وحشت از امتحان

هر قدر فراگیری این موضوع بیشتر باشد، برنامه‌هایی که در قالب‌های مختلف از آن رویداد تولید و پخش می‌شود، بیشتر خواهد بود. با این مقدمه، می‌توان به برنامه‌هایی که با محوریت نقد سیستم آموزشی مدارس از تلویزیون پخش می‌شود، اشاره کرد. برخی از این برنامه‌ها، ترکیبی و گفتگومحور هستند؛ در این برنامه‌ها، کارشناسان و روان‌شناسان با بررسی نظام آموزشی به نحوه برگزاری آزمون‌ها و امتحانات میان ترم و پایان ترم، نحوه تکلیف‌نویسی دانش‌آموزان و... را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهند و در پایان به این نتیجه می‌رسند که نظام آموزشی مدارس باید مورد بازبینی قرار گیرد و اصلاح شود. از موثرترین برنامه‌هایی که اخیرا از تلویزیون به نمایش درآمد می‌توان به برنامه ترکیبی «هزار شاید و باید» اشاره کرد.

در این برنامه دانش‌آموزان و چه آنهایی که از سد کنکور عبور کرده بودند و چه آنهایی که موفق نشده بودند و پشت کنکور مانده بودند با روحیه‌ای خسته و کلافه رو به دوربین گفتند که خسته‌اند، از این همه امتحان و استرس و اضطراب کلافه‌اند و دیگر تاب درس خواندن در دانشگاه و برای ورود به دانشگاه را ندارند. این برنامه مورد توجه عموم مردم و کارشناسان قرار گرفت و بسیاری محتوای آن را تایید کردند. اما جدا از برنامه‌های ترکیبی تلویزیون که در ساعات مختلف شبانه‌روز از شبکه‌های گوناگون تلویزیون به نمایش درمی‌آیند و به این موضوع می‌پردازند، دوشنبه شب سریال «مسافران» هم که یک سریال کمدی و پرمخاطب است، موضوع نحوه برگزاری امتحانات در مدارس را محور داستان خود قرار داده بود. «ستاره» دانشجو و «فربد» دانش‌آموز باید از سد امتحانات عبور می‌کردند و نکته جالب اینجا بود که ستاره باید در یک روز 3 امتحان می‌داد. مخاطبان این سریال می‌دانند که ستاره و خانواده‌اش از فضا آمده‌اند و با دیدن برخی از قوانین زمینیان از تعجب فقط کم مانده که شاخ در بیاورند. دادن 3 امتحان در یک روز از همان مواردی بود که «مسافران» را به تعجب واداشته بود. نحوه درس دادن و درس پرسیدن در زمین آنقدر دشوار است که مسافران آن را بدتر از حمله «قوزبیتها» وحشتناک‌ترین و خطرناک‌ترین دشمن فضایی‌ها می‌دانند. اما این فقط نظر آدم فضایی‌ها نیست، اگر هر کدام از ما دانش‌آموزی در خانه داشته باشیم در شبی که فردایش کودکان ما امتحان دارند به همان حال و روزی می‌افتیم که ستاره، بهرام، ناهید و شهاب افتاده بودند. دانش‌آموزی که فردا قرار است 3 یا 4 امتحان را پشت سر بگذارد، چنان دچار استرس می‌شود که همه خانه و خانواده را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. خانواده‌ها برای کمک به فرزند خود راه‌های مختلف را در پیش می‌گیرند - چیزی شبیه همان راه‌هایی که استادانه در سریال مسافران به نمایش گذاشته شد - رسانه ملی با تمام زبان‌هایی که یک رسانه برای بیان مشکلات مردم می‌تواند از آن بهره گیرد، استفاده می‌کند تا مشکلات سیستم آموزشی مدارس را طرح کند تا شاید مسوولان برای این مساله بسیار مهم و فراگیر چاره‌ای بیندیشند، اما انگار هنوز این مفهوم در جامعه ما بسط نیافته که وقتی رسانه ملی سراغ موضوعی می‌رود که آن موضوع و مشکل فراگیر شده باشد.