پارتیشن‌بندی در لینوکس

نرم‌افزار Gnome Partition Editor یا به‌طور خلاصه‌تر (GParted) ابزار منبع‌باز مناسبی برای این کار است. تیم توسعه‌دهنده این نرم‌افزار عالی، یک دیسک از نوع دیسک زنده ارائه کرده‌اند که از طریق سی‌دی بوت می‌شود و می‌توانید آن را بدون نصب هر گونه سیستم عاملی اجرا کنید.

جی‌پارتد از سیستم فایل‌های بسیاری از جمله Ext2، Ext3، FAT16، FAT32، JFS، ReiserFS، NTFS و یک دو جین فرمت دیگر پشتیبانی می‌کند. در ساده‌ترین حالت ممکن، می‌توان با این نرم‌افزار سیستم‌فایل‌ها را تشخیص داد، خواند، کپی کرد و پارتیشن‌های جدیدی روی دیسک‌های سخت ایجاد کرد. حتی در برخی مواقع امکان کوچک‌کردن، بزرگ‌کردن و انتقال جای فیزیکی پارتیشن‌ها هم ممکن است.

این ابزار گرافیکی، در واقع از طریق خط فرمان، یکی دیگر از ابزارهای لینوکسی به‌نام GNU Parted را به‌کار می‌گیرد. می‌شود مستقیما هم با GNU Parted کار کرد، اما کار با رابط گرافیکی ساده تر است.

دیسک زنده جی‌پارتد با مدیر پنجره‌های فلاکس‌باکس عرضه می‌شود و ابزارهای اندکی در لینوکس خود جای داده است که این توزیع را فقط برای یک هدف کارا می‌کند: کارکردن با پارتیشن‌ها. هر کاربری که قبلا یک بار با پارتیشن‌ها سر و کار داشته باشد، بی‌شک می‌تواند به‌سادگی این نرم‌افزار را تحت کنترل خود در آورد.

کاربری

استفاده از دیسک زنده جی‌پارتد واقعا ساده است، نخست باید ایمیج آن را دریافت کنید و روی یک سی‌دی رایت کنید و بعد دستگاه مورد نظر خود را با سی‌دی بوت کنید. ایمیج جی‌پارتد نزدیک به 100مگابایت حجم دارد و می‌توانید آن را روی یک مینی‌سی‌دی هم بریزید که جای کمی هم بگیرد.

وقتی آن را بوت می‌کنید، جی‌پارتد سوالاتی در مورد تنظیمات و زبان می‌پرسد که بسیار ساده می‌توان آن را نادیده گرفت.

همچنین، تمام پارتیشن‌های خود را می‌توانید قبل از انجام هر گونه تغییرات، روی سیستم خود Mount (سوار) کنید و بعد از داده‌های‌تان پشتیبان تهیه کنید که ناگهان اتفاق ناگواری رخ ندهد. به‌شخصه در اجرای جی‌پارتد به‌هیچ مشکلی برنخوردم، البته یادتان باشد که خیلی ماجراجویی نکنید و همواره نسخه Stable را دریافت کنید. بهرحال ممکن است یک باگ رخ بدهد که تا به‌حال کسی با آن روبه‌رو نشده است و داده‌هایتان بپرد. رعایت کردن امنیت و صرف وقت قبل از شروع عملیات، بهتر از تاسف خوردن بعد از از دست دادن اطلاعات است.

اگر واقعا دست و پای‌تان می‌لرزد و می‌ترسید که سیستم اصلی‌تان را زیر تیغ جی‌پارتد بفرستید. اول با یک سیستمی که اگر از نو فرمت هم بشود اشکالی نداشته باشد، شروع کنید. پارتیشن‌ها را حذف کنید، ایجاد کنید، جابه‌جا کنید و تنظیمات را اعمال کنید. بعد از اتمام کار، ساده‌ترین و مطمئن‌ترین راه، استفاده از یک سیستم عامل دیگر برای بررسی صحت عملکرد دیسک سخت است. بعد از این‌که مطمئن شدید که مهندس جی‌پارتد به‌حساب می‌آیید (که کار دشواری نیست!) می‌توانید به‌سراغ سیستم اصلی خود بروید و فایل سیستم NTFS خود را تغییر اندازه بدهید و خیال‌تان هم راحت باشد که قرار نیست تمام شب را عزا بگیرید.

وقتی دیسک زنده را روی سیستم اصلی خود بالا می‌آورید، جی‌پارتد به‌صورت خودکار اجرا می‌شود. کافی است از میان پارتیشن‌های موجود، پارتیشن NTFS خود را انتخاب کنید. از ویژگی‌های جی‌پارتد این است که می‌تواند میزان حافظه مصرفی را در نوار نمایشی پارتیشن نشان دهد. بدین ترتیب هنگام تغییر اندازه و کوچک‌کردن پارتیشن، کاملا متوجه می‌شوید که چه مقدار حافظه را باقی گذاشته‌اید.

بعد از این‌که پارتیشن NTFS را کوچک کردید، مقداری از فضای دیسک اضافه آمده است که مثلا می‌توانید آن را به پارتیشن دیگری (مثلا از نوع Ext3) اضافه کنید. حال اگر دیسک NTFS شما از نظر موقعیت روی دیسک، قبل از دیسک Ext3 قرار گرفته باشد، امکان اضافه کردن این حافظه به پارتیشن مقصد وجود ندارد، چون نقطه آغازین پارتیشن را نمی‌توان تغییر داد. بهترین روش برای انجام این کار، استفاده از یک دیسک جانبی، کپی کردن تمام اطلاعات آن دیسک روی دیسک جانبی، حذف پارتیشن Ext3، ایجاد یک پارتیشن بزرگ‌تر تشکیل شده از فضای خالی ایجاد شده از پارتیشن NTFS و پارتیشن حذف شده Ext3 است. در نهایت باید داده‌های دیسک جانبی را روی پارتیشن جدید کپی کنید.

می‌توانید به‌جای این همه دردسر، این فضای خالی را به یک پارتیشن Ext3 تبدیل کنید و بعدا داخل لینوکس آن را مثلا به‌عنوان /home‌ بشناسانید. بعد از این‌که پارتیشن NTFS را تغییر اندازه دادید. اگر با ویندوز خود بالا بیایید متوجه خواهید شد که ویندوز می‌خواهد خود را اسکن دیسک کند و مجددا خودش را راه‌اندازی کند. عموما با خطایی روبه‌رو نمی‌شوید و بعد از یک بار راه‌اندازی مجدد نرم، به ویندوز خود باز می‌گردید.

اگر سری هم به لینوکس خود بزنید، متوجه می‌شوید که آنجا هم پیغام خطایی وجود ندارد و همه چیز به‌زیبایی انجام شده است.

البته این‌ها کاربری‌های ساده جی‌پارتد هستند، کاربردهای این نرم‌افزار بسیار بیشتر از این عملیات هستند، به‌عنوان مثال در سیستم‌هایی که چند دیسک دارید، می‌توانید یک یا چند پارتیشن را به‌طور کامل روی دیسک دیگر کپی کنید.

جی‌پارتد، علی‌رغم ناشناختگی‌اش، بسیار به‌کار می‌آید و هر کسی باید یک نسخه از آن را روی یک سی‌دی داشته باشد، چون هیچ‌وقت مشخص نمی‌شود که کی به آن نیاز پیدا خواهیم کرد.

لینک دریافت

http://gparted.sf.net