بازگشت دوباره به ماه

 نگاهی به اطراف براحتی گویای آن است که مشکلاتی از قبیل تغییرات جوی و بحران کمبود انرژی ساکنان سیاره مادر را بشدت تهدید می‌کنند. حال آن‌که بسیاری از مطالعات دانشمندان و برنامه‌ریزی‌های علمی حول محور بازگشت دوباره به ماه می‌گردد. هزینه نخستین و نگران‌کننده فاکتوری است که در بازگشت دوباره انسان به ماه مطرح می‌شود. برخی به مقوله بازگشت دوباره بشر به ماه به عنوان پیش‌درآمدی بر توسعه بسیاری از فناوری‌ها نگاه می‌کنند، اما اگر کمی صداقت علمی به خرج دهیم خواهیم پذیرفت که نمی‌توان به ایجاد پایگاهی دائمی در ماه یا حتی مریخ به عنوان سکویی برای پرتاب عرصه‌های گوناگون علمی نگاه کرد. بازگشت به ماه بی‌تردید آن‌قدر جذابیت و هیجان دارد که نمی‌توان بی‌تفاوت از کنار آن عبور کرد، با این حال باید به محدودیت‌ها نیز توجه داشت. محدودیت‌های ناشی از تفاوت‌های شاخص محیطی از جمله این موانع است. در اینجا مقوله تازه‌ای مطرح می‌شود که شاید در گذشته به آن به عنوان ایده‌ای صرفا فانتزی نگاه می‌شده است، اما با توجه به بحران‌های فعلی که بر دنیا حاکم است و موانع بلند اقتصادی، شاید بهتر باشد که نیم‌نگاهی جدی نیز به ایده عملی استفاده از کاوشگران روباتیکی برای بازگشت دوباره به ماه و تجزیه و تحلیل دقیق این قمر طبیعی داشته باشیم. چنین راهبردی به معنای آن خواهد بود که بررسی ماه و یافتن منابع مختلف ارزشمند با سرعت به مراتب بیشتری صورت خواهد گرفت. گذشته از تمامی این مباحث، من هنوز هم به بازگشت دوباره انسان به ماه نگاه مثبتی دارم اما نه به عنوان یک گام بلند علمی، بلکه در قالب تکرار یک ماجراجویی تاریخی. اما این ماجراجویی و در ادامه دستیابی به سایر سیارات و نقاط دورافتاده منظومه شمسی با صرف هزینه‌های به مراتب کمتر، آن هم از طریق تکیه بر کاوش‌های فضایی بدون سرنشین معقول به نظر می‌رسد.

* استاد فیزیک و نجوم دانشگاه آریزونا
مترجم: زهرا شفاعت