای سه گانهای که گفته شد، برای افرادی که شاخص توده بدنی بالای 30 دارند مورد استفاده قرار گیرد.
داروی دیگر به نام اورلیستات است. این دارو مانع جذب چربی در روده و با عث دفع چربی مصرف شده میشود. عارضه این دارو اسهال، نفخ واز دست دادن ویتامینهای محلول در چربی است. به دلیل عوارض زیاد باید زیر نظر پزشک متخصص مصرف وعوارض این داروها کنترل شود.
درمان جراحی: در صورتی که تمام درمانهایی که تاکنون گفته شد برای افراد دارای چاقی مرضی (شاخص توده بدنی بالای 40) تاثیر کافی نداشته باشد، میتوان از جراحی معده و روده برای کنترل وزن استفاده کرد. سادهترین روش جراحی شامل کمکردن حجم معده با بستن باند به دور آن است.در روشهای دیگر قسمتی از روده باریک برش داده شده و به قسمتی دیگر وصل میشود، به گونهای که مواد غذایی نتوانند به خوبی جذب شوند. واضح است که علاوه برتحمیل عوارض جراحی فرد دچار سوءجذب مواد مغذی همچون کلسیم، آهن و ویتامینها میشود.
دکتر رضا کریمی
متخصص بیماریهای داخلی