مستندسازان بخوانند

طبق آمار منتشر شده از جشنواره‌هایی مانند جشنواره فیلم کوتاه، جشنواره فیلم فجر، جشنواره فیلم حقیقت، خانه‌‌‌سینما انجمن مستندسازان و مستندسازانی که با مرکز فیلم مستند و تجربی همکاری می‌کنند می‌توان به این نکته پی برد که تعداد فیلمسازان جوان و با تجربه‌ای که در زمینه مستند فعال هستند خیلی زیاد است، البته به این تعداد باید مستندسازانی را هم که در شبکه‌های مختلف تلویزیون فعال هستند، اضافه کرد. با این همه، با نیروی انسانی فعال که با آثارشان نشان داده‌اند خوش‌ذوق و خلاق هم هستند بخوبی می‌توان یک شبکه مستقل مستند را تغذیه کرد. گروه دومی که از راه‌اندازی شبکه مستند خوشحال می‌شوند مخاطبانی هستند که به تماشای انواع فیلم مستند علاقه‌مندند. گونه‌های مستند زیاد است، آنچه اکنون مخاطبان تلویزیون شاهد آن هستند، فیلم‌های مستندی است که درباره طبیعت ساخته می‌شود اما همین فیلم‌های طبیعت‌گرا هم زیر مجموعه‌هایی دارند که در کشور ما کمتر به آنها پرداخته می‌شود، شاید به این دلیل که گونه‌های زیست‌محیطی و حیوانی در کشور ما محدود است اما فیلم‌های مستند طبیعی که به فیلم‌های راز بقا معروف هستند کم نیستند و شبکه‌های معروفی مانند بی‌بی‌سی بهترین‌های آنها را می‌سازد که این فیلم‌ها در معروف‌ترین و پربیننده‌ترین شبکه‌های تلویزیونی دنیا به‌نمایش در می‌آیند و کشور ما اگر شبکه مستقل مستند داشته باشد می‌تواند یکی از این تلویزیون‌ها باشد. مستندهای قوم‌نگارانه و فیلم‌های مستند اجتماعی هم مخاطبان زیادی دارند؛ مخاطبانی که حتی دیدن این فیلم‌ها را به فیلم‌های سینمایی ترجیح می‌دهند. سینمای مستند جنگی را هم می‌توان از پرمخاطب‌ترین برنامه‌های تلویزیونی دانست. آرشیو فیلم‌های مستند جنگ کشور خود ما با عراق، یکی از غنی‌ترین این آرشیوهاست و اگر شبکه مستند راه‌اندازی شود می‌توان از آرشیو فیلم‌های مستند جنگی دیگر کشورها هم استفاده کرد. همچنان که اکنون برخی از شبکه‌ها مانند شبکه 3 و شبکه 4 گاهی در لابلای برنامه‌های روتین خود از این گونه فیلم‌ها پخش می‌کنند. به هرحال راه‌اندازی شبکه مستند می‌تواند گامی موثر در راه تخصصی کردن شبکه‌های تلویزیونی باشد، شبکه‌ای که مخاطبان آن هم از الا‌ن مشخص هستند و مسلما به تعداد آنها روز به روز افزوده خواهد شد. مسلما با ساخت فیلم‌های مستند شهری و آموزشی، محدوده مخاطبان این شبکه گسترش خواهد یافت و عموم مردم از زنان خانه‌دار گرفته تا کودکان و نوجوانان نیز مشتری آن خواهند شد؛ وقتی دایره مخاطب گسترش پیدا کند، موضوعات هم متنوع‌تر می‌شوند و در ادامه شبکه نوپای مستند خواهد توانست به شبکه‌ای موفق در ارائه فیلم‌های موثر تبدیل شود و در این راه می‌تواند از مستندسازان مختلفی هم در زمینه برنامه‌سازی استفاده کند.

سارا بختیاری