میاندشت؛ زیستگاه امن یوزپلنگ آسیایی

علیرضا جورابچیان، مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در این نشست،‌ دامداری را مهم‌ترین تهدید پیش روی زیستگاه یوز ایرانی برشمرد و خواستار تخصیص اعتبار برای تبدیل دامداری‌ها به دامپروری و خروج‌شان از منطقه شد.

وی گفت: میاندشت در حال حاضر تنها زیستگاه عادی یوزها در کشور است و زیستگاه‌های دیگر تا حدودی ویژگی‌های خود را از دست داده‌اند.

جورابچیان افزود: دنیا هم امروز میاندشت را قبول دارد، لذا تصمیم گرفتیم امنیت کاملی را در این منطقه برقرار کنیم.

نگاه دنیا به یوزپلنگ آسیایی

محمدباقر صدوق، معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست نیز میاندشت را یکی از بهترین زیستگاه‌های کشور دانست و گفت: امروز نگاه دنیا به یوزپلنگ آسیایی است و برآوردهای ما با استناد به مشاهدات مستقیم و عکس‌های تهیه شده از دوربین‌های تله‌ای نشان می‌دهد در حال حاضر بین 70 تا 100 قلاده یوز آسیایی وجود دارد. وی افزود: پروژه حفاظت از یوزپلنگ یک پروژه استانی یا حتی ملی نیست، بلکه یک پروژه با اهمیت بین‌المللی است و میاندشت نیز یکی از بهترین زیستگاه‌های یوز ایرانی محسوب می‌شود که با حمایت مالی برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) و صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست (GEF) و دولت ایران در حال اجراست.

سگ‌های گله، تهدیدکننده یوزها

محسن شهریاری، مدیر کل حفاظت محیط زیست استان خراسان شمالی نیز مهم‌ترین معضل پناهگاه حیات وحش میاندشت را حضور سگ‌های گله بیان و اظهار کرد: بهترین خبری که روز گذشته به دستم رسید این بود که 50 میلیون تومان برای خرید مستثنیات منطقه از دامداران اختصاص یافته است، چرا که امروز سگ‌های گله به بزرگ‌ترین تهدید برای یوزها در منطقه تبدیل شده اند و دام‌ها نیز پوشش گیاهی را از بین برده‌اند. با این حال هر چند این مراتع ضعیف باقی‌مانده برای دام‌ها دیگر مناسب نیستند، اما برای آهوهای ما درمنطقه کفایت می‌کنند و اگر جمعیت آهو بازسازی شود، یوزها نیز با کمبود طعمه مواجه نخواهند بود و خود بخود تکثیر می‌شوند.

معاون برنامه‌ریزی استانداری خراسان شمالی هم در این نشست با استقبال از توجه سازمان محیط زیست و جهانیان برای نجات یوز ایرانی در این منطقه خاطر نشان کرد: ما برای اسکان عشایر در زمینی به وسعت 80 هکتار در بیرون از پناهگاه حیات وحش میاندشت یک طرح مطالعاتی داشتیم که این طرح نیز در شورای برنامه‌ریزی استان مصوب شده است ولی امسال به دلیل محدودیت‌های مالی موفق به اجرای آن نشدیم.

وی افزود: اگر سازمان ملل و پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی نیز ما رایاری کنند می‌توانیم این برنامه را اجرایی کنیم تامحیط امن‌تری نسبت به گذشته برای یوزها در میاندشت ایجاد کنیم.

پناهگاه حیات‌وحش میاندشت در استان خراسان شمالی که در حال حاضر یکی از بهترین زیستگاه‌های یوز ایرانی در کشور محسوب می‌شود، سال‌هاست با معضل وجود دام و دامداران در منطقه دست و پنجه نرم می‌کند و همین امر موجب از بین رفتن پوشش گیاهی و کاهش جمعیت آهو در منطقه شده است. حضور سگ‌های گله و توسعه واحدهای دامداری نیز از دیگر تهدیدات پیش روی یوزها در این منطقه به شمار می‌رود و دراین شرایط، تنها راه خروج از این بحران، خروج دام از منطقه و خرید مستثنیات دامداران است.

پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی که از سال 1380 با حمایت مالی UNDP و GEF آغاز به‌کار کرده در فاز دوم تا سال 2012 تمدید شده است.

یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی گونه‌ای از یوزپلنگ در معرض انقراض است که اکنون تنها چند 10 قلاده از آن در ایران یافت می‌شود. اخیرا 2 یوزپلنگ آسیایی در استان کرمان نیز مشاهده شده است.