بازار تهران ایمن نیست

به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی ، روز گذشته 25 دی‌ماه یک‌بار دیگر بازار تهران دچار حریق شد. این آتش‌سوزی ساعت 17:28 شروع و در ساعت 18:44 اطفا شد.

به گفته مدیر پایگاه میراث فرهنگی بافت تاریخی تهران، آتش‌سوزی آسیبی به بافت و بدنه تاریخی بازار نرسانده اما این حادثه اخطاری جدی به مسئولان شهری تهران است که هرچه زودتر طرح مطالعات ایمن‌سازی بازار را آغاز کنند.
 
عصر روز گذشته در حالی که بازار تهران بسته بود، پاساژ مفید دچار حریق شد و هرچند پس از یک‌ساعت حریق اطفا شد اما سه مغازه در این بازار سوختند.
 
«غدیر افروند»، مدیر بافت تاریخی تهران دراین‌باره گفت: «در پی گزارش بازدید حفاظت یگان پاسداران از بخش‌ آتش گرفته بازار تهران که دیروز 25 دی ماه به وقوع پیوست، اعلام شد که آتش‌سوزی در پاساژ مفید از بازار کویتی‌ها اتفاق افتاده و حدود سه مغازه در این حادثه آسیب دیده‌اند. از آن‌جایی که آتش‌سوزی وسیع نبوده، بخش‌های تاریخی بازار در امان مانده و هیچ یک از آثار تاریخی بازار لطمه ندیده است. در حال حاضر نیز محل حادثه دیده بسته شده و اجازه بازدید از آن‌ داده نمی‌شود.»
 
حریق از یک مغازه که خانه کارگری محسوب می‌شد و سرایدار پاساژ در آن زندگی می‌کرد، آغاز شده و به چهار مغازه دیگر سرایت کرده بود.
 
افروند با انتقاد از عملکرد مدیریت شهری تهران گفت: «در حال حاضر استراتژی برنامه‌ریزی شده مشخصی برای حفظ ایمنی بازار از سوی مدیریت شهری وجود ندارد و حتی طرح مطالعاتی آن نیز از اوایل دهه 80 تا کنون مسکوت مانده است. بازار حساس‌ترین محدوده بافت تاریخی محسوب می‌شود و به همین علت باید استراتژی مشخصی برای آن داشت.»
 
وی اضافه کرد: «در اوایل دهه 80 مباحثی به عنوان طرح مطالعاتی ایمنی بازار مطرح شد که قرار بود طی آن شرح خدمات حفاظت از بازار تهران نوشته شود. در آن زمان رئیس سازمان میراث فرهنگی به طور مستقیم با مدیریت شهری تهران در تماس بود و قرار شد که برای انجام این‌کار مشاور انتخاب شود. اما این مطالعات تا امروز مسکوت مانده و هنوز اقدام جدی انجام نگرفته است.»
 
به گفته افروند حتی اگر اقدامی شده پرونده‌ای مبنی بر طرح مطالعات ایمنی‌ بازار تهران به پایگاه میراث فرهنگی و یا سازمان داده نشده و به همین علت احتمال می‌رود که کاری در این زمینه انجام نگرفته و آن مطالعات متوقف مانده است.
 
افروند درباره شیوه پیشنهادی خود برای تهیه طرح ایمن‌سازی بازار تهران گفت: «برای داشتن این استراتژی باید کمیته خاصی تشکیل و به طور شورایی فعالیت خود را آغاز کند. این فعالیت‌ها باید عمومی باشد و در جهت اجرای مطالعات مشورتی صورت گیرد. با تشکیل این کمیته سازمان میراث فرهنگی هم می‌تواند به عنوان یک نهاد کارشناسی در کنار این کمیته باشد و به این ترتیب مباحث مربوط به ایمنی بازار انجام شود.»
 
چندی پیش بررسی طرح ساماندهی بازار تهران در دستور کمیسیون ماده پنج شهرداری تهران قرار گرفت. با تصویب این طرح اقدامات شهرداری برای ایمن سازی و به ویژه ساماندهی و خروج انبارهایی که بار اشتعال بالا دارند آغاز می شود با این همه اعضای شورای شهر تهران معتقدند ساماندهی بازار تهران بدون مدیریت واحد ممکن نیست به ویژه آنکه گفته می شود سازمان میراث فرهنگی منتقد این طرح است.
 
همچنین پیش از این کارشناسان سازمان و نیز مدیران شهری پیش از این هشدار داده بودند که تبدیل شدن بازار تهران به انبار کالاهایی که اغلب بار اشتعال بالا دارند ضریب ایمنی این منطقه را کاهش داده و از سوی دیگر اضافه بار اقتصادی این منطقه موجب نابودی هویت تاریخی 400 ساله بازار تهران شده است.
 
در این میان آتش‌سوزی های اخیر بازار به ویژه حریق گسترده در سرای حاج حسن که گفته می‌شود بزرگترین آتش‌سوزی بازار پس از انقلاب اسلامی بوده زنگ‌های خطر را برای بازار تهران به صدا در آورده بود. در چنین شرایطی مدیران شهری از اجرای طرح ساماندهی بازار در آینده نزدیک خبر می‌دهند و این در حالی است که ساماندهی منطقه بازار پروژه‌ای چند جانبه است که سازمان‌های مدعی زیادی در آن دخیل هستند.
 
پیش از این حسن بیاتی، نایب رئیس شوار یاسلامی شهر تهارن گفته بود که طرح ساماندهی بازار تهران فقط روی کاغذ است هر زمانی که اتفاقی برای این محدوده می افتند همه به یاد طرح ساماندهی می افتند و تا اتفاق بعدی موضوع فراموش می شود. شاید مهمترین مساله این است که عزمی برای اجرایی شدن طرح ساماندهی منطقه بازار نه تنها در این دوره که در دیگر دوره های مدیریت شهری وجود نداشته است.
 
آمارها نشان دهنده افزایش تعداد دفعات آتش سوزی در منطقه بازار در سال های اخیر است. از ابتدای دهه 80 تاکنون حریق در منطقه بازار بیش از 30 درصد افزایش یافته است.این در حالی است که بنا بر اظهارات مدیران سازمان آتش نشانی یک حریق کوچک در منطقه بازار به دلیل بافت های فرسوده و انبارهای متعددی که در این محدوده وجود دارد می تواند به فاجعه ای بزرگ تبدیل شود. در چنین شرایطی آیا دولت و شهرداری که در چهار سال حضور محمد باقر قالیباف دوران نسبتا پر تنشی را با هم گذراندند اختلاف ها را کنار خواهند گذاشت؟ 

تاکنون 9 آتش‌نشان در حریق‌های مربوط به بازار جان خود را از دست داده‌اند. معاون عملیات آتش‌نشانی تهران می‌گوید که در این راستا مردم باید توجه داشته باشند رعایت نکردن نکات ایمنی و یا مسدود کردن در‌های اصلی ممکن است به یک فاجعه تبدیل شود.