گام بعدی اتحادیه ‌اروپا

اروپا از سال 1992 در انتظار است تا دارای شکل و هویت منسجم‌تر و قوی‌تری شود که تحقق این هدف مستلزم داشتن رئیسی توانمند و موثر است که بتواند گستره فعالیت اتحادیه را به فراتر از مرزهای اروپا گسترش دهد.

اکنون که واسلاو کلاوس، رئیس‌جمهور چک که از امضای معاهده لیسبون خودداری می‌کرد روز سه‌شنبه گذشته این معاهده را امضا کرد، اتحادیه‌اروپا اعلام کرده اتحادیه جدید کار خود را رسما از اول دسامبر شروع خواهد کرد.

طی دو هفته آینده (12 یا 15 نوامبر) شورای اروپا در مورد اولین رئیس‌ این اتحادیه تصمیم‌گیری خواهد کرد و همچنین این اتحادیه شخصی را به عنوان وزیر امور خارجه اتحادیه که تصدی انجام امور خارجی را بر عهده داشته باشد ، نیز تعیین میکند.

کسانی که در آرزوی دیدن اروپایی متحد و قوی هستند ، از این دو مسئول اتحادیه ‌اروپا انتظار دارند از اروپا در تعامل با ابرقدرت‌های جهان یعنی آمریکا، چین و روسیه چهره‌ای متحدتر نشان دهند حال آن که ‌سران فعلی اتحادیه‌اروپا توانایی انجام آن را ندارند.

پاسکال جونین، مدیرکل موسسه رابرت اسکیومن در پاریس،‌ پایتخت فرانسه می‌گوید: هم اکنون کشورهای اروپایی و نمایندگان آنها بشدت در تکاپو برای یافتن بهترین گزینه ریاست اروپا هستند ، می‌افزاید: ما پیش از این هرگز رئیسی در اتحادیه ‌اروپا نداشته‌ایم و حالا بدنبال پیدا کردن شخصی مناسب برای به‌عهده گرفتن این منصب بسیار مهم هستیم.

پیش از این نام تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا به عنوان اولین بخت تصدی پست ریاست اتحادیه‌اروپا بر سر زبان ‌ها جاری بود اما حالا کسی از آن صحبت نمی‌کند. نه آلمان و نه فرانسه هیچکدام خواستار بازگشت بلر نیستند چرا که سیاست بلر چپ‌گرایانه است، در حالی که سیاست اکثر کشورهای اصلی اروپا متمایل به راست است.

رئیسی راستگرا با یک وزیر امور خارجه چپ می‌تواند تعادل لازم را ایجاد کند. بریتانیا در تلاش است یکی از دو پست مهم اتحادیه اروپا را از آن خود کند که اگر به این مهم دست یابد لندن می‌تواند حمایت اتحادیه‌ را برای انجام اهداف سیاسی خود جلب کند.

فهرست مشخصات رئیس اتحادیه‌اروپا بطور غیررسمی توسط شورای اروپا که متشکل از 27 کشور است، تبیین شده است. از جمله این معیارها این است که او باید رهبری باشد که نه خیلی قوی و نه خیلی ضعیف باشد و این که نباید شخصی منحصرا سیاسی باشد و همچنین باید متمایل به سمت راست یعنی راستگرا باشد و در عین حال نباید چپ‌ها را نادیده بگیرد و بتواند رضایت دولت فرانسه و آلمان را نیز کسب کند.

رومپوی که در حال حاضر از سایر رقبا در انتخاب ریاست اتحادیه‌اروپا از شانس بیشتری برخوردار است تا 30 اکتبر نامش در میان گزینه‌های اصلی نبود ولی به طور ناگهانی نام او در میان گزینه‌های اصلی قرار گرفت.

حتی آژانس مطبوعاتی فرانسه (AFP) روز دوشنبه این هفته اعلام کرد رومپوی از حمایت 27 کشور عضو اتحادیه برخوردار است. این آژانس ادامه داد که رومپوی توسط آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و نیکلا سارکوزی، رئیسجمهور فرانسه حمایت می‌شود. رومپوی توانسته با وجود تفاوت‌های زیادی که میان 3 کشور آلمان، هلند و فرانسه وجود دارد این سه را با یکدیگر متحد نگه دارد و این کار او باعث شهرتش شده است.

تنها چند روز پیش بود که جان پیتر بالکند، نخست‌وزیر هلند یکی از بخت‌های اول ریاست اتحادیه‌اروپا محسوب می‌شد. نام وایرا وایک فریبرگ، نخست‌وزیر سابق لیتوانی هم در بین گزینه‌های احراز این پست است چرا که 52 درصد از آرای اتحادیه را زنان تشکیل می‌دهند و این می‌تواند امتیاز قابل‌توجهی باشد.

علاوه بر این او سیاستمداری از شرق اروپاست که این موضوع نیز می‌تواند آرای منطقه‌ای را به سوی او سوق دهد ولی با تمام این اوصاف او در مقابل رقبای خود از شانس کمتری برخوردار است.

توماس کلو،از اعضای شورای‌ روابط خارجی اروپا در پاریس می‌گوید: یک سوال مهم همچنان باقی مانده و آن این است که آیا کرسی ریاست اتحادیه‌اروپا نمادین و فاقد قدرت خواهد بود یا موقعیتی با ثبات و قدرتمند را به کسی که بر آن تکیه می‌زند، خواهد داد که می‌تواند اراده خود را به دیگران تحمیل کند؟

معاهده لیسبون برای این منظور طراحی و تدوین شده است که بتواند اتحادیه‌اروپا را از چالش بزرگ تک‌رو‌ی و اختلاف‌نظر27 عضو اتحادیه رهایی بخشد زیرا اتحادیه برای هر اقدام خود ناگزیر به جلب رضایت همه اعضا یا حداقل اکثریت اعضا بود که این خود فرایندی زمان‌گیر را می‌طلبید.

با امضای معاهده لیسبون این چالش بزرگ از پیش روی اتحادیه برداشته شده و به این اتحادیه هویتی فدرال و قدرتمندتر خواهد بخشید.

هم اکنون اتحادیه‌اروپا بیشتر در زمینه‌های اقتصادی هماهنگ عمل می‌کند ولی این اتحادیه می‌تواند در جایگاهی قرار بگیرد که در اموری نظیر امور سیاسی، سیاست خارجی، دفاعی و تحقیقات و پژوهش‌های علمی همکاری‌های خود را توسعه دهد.

بعد از این که کلاوس معاهده لیسبون را با اکراه امضا کرد دولت سوئد که ریاست دوره‌ای اتحادیه‌اروپا را بر عهده دارد اعلام کرد تمام اعضای اتحادیه متن معاهده را در کشور متبوع‌ خود به تصویب رسانده‌اند و معاهده مذکور از اول دسامبر صورت الزام‌آور برای تمامی اعضا خواهد داشت.

کلو می‌گوید: ما نباید امیدهای غیرواقعی به این معاهده ببندیم و باید همان سیاست خارجی معمول را نسبت به چین، روسیه و آمریکا اتخاذ کنیم.

او می‌افزاید: ما در حال نقل مکان به خانه‌ای جدید هستیم. بسیاری از بخش های این خانه هنوز ساخته نشده است اما آنچه مسلم است این که ساختار جدید اتحادیه‌اروپا می‌تواند سیاست خارجی اتحادیه را موثرتر و کارآمدتر کند.

مترجم : فرزین تکلو
منبع: بیلد