موسیقی مردمی در ستایش مقاومت ملی

قسمت اول سمفونی مقاومت که «جوشش» نام دارد، در واقع قطعه‌ای اعتراضی است. هنگامی که انتظامی به روی صحنه می‌رود و ارکستر نواختن را می‌آغازد، نوبت به گروه کر می‌رسد تا با تکرار یک نت و پافشاری بر آن، جلوه‌ای از اعتراض را به نمایش بگذارند.

«آواز رود» و «امید» عنوان‌های دومین و سومین قسمت این اثر موسیقایی است که با حضور سازهایی چون گیتار، گیتارباس،‌هارپ و درام، به «پاپ» نزدیک می‌شود. صدای نیما مسیحا، همراهی‌کننده سازهای ارکستر در این 2 قسمت است که اشعاری از ساعد باقری را می‌خواند. وقتی در میانه تمرین، فرصتی دست می‌دهد تا با مجید انتظامی گپی کوتاه داشته باشید از او درباره حال و هوای این دو تا با مجید انتظامی گپی کوتاه داشته باشیم از او درباره حال و هوای این 2 قسمت سمفونی مقاومت می‌پرسیم. او توضیح می‌دهد: این اثر برای ارکستر سمفونیک نوشته شده است و از این رو، نمی‌توان بخشی از آن را در زیر گروه موسیقی پاپ قرار داد، این‌که در این کار از سازهایی چون گیتار، گیتارباس،‌هارپ و پیانو بهره گرفته‌ام، به خاطر آن بود تا بهتر بتوانم با نسل جوان ارتباط برقرار کنم. در واقع فضای کلی کار کلاسیک است و رگه‌هایی از پاپ در آن دیده می‌شود.

اگر قسمت‌های دوم و سوم سمفونی مقاومت شانه به شانه موسیقی پاپ می‌ساید، بخش چهارم آن با عنوان «بام آزادی» به شدت رنگ و بوی سنتی دارد. در این قسمت، سیدمحمد عبدالحسینی، اشعاری از پرویز بیگی را می‌خواند و آواز ایرانی‌اش تمام سالن وحدت را پر می‌کند. انتظامی این بار هم با اصرار تاکید می‌کند که نباید قسمت چهارم این اثر را در زمره موسیقی سنتی قرار دهیم و می‌افزاید: وقتی موسیقی‌هارمونیزه می‌شود و از حالت تک‌نتی در می‌آید و سازها نت‌های متفاوت را می‌نوازند، دیگر نمی‌شود اسم آن را سنتی گذاشت. این قسمت هم در واقع موسیقی کلاسیک غربی است که خواننده آن به شکل سنتی می‌خواند.

در تازه‌ترین اثر مجید انتظامی، برخلاف دیگر آثار مشابه‌اش، کلام نقشی پررنگ دارد که در نتیجه حضور خواننده هم در آن پررنگ می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود که سمفونی مقاومت بیشتر از کارهای پیشین این آهنگساز برای مخاطبان عادی جذاب باشد. انتظامی در این رابطه می‌گوید: در این کار به دنبال موسیقی‌ای رفته‌ام تا تمام جامعه را در بر بگیرد. هر وقت اثری را می‌نویسم و اجرا می‌کنم، به دنبال آن هستم تا با مخاطب ارتباط برقرار کند.

وی می‌افزاید: اگر کاری نتواند شنونده را جذب خود سازد، اصلا به چه دردی می‌خورد. البته این به معنی کم‌گذاشتن و ساده گرفتن کار نیست و به هیچ‌وجه از اعتبار اثر نمی‌کاهد.

این رهبر ارکستر که حدود 2 سال روی این اثر کار کرده است، در همین راستا ادامه می‌دهد: چون مقاومت مفهومی دولتی نیست و به مردم تعلق دارد و از ابعاد گوناگون برخوردار و خودجوش است، مهمترین هدف از اجرای اثری در رابطه با آن باید همین ارتباط برقرار کردن با مخاطبان انبوه باشد.

انتظامی توضیح می‌دهد: مقاومت یک مفهوم و واژه جهانی است و از زوایای گوناگون می‌توان به آن نگاه کرد. چون مقاومت به شکل‌های گوناگون تجلی پیدا می‌کند، این اثر هم رنگ‌های مختلفی دارد. برای همین در نوع استفاده از‌هارمونی‌ها و ریتم‌ها، تمام این ملاحظات را در نظر گرفته‌ام.

در تمرین سمفونی مقاومت، آنچه که مثل همیشه بیش از هر چیز دیگر به چشم میآید، کمبودها و کوچکی تالار وحدت و کاستی‌های ارکستر سمفونیک است. انتظامی در این باره می‌گوید: از آنجا که ارکستر سمفونیک کمبود نوازنده دارد، من تعدادی هنرمند را از بیرون وارد این کار کرده‌‌ام که این کار مشکلات خود را به همراه دارد. از طرف دیگر این تالار برای چنین برنامه‌های بزرگی کوچک است و صحنه به سختی گنجایش یکصد نوازنده و اعضای گروه کر را دارد.

در حالی که مجید انتظامی و گروه نوازندگان به تمرین خود ادامه می‌دهند، آنان را ترک می‌کنیم و به انتظار می‌نشینیم تا از 31 شهریور تا 4 مهرماه، شاهد اجرای زنده سمفونی مقاومت در تالار وحدت باشیم. از آنجا که این اثر پیش از این ضبط شده است، علاقه‌مندان می‌توانند به زودی لوح فشرده آن را نیز تهیه کنند.

موسیقی برای همه مناسبت‌های ملی و مذهبی

دیروز پس از تمرین ارکستر سمفونیک تهران، نشست خبری سمفونی مقاومت برگزار شد و در آن مدیران تعدادی از نهاد‌ها و مراکز فرهنگی که دست‌اندرکار تولید این اثر بوده‌اند، توضیحاتی در این باره ارائه کردند.

عباس خامه‌یار، معاون پژوهش و ارتباطات فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران گفت: تلاش داشتیم تا این سمفونی روز سوم خرداد‌ماه همزمان با سالروز فتح خرمشهر اجرا شود که متاسفانه با توجه به شرایط، امکان آن فراهم نشد و هفته آینده به روی صحنه می‌رود. محمدعلی خبری، مدیر کل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی هم در این نشست تاکید کرد: ما با شناخت ظرفیت‌های موسیقی ایرانی امید داریم تا در آینده‌ نزدیک بستر‌سازی بیشتری فراهم شود تا این سمفونی‌ها در استان‌ها، شهرستان‌ها وحتی خارج از مرزهای ایران به صدا درآید.

بابک رضایی، مدیرعامل انجمن موسیقی ایران هم در پایان خبر داد: هفته دفاع مقدس، سالروز ارتحال امام خمینی(ره)، دهه‌ فجر و ماه‌های محرم و صفر از جمله مناسبت‌هایی است که تلاش داریم در آن فعالیت مستمری را برای موسیقی تعریف کنیم.