زردلان در نقطه صفر

محرومیت و فقر؛ کمبود یا نبود یا دور از دسترس بودن آب آشامیدنی سالم و امکانات بهداشتی- درمانی و امکان ادامه تحصیل دانش‌آموزان که زمستان‌ها کلاسشان را با بخاری هیزمی گرم نگاه می‌دارند، نداشتن آب و نعمت برق نیز گوشه‌ای از مشکلات و مصائب فراوان حدود 80 هزار نفر مردم مهمان‌نواز لکستان «زردلان ایلام» است.

این شهرستان دارای 3 بخش مرکزی، شیروان و هلیلان و 8 دهستان و 231 روستاست که در این میان دهستان هلیلان شامل 75 روستا و جمعیتی بالغ بر 17000 نفر است اما زردلان ‌های سردسیر و گرمسیر ایلام شامل 28 روستاست که 200 کیلومتر از مرکز استان فاصله دارند.

چینه‌وار و باغ دو تا از روستاهای شرقی استان ایلام است که با فاصله 180 کیلومتر تا مرکز استان بی‌اغراق شاید محروم‌ترین و دورافتاده ترین نقاط ایران به حساب بیاید؛ جایی که مردم هنوز با وسایلی که خود از تنه درختان درست کرده‌اند غذا می‌خورند و کودکان این روستاها هنوز ذهنیتی از کفش و پوشش مناسب ندارند و مردم این روستاها با بشقاب و کاسه‌هایی که از تنه درختان جنگلی خراطی کرده‌اند، غذا می‌خورند. به یاد گفته شاولی نیرومند، رئیس شورای گلدره می‌افتم که گفت: آخرین نقطه دنیا بی‌شک همین‌جاست؛ جایی که مثل سیرکانه، میدر، گلدره، چالخشک، پیامن، کپرگه، چاله‌چاله و چینه‌وار از جمله مناطق صعب‌العبور و محرومی به شمار می‌روند که اسم آنها برای خیلی از ایران‌شناسان و ایران‌پژوهان هم غریب است، چه برسد به مسوولان!

به علت نداشتن آب آشامیدنی سالم، مردم این روستاها مجبورند با طی مسافت‌های طولانی از چشمه‌ها و سرداب‌های کوهی (که آبشخور حیات وحش هم است) آب بیاورند. به همین خاطر اکثر مردمان این مناطق به انواع بیماری‌های عفونی و گوارشی مبتلا هستند که در فصل‌های سرد سال با وجودی که جاده‌های شوسه و صعب‌العبور منطقه، ناامن و لغزنده و مشکل‌ساز می‌شود.

با گذراندن 160 کیلومتر از (مرکز استان) ایلام تا شاران و سیرکانه هنوز 170 کیلومتر مسیر خاکی و گردنه‌های پرپیچ و خم پیش روی ماست تا به روستای چینه‌وار برسیم؛ آنجا منزل زنده‌یاد مرتضی کرمی، نماینده استان ایلام در هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی است که همان سال اول خدمتش در خانه ملت هنگام بازگشت از حوزه انتخابیه‌اش به تهران تصادف کرد و جان سپرد.

اشک در چشمان یاربگ صفایی از ساکنان چینه وارحلقه زده. او سال‌هاست که به بیماری آسم مبتلاست، می‌گوید: تنها امکانات بهداشتی، رفاهی و آموزشی موجود منطقه‌ای زردلان سرد و گرمسیر منحصر به یک خانه قدیمی در 110 کیلومتری (در روستای میدر) است که توسط مردم همین روستاها ساخته شده و مردم این روستاها که اکثرا با قناعت به شغل دامداری و کشاورزی روزگار می‌گذرانند، چند سالی است به علت خشکسالی، احشام و دام‌های خود را فروخته‌اند یا به شهر کرمانشاه رفته‌اند.

استان ایلام بنا به اسناد تاریخی فراوان بخشی از کشور عیلام باستان بوده است که حدود 3 هزار سال پیش از میلاد پس از نبردی به بخشی از قلمرو آشور بانی‌پال ضمیمه شد و صدها اثر تاریخی دیدنی و ماندگار دارد و منطقه «زردلان» تنها بخشی از پتانسیل‌های ناشناخته این استان محروم است.