لک‌های سفید ناخوشایند

دکتر علیرضا قریب، متخصص بیماری‌های پوست و مو، ادامه می‌دهد: فرم‌های ضعیف با درمان‌های معمولی بهبود پیدا می‌کنند، اما فرم‌های متوسط در برخی مواقع بهبود یافته و گاهی نیز تشدید می‌شود و فرم‌های خشن، علی‌رغم درمان، تشدید می‌شوند؛ در این بیماری بدن همانند صفحه کاغذ سفید ‌شده و قسمت‌هایی از پوست سالم، به صورت لکه باقی می‌ماند که در این حالت ابتدا لکه‌های سیاه و پیگمانت رنگدانه درمان می‌شود.

او می‌گوید: بیماری برص (پیسی) ناشی از جنبه ارثی و روانی است که علت آن مشخص نبوده و دارای چند فرم ضعیف، متوسط، خشن و پیش‌رونده است.

اختلالات روحی و روانی در تشدید بیماری پیسی موثر است و علاوه بر آن گرمای آفتاب نیز تاثیر معکوسی روی این بیماری دارد و باعث ایجاد تناقض رنگ بر روی پوست می‌شود.

از هر صد نفر، یک یا دو نفر به این بیماری مبتلا می‌شوند. حدود نیمی‌ از افرادی که به این بیماری دچار می‌شوند، قبل از 20 سالگی علائم آن را در خود خواهند یافت. حدود یک‌پنجم از مبتلایان نیز یکی از افراد خانواده‌شان به این بیماری مبتلا بوده‌اند. بیشتر کسانی که پیسی دارند، از نظر سلامتی عمومی ‌در وضعیت خوبی به سر می‌برند.

در واقع پیسی یا برص یا ویتیلیگو یک بیماری پوستی است که در آن لک‌های سفیدرنگ به دلیل از دست رفتن رنگدانه پوست به وجود می‌آیند، این ضایعات در هر جایی از بدن ممکن است دیده شوند. معمولاً در هر دو طرف بدن به طور قرینه لک‌های متعدد سفید و شیری‌رنگ دیده می‌شود. شایع‌ترین مناطق درگیری پوستی عبارتند از: صورت، لب‌ها، دست‌ها، بازوها، پاها و نواحی تناسلی.

علت به وجود آمدن این بیماری می‌تواند هر کدام از دلایل زیر باشد، این‌که سلول‌های عصبی که به طور غیرطبیعی فعال شده‌اند ممکن است با تولید مواد سمی‌ به سلول‌های رنگدانه‌ساز آسیب برسانند یا این‌که سیستم ایمنی بدن ممکن است در موقع دفاع از بدن در مقابل یک ماده خارجی، رنگدانه پوست را نیز از بین ببرد.

سلول‌های رنگدانه‌ساز ممکن است عامل از بین رفتن خودشان باشند. یعنی زمانی که رنگدانه در حال ساخته‌شدن است، مواد زایدی نیز در کنار آن تولید می‌شوند که سمی‌ بوده و قادر به از بین بردن خود سلول‌هاست.

و دلیل آخر این‌که وجود یک نقص ارثی موجب حساس شدن سلول‌های رنگدانه‌ساز به آسیب و در نتیجه از بین رفتن‌ آنها می‌شود.

شایع در جوانان زیر 20 سال

دکتر کامران بلیغی، فوق تخصص پوست و مو می‌گوید: پیسی، شایع‌ترین بیماری پوستی در جوانان زیر20 سال است. علت بیماری پیسی هنوز مشخص نیست، اما پیسی به از بین رفتن رنگدانه‌های پوست در قسمت‌هایی از بدن اطلاق می‌شود که به زمینه ژنتیکی فرد وابسته است.

مردم در قدیم بیماری پیسی را با جذام و خوره اشتباه می‌گرفتند، اما امروزه به این دلیل که لکه‌های سفید پیسی با زیبایی فرد در تعارض است از آن وحشت می‌کنند در حالی که این بیماری به هیچ‌وجه مسری نیست.

برای بار اول این لکه‌های سفید در نواحی باز بدن مانند صورت، دست‌ها و قسمت‌هایی که آفتاب به آن می‌تابد ظاهر ‌شده و در ادامه در تمام بدن پخش می‌شود و اکثرا در نقاطی مانند ناحیه تناسلی، اطراف منافذ بدن مانند دور دهان، دور سینه و چشم، سر آرنج و نوک انگشتان نمود پیدا می‌کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با توضیح این مطلب که پوست در نواحی‌ای که دچار این بیماری است حساس‌تر می‌شود، ادامه می‌دهد: این نواحی در زیر نور آفتاب قرمز و دچار سوزش می‌شود. لکه‌های سفید تیره‌تر شده و تفاوت رنگ میان این لکه‌های سفید و پوست بیشتر نمایان می‌شود، بنابراین توصیه می‌شود این افراد حتماً از ضد آفتاب‌ها و کرم‌های پوشاننده استفاده کنند.

درمان

درمان‌های موضعی همانند استفاده از کرم‌ها و کورتون‌های موضعی و داروهایی مانند فعال‌کننده‌های سیستم ایمنی و روش‌های مدرن مانند لیزر و نوردرمانی، عمده‌ترین روش‌های درمان پیسی است.

در واقع لکه‌های سفیدی که در قسمت‌هایی از بدن که دارای موهای تیره هستند قرار دارند با برداشت رنگدانه از اطراف موی سیاه و تزریق به محل، درمان می‌شوند، اما در بعضی از نواحی مانند نوک سینه‌ها، انگشتان، دور چشم و دهان که مویی ندارد درمان ضعیف و سخت است و می‌توان در این نقاط از ضد آفتاب‌ها و کرم‌های پوشاننده استفاده کرد.

پزشکان در مورد عود مجدد این بیماری در افراد پس از درمان می‌گویند: احتمال بروز این ضایعات در همان محل یا محل‌هایی دیگر وجود دارد ولی استرس و فشار‌های روحی روانی در تشدید این بیماری نقش مهمی ایفا می‌کنند که برای درمان کامل حفظ آرامش را به بیماران پیشنهاد می‌کنیم.

معمولاً در کودکان از روش‌های درمان شدید و تهاجمی‌ استفاده نمی‌شود. در بیماران خردسال استفاده از ضدآفتاب و پوشانیدن لک‌ها با مواد رنگ‌کننده بهترین درمان است. کورتون‌های موضعی را هم با احتیاط زیاد می‌توان به کار برد.

فرهاد طالبیان