شوخی زیر یک سقف

شوخی حالتی است که در صمیمیت پیش می‌آید. شوخی حالتی مثبت در ذهن است و موقعی ایجاد می‌شود که فردی، موضوعی ناهمخوان، غیرمنتظره یا سرگرم‌کننده را بگوید یا انجام بدهد یا موقعیتی با همین توصیف برای کسی اتفاق بیفتد که دیگران را بخنداند.

اما در زندگی مشترک همیشه شوخی باعث خنده نمی‌شود. گاهی شوخ‌طبعی زیاد باعث دلخوری می‌شود. وجود شوخی در زندگی مشترک لازم است و نبود آن و خشکی رفتار همسران با هم می‌تواند مشکل‌ساز شود. در ادامه به نکات بیشتر و دقیق‌تری راجع به شوخ‌طبعی همسران اشاره می‌کنیم.

شخصیت‌های شوخ‌طبع

شوخ‌طبعی خصلتی است که بعضی افراد از آن برخوردارند. افراد شوخ‌طبع معمولا از خنداندن دیگران لذت می‌برند. این افراد زیاد می‌خندند و اهل لطیفه گفتن و تعریف کردن خاطرات خنده‌دار هستند و اتفاقات را از دید طنز می‌نگرند.

در میان این افراد، کسانی هستند که زندگی را نیز شوخی می‌گیرند و هیچ اتفاقی نمی‌تواند آنها را ناراحت کند و در واقع در شوخی کردن و به شوخی گرفتن مسائل افراط می‌کنند. معمولا همسران این دسته آنها را بی‌مسوولیت می‌دانند؛ چون هیچ وقت نگران مشکلات و اتفاقات نیستند و همسرشان مجبور است به جای آنها هم نگران باشد. همسران کسانی که زندگی را شوخی می‌گیرند و در مسائل مهم زندگی جدیت ندارند، به مرور عصبی و پرخاشگر می‌شوند و دیگر شخصیت همسران شوخ‌طبعشان برایشان جذاب نیست و گاهی عذاب‌آور هم هست. این افراد باید به یاد داشته باشند که زندگی را باید جدی گرفت و در قبال آن احساس مسوولیت کرد. افراد شوخ‌طبع چون می‌توانند استرس و اضطراب را براحتی از خود دور کنند، با کمی تغییر در رفتارشان می‌توانند به همسرشان آرامش دهند نه این‌که با شوخی گرفتن همه چیز او را عصبی کنند. این افراد می‌توانند از آرامش‌شان در جهت مثبت استفاده کنند.

دسته‌ای دیگر از افراد شوخ‌طبع، کسانی هستند که همه چیز را مسخره می‌کنند و مسخره کردن را با شوخی اشتباه می‌گیرند. همسران این افراد اعتماد به نفس خود را از دست می‌دهند؛ چون دائما در حال مسخره شدن هستند. این افراد از اشتباهات لغوی تا زمین خوردن یا نقاط ضعف افراد نمی‌گذرند و آنها را به سخره می‌گیرند. آنها متوجه این موضوع نیستند که همسرانشان دلشکسته و غمگین می‌شوند. همسران این افراد کم‌حرف می‌شوند و بر اثر کمبود اعتماد به نفس و عزت نفس ممکن است دچار وسواس یا افسردگی شوند. این دسته از افراد معمولا قصد آزار اطرافیان را ندارند؛ اما با زبان خود دیگران را می‌آزارند. آنها باید یاد بگیرند که مسخره کردن دیگران را می‌رنجاند و خنداندن دیگران به قیمت آزار رساندن به کس دیگری اصلا کار درستی نیست. در مورد شوخی و بذله باید مراقب بود که در آن، فرد خاصی هدف قرار نگیرد؛ بلکه موقعیت‌ها بهانه اصلی شوخی و بذله باشند. توجه کنید که مضحکه قرار دادن یک نفر در جمع، جنبه طنز ندارد و حتی شوخی هم نیست. فقط می‌توان آن را تظاهر مستقیم پرخاشگری دانست. این کار موجب افزایش تنش در جمع و کاهش سطح بهداشت روانی می‌شود و در همسران باعث از بین رفتن دوستی و محبت بین آنها خواهد شد.

دسته‌ای دیگر از افراد شوخ‌طبع، کسانی هستند که در عین شوخ‌طبعی با مسوولیت و جدی‌اند و به دیگران و بخصوص همسرشان احترام می‌گذارند و مواظبند با شوخی، کسی را ناراحت نکنند. این افراد با شوخ‌طبعی خود به دیگران آرامش می‌دهند و باعث می‌شوند دیگران در کنار آنها شاد باشند.

حال فرض کنید یک فرد بسیار جدی با شخصی ازدواج کند که همه چیز را به شوخی می‌گیرد و به هیچ چیز زندگی اهمیت زیادی نمی‌دهد. شخصیت‌های متضاد،‌ ابتدای کار برای هم جذابند؛ اما وقتی وارد زندگی می‌شوند، این تفاوت‌های آشکار باعث ایجاد مشکلات در زندگی می‌شود. فرد جدی می‌خواهد توجه همسرش را بر مسائل زندگی متمرکز و با همکاری جدی او مشکلات را حل کند؛ اما همسرش می‌خواهد او سختگیر نباشد و همه چیز را اینقدر جدی نگیرد. این همه فاصله در اختلاف عقیده مشکل‌ساز است، مگر این‌‌که هر دو طرف از این همه جدیت یا این همه شوخ‌طبعی دست بردارند و به تعادل برسند.

شوخی یا بیان دلخوری‌ها

بعضی افراد برای این‌که اعتراض‌ها و ناراحتی‌های خود را بیان کنند، از راه شوخی وارد می‌شوند و با جمله‌های کنایه‌آمیز حرف خود را می‌زنند. این کار تا جایی که به بی‌احترامی و مسخره کردن نینجامد، اشکالی ندارد. شما باید در رفتار همسرتان دقت کنید و از شوخی‌های او متوجه منظورش بشوید، اما این دقت نباید تبدیل به یک وسواس شود، طوری که هر شوخی را به منظور ناراحتی برداشت کنید. کسی که دلخوری‌هایش را با شوخی بیان می‌کند، شاید در گفتن مستقیم آن دچار مشکل است و شاید هم دوست ندارد راجع به این موضوع بحث کند. او فقط می‌خواهد ناراحتی‌اش را بیان کند. یادتان باشد که شما باید آنقدر با همسرتان دوست باشید که بتوانید براحتی ناراحتی‌های خود را به او بگویید و همسرتان نیز با شما این گونه باشد. پس از کنایه زدن بپرهیزید؛ اما بیان دلخوری‌ها برای زمانی که نمی‌توان براحتی حرف دل را زد، می‌تواند یک راه باشد که البته نباید در آن افراط کرد.

شوخی با دیگران

معمولا افراد دوست ندارند همسرشان در شوخی با دیگران مخصوصا با جنس مخالف افراط کند. شوخی با دیگران گاه باعث دلخوری می‌شود؛ چون افراد در برابر شوخی برخورد یکسان ندارند و ممکن است فردی اصلا دوست نداشته باشد کسی با او شوخی کند و همین باعث شود در مقابل شوخی، عکس‌العمل تندی نشان دهد.

شوخی یا بی‌احترامی

گاهی افراد در شوخی‌های خود به همسرشان یا افراد دیگر بی‌احترامی می‌کنند. شما در شوخی باید طرف مقابلتان را در نظر بگیرید. شوخی با بزرگ‌تر، پدر و مادر یا همسر، با شوخی با یک دوست فرق می‌کند و باید این تفاوت‌ها و موقعیت‌های مختلف را تشخیص داد. گاهی نیز افراد شوخی را به میدان جنگ تبدیل می‌کنند و دائما جواب شوخی طرف مقابل را با یک جواب درشت‌تر می‌دهند و این کار همین طور ادامه پیدا می‌کند تا تبدیل به بی‌احترامی ‌شود. شما باید حساسیت‌های دیگران را نیز بشناسید و با هر چیزی شوخی نکنید. ممکن است یک جمله برای دوست شما شوخی باشد؛ اما برای همسرتان بی‌احترامی تلقی شود.

شوخی‌های خطرناک

بعضی افراد طوری شوخی می‌کنند که ممکن است طرف مقابل را در معرض خطر قرار دهند. دادن یک خبر نادرست به شوخی، ترساندن یا شوخی‌هایی از این قبیل، ممکن است آسیب‌های جدی روانی و جسمی به بار بیاورد. شوخی‌های جسمی مثل قلقلک دادن، زمین انداختن و... نیز می‌توانند خطر‌ساز باشند.

شوخی و نشانه گرفتن خود

یکی از راه‌ها برای شوخی کردن بدون این که به کسی آسیب بزنیم، این است که از دیدگاه‌های خنده‌دار خود حرف بزنیم یا اتفاقات خنده‌داری را که برای خودمان پیش آمده، تعریف کنیم. این روش، روش مناسبی است تا وقتی که خیلی به خودمان و شخصیت‌مان آسیب نزنیم. گاهی افراد آنقدر در یک جمع به لودگی دست می‌زنند که شخصیت خود را پایین می‌آورند. به یاد داشته باشید، افرادی که در جمع زیادی شوخ هستند، کمتر جدی گرفته می‌شوند. دیدگاه‌ها و قابلیت‌هایشان کم‌کم فراموش می‌شود. پس در شوخی افراط نکنید و همواره به خود و دیگران احترام بگذارید.

شوخی می‌تواند استرس را در زندگی کاهش دهد؛ طوری که افراد شوخ‌طبع بعد از یک رخداد منفی در زندگی، دچار استرس کمتری می‌شوند و خلق بهتری نشان می‌دهند. افرادی که به اندازه با دیگران شوخی می‌کنند و از آن مهم‌تر، با خود شوخی می‌کنند و توانایی این را دارند که به خودشان بخندند، می‌توانند خود را بهتر ببینند و در میان دیگران نیز محبوب‌تر باشند؛ اما افراط در شوخی می‌تواند به روابط فرد و بخصوص روابط زناشویی ضربه بزند و در نهایت خود فرد را نیز آزار دهد. از طرف دیگر، تفریط در شوخی نیز زندگی را کسل‌کننده می‌کند و باعث می‌شود هیجان زندگی کم شده، زن و شوهر از زندگی خسته شوند. پس شوخ‌طبع باشید اما به اندازه!

حدیث‌السادات میرزایی