رویاهای بی‌سرانجام

هنگامی که اوباما به قدرت رسید، معتقد بود امکان دستیابی به راه‌کار تشکیل دو کشور مستقل فلسطین و اسرائیل وجود دارد. او در اولین اقدام جهت تحقق این هدف تلاش کرد اسرائیل را به توقف شهرک‌سازی‌هایش در اراضی اشغالی قانع کند. او با پیگیری این سیاست به دنبال کمک به عباس و قانع سازی کشورهای عربی به عادی سازی روابطشان با اسرائیل از یکسو و بهبود وجهه آمریکا در جهان عرب و اسلام در دگر سو بود.

در همین راستا، گام‌های دولت اوباما جهت فراهم کردن مقدمات تشکیل کشور مستقل فلسطین آغاز شد اما متاسفانه در آن سو دولتی وجود داشت که نخست‌وزیرش کسی چون نتانیاهو بود.

نخست‌وزیر راستگرای اسرائیل توجهی به راهکار تشکیل دو کشور یا توقف شهرک‌سازی‌ ندارد و خواهان تشکیل کشور اسرائیل بزرگ و ادامه‌ سیطره بر کرانه باختری و نوار غزه است. واکنش‌ها و مخالفت‌های کامل دولت نتانیاهو با درخواست‌های دولت آمریکا به گونه‌ای است که گویا با هیچ گونه اعمال فشاری از سوی واشنگتن روبرو نشده است.

با آغاز اقدامات نتانیاهو مبنی بر افزایش رشد شهرک‌سازی‌ها و سخن گفتن از رشد طبیعی این شهرک‌ها اعلام ساخت 2500 شهرک جدید و پس از آن اظهارات نتانیاهو در دانشگاه بارایلان مبنی بر تشکیل کشور فلسطین عاری از سلاح و همزمان کاهش حمایت‌های مردمی از اوباما، موجب تشدید موضع افراطی نتانیاهو شد.

این روند تا جایی ادامه یافت که یکی از مسوولان بلندپایه‌ دولت اوباما ماه گذشته در جمع خبرنگاران از امکان آغاز روند مذاکرات صلح بدون توافق از پیش تعیین شده بر سر توقف کامل شهرک‌سازی‌ها سخن گفت؛ اظهاراتی که موجب شد اسرائیل به خود اجازه دهد ده‌ها واحد مسکونی جدید در کرانه باختری احداث کند و در مقابل تنها موضع‌گیری واشنگتن، ابراز تاسف و در عین حال تاکید بر پایبندی به حفظ امنیت اسرائیل بود.

پس از آن نیز رژیم اسرائیل فورا تصمیم ساخت واحد‌های مسکونی جدید در بیت‌المقدس شرقی را صادر کرد. نتانیاهویی که جهت تحقق رویای اسرائیل بزرگ بدون به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطین تلاش می‌کند برای تحقق هدفش ضمن ادامه شهرک‌سازی‌ به دنبال توسعه هر چه بیشتر این شهرک‌ها است. اقداماتی که نمی‌توان آن را چیزی جز عملکرد عده‌ای تندرو توصیف کرد که نهایتا دنباله‌روی از خط و مشی احزاب کارگر و لیکود از 40 سال پیش تاکنون است.

هنگامی که اوباما با بحران اقتصادی و طرح خدمات بهداشتی و پرونده‌های افغانستان و ایران درگیر بود لابی اسرائیلی در آمریکا به شدت به دنبال همکاری با اسرائیل بود.

در پیامی که مصداق این رویکرد بود 329 نماینده و 76 سناتور کنگره‌ آمریکا نامه‌ای را به امضا کرده و به اوباما تحویل دادند. این نمایندگان در نامه‌ خود از اوباما خواستند با موضع‌گیری‌ اسرائیل تعامل مناسب و مثبت داشته باشد.

علاوه بر آن ماه گذشته 56 عضو کنگره‌ آمریکا به اسرائیل سفر کرده و پس از آن در یک کنفرانس خبری مرتبط ساختن شهرک‌سازی‌ها به مسائل دیگر را اشتباهی بزرگ دانسته و تاکید کردند بین شهرک‌سازی‌ها در کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی تفاوت وجود دارد.

این اقدامات در واقع پیامی آشکار به اوباما و دیگر ارکان دولتش بود مبنی بر این که هر گونه اعمال فشار علیه اسرائیل با مخالفت کنگره روبرو خواهد شد.

با توجه به وجود افرادی در دولت اوباما هم چون دنیس راس که با هر گونه اعمال فشار علیه اسرائیل مخالف هستند، این مساله بیش از پیش سوال برانگیز است که چگونه اوباما و فرستاده‌اش با چنین شرایطی می‌توانند اسرائیل را تحت فشار قرار دهند.

از حقایق موجود می‌توان این چنین نتیجه‌گیری کرد که همانطور که ایهود اولمرت، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل چند سال پیش شکست راه‌کار تشکیل دو کشور فلسطین و اسرائیل را پیش‌بینی کرده بود چنانچه اوباما به درستی خود را از این تنگنا خارج نسازد به سرنوشت دیگر روسای‌جمهور آمریکا دچار می‌شود که برای حل و فصل بحران فلسطین و اسرائیل تلاش کردند اما شکست خوردند.

منبع: واشنگتن‌پست