رایزنی اردوغان در دمشق

سفر اردوغان به سوریه در شرایطی صورت می‌گیرد که ترکیه تلاش‌های جدیدی را در عرصه منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برای تامین منافع و نیز ایفای نقش مهم در معادلات بین المللی در پیش گرفته است. در این چارچوب ترکها اهداف خود را در چند بعد طراحی و اجرا می‌کنند.

اولا روابط دو جانبه که براساس قراردادهای سیاسی، اقتصادی و نظامی اجرا می‌شود. امضای چندین سند همکاری میان ترکیه و سوریه و حتی اعلام برگزاری رزمایش مشترک با این کشور را می‌توان از جمله این اقدامات دانست.ترکیه در قبال سایر همسایگان نظیر عراق و ایران نیز فعالیتهای تقریبا مشابهی داشته است.

 ثانیا محور دیگر فعالیتهای ترکیه را اقدامات منطقه‌ای و چند جانبه تشکیل می‌دهد. هرچند که ترکیه توجه ویژه‌ای به اتحادیه اروپا دارد اما بر اصل همگرایی منطقه نیز تاکید می‌کند. ایجاد ائتلاف چهار جانبه میان ایران، ترکیه، عراق و سوریه در برابر گروههای تروریستی، ‌برگزاری نشستهای مشترک با کشورهای عربی و ... را می‌توان در این چارچوب ارزیابی کرد.

 ثالثا ترکیه تلاش دارد تا به هر نحوی خود را بازیگری بین المللی، با ظرفیتهای بالا معرفی کرده و در کنار مسائلی نظیر بحران‌های آسیای مرکزی و قفقاز، طرح میانجی‌گری میان ایران و غرب، بررسی روند صلح خاورمیانه از اهداف کلان این کشور قرار گرفته است. ترکیه در این چارچوب رایزنی‌های گسترده‌ای را در سطح منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای آغاز کرده که دیدارهای مقامات ارشد این کشور عربستان، اردن، مصر، کویت و در نهایت سوریه را در این چارچوب می‌توان ارزیابی کرد.

البته ترکیه در شرایطی به این تحرکات می‌پردازد که صهیونیستها چندان رضایتی از این وضعیت ندارند و خواستار بازیگری به جز ترکیه می‌باشند. در این میان آنکارا نیز با کاهش سطح روابط با صهیونیستها و گرایش به منطقه از جمله به سوریه صراحتا به صهیونیستها به پیامدهای عدم پذیرش میانجی گری ترکیه هشدار می‌دهند.

در مقطعی که آمریکا و اروپا در اجرای طرح‌های به اصطلاح صلح خاورمیانه ناکام مانده‌اند روند تحولات فرصتی برای حضور ترکیه در صحنه می‌باشد تا اهداف خود را محقق سازد. به هر تقدیر می‌توان گفت که سفر اردوغان به سوریه در کنار مناسبات دو جانبه دارای ابعاد گسترده‌تری است که بخشی از آن فعالیت ترکیه برای طرح صلح در منطقه تشکیل می‌دهد.

البته هرچند ترکیه برای رسیدن به این هدف فعالیتهای بسیاری داشته اما چالشهای داخلی ونیز برخی موانع نظیر فعالیتهای اروپا و تحرکات خصمانه صهیونیستها می‌تواند به موانعی در تحقق این اهداف مبدل شود.

 جام جم آنلاین-قاسم غفوری