وقف بحث‌برانگیز

انتقادات سلیمی نمین کار را به جایی رساند که وی مجبور شد بارها در دادگاهی شرکت کند که رئیس دانشگاه آزاد و یا نماینده‌اش در مقام شاکی مقابل او بایستند، اما به زعم او، به دلیل نفوذ رئیس دانشگاه آزاد در برخی مقامات و مسوولان قضایی، فریاد اعتراض او به جایی نرسد.

ظاهرا غائله میان دانشگاه آزاد و مدیر مرکز مطالعات و تدوین تاریخ معاصر ایران کمی فروکش کرده بود که روز گذشته هیات موسس دانشگاه آزاد اسلامی‌ طی بیانیه‌ای اعلام کرد: اموال و دارایی‌های این دانشگاه وقف شده است.

خبر وقف اموال داخلی و خارجی این دانشگاه با واکنش‌های زیادی همراه بود. نخستین واکنش همان‌گونه که انتظار می‌رفت از سوی سلیمی‌نمین منتشر شد که اعلام کرد این دانشگاه برای فرار از قانونمند شدن، طرح وقف اموال را مطرح کرده است.

اما واکنش مهم دیگرروز گذشته از سوی دبیر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی مطرح شد که اعلام کرد: همه موارد اصلاحی از جمله وقف اموال دانشگاه آزاد نهایتا باید با پیشنهاد هیات مؤسس این دانشگاه به تصویب نهایی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی برسد.

محمدرضا مخبر دزفولی در گفتگو با فارس درباره وقف اموال دانشگاه آزاد با بیان این‌که اصلاح اساسنامه دانشگاه آزاد در دستور کار شورای‌عالی انقلاب فرهنگی است،‌ اظهار کرد: بخش‌هایی از جمله موارد مربوط به اموال و دارایی‌های دانشگاه آزاد در بحث اصلاح اساسنامه آمده است که در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی مورد بررسی قرار می‌گیرد و در آنجا اجزای پیشنهاد وقف اموال دانشگاه آزاد که مطرح شده است،‌ مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

وی با بیان این‌که وقف اموال دانشگاه آزاد باید در اساسنامه گنجانده شود، افزود: تمام بخش‌های اصلاح اساسنامه دانشگاه آزاد از جمله بخش مربوط به اموال و دارایی‌های این دانشگاه و مسائل مربوط به وقف اموال دانشگاه آزاد، نهایتا در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در اصلاح اساسنامه تصمیم‌گیری می‌شود.

دبیر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، این شورا را مرجع اصلاح اساسنامه دانشگاه آزاد عنوان کرد و ادامه داد: هرگونه تصمیم‌گیری در بخش‌های مختلف که باید وارد اساسنامه شود، به پیشنهاد هیات مؤسس دانشگاه‌ آزاد باید به تصویب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی برسد. وی در پاسخ به این پرسش که آیا دانشگاه آزاد تا زمانی که شورای‌عالی انقلاب تصویب نکرده، می‌تواند اموال این دانشگاه را وقف کند؟ تصریح کرد: اگر مبنا در اصلاح اساسنامه است، باید نهایتا در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی تصویب شود و همه موارد اصلاحی از جمله وقف اموال دانشگاه آزاد باید نهایتا با پیشنهاد هیات مؤسس به تصویب نهایی شورایعالی انقلاب فرهنگی برسد.

مخبر دزفولی، آموزش، پژوهش، تصمیم‌گیری‌ها در مورد هیات‌‌امنای منطقه‌ای،‌ روسای واحدهای جامع دانشگاه آزاد و تصمیم‌گیری در مورد کل زمان و مسائل مربوط به رئیس کل دانشگاه آزاد را از جمله موارد اصلاح اساسنامه دانشگاه آزاد نام برد و تأکید کرد که اصلاح اساسنامه به زودی شروع خواهد شد.

رهبری هنوز موضعی اتخاذ نکرده‌اند

از سوی دیگر یک مقام مسوول در دفتر رهبر معظم انقلاب ادعای دانشگاه آزاد مبنی بر موافقت رهبر معظم انقلاب با وقف اموال و دارایی‌های این دانشگاه را تکذیب کرد.

در پی صدور بیانیه هیات موسس دانشگاه آزاد اسلامی در مورخ 7/6/1388 در مورد وقف اموال و دارایی‌های این دانشگاه، یک مقام آگاه در دفتر رهبر معظم انقلاب اعلام کرد: موافقتی از ناحیه رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص وقف اموال دانشگاه آزاد اسلامی اعلام نشده است. مدیر مرکز مطالعات و تدوین تاریخ معاصر ایران نیز گفت: در خبر وقف اموال دانشگاه آزاد ادعا شده است که نظر مثبت رهبر معظم انقلاب کسب شده است. در حالی که ایشان موضوع را برای بررسی به بخش حقوقی ارجاع‌ داده‌اند و هنوز موضعی نگرفته‌اند.

عباس سلیمی‌نمین‌ ‌اظهار کرد: زمانی که هنوز اداره بخش حقوقی نظر قطعی خود را اعلام نکرده‌ طبیعی است که رهبر معظم انقلاب هم در این زمینه موضعی اتخاذ نکرده‌اند.

وی افزود: متأسفانه مفاد وقفنامه‌ای که خبر آن توسط هیات امنای دانشگاه آزاد اعلام شده، منتشر نشده و در معرض افکار عمومی قرار نگرفته است..

بی‌خبری سازمان اوقاف

یک مسوول هم در سازمان اوقاف و امور خیریه کشور گفت: هنوزنامه‌ای مبنی بر وقف اموال دانشگاه آزاد به سازمان اوقاف ارسال نشده است و ما از این موضوع بی‌اطلاعیم.

این مقام مسوول در گفتگو با فارس اظهار کرد: هیچ‌کدام از اعضای سازمان اوقاف از این موضوع اطلاعی ندارند و این موضوع بررسی خواهد شد. وی افزود: هنوز نمی‌دانیم این موضوع واقعیت دارد یا نه و وقتی نامه‌ای به سازمان رسید صحت آن را اعلام خواهیم کرد.

اموال دانشگاه آزاد در صورت وقف باید به دولت واگذار شود

یک حقوقدان نیز گفت: اموال دانشگاه آزاد را نمی‌توان وقف خاص کرد و اگر قرار باشد وقفی صورت بگیرد، اموال این دانشگاه باید به دولت واگذار شود.

محمد خوش‌بیان، عضو هیات علمی دانشکده علوم قضایی در خصوص بحث وقف اموال دانشگاه آزاد اظهار کرد: اشخاص حقوقی برای وقف همانند اشخاص حقیقی هستند، در نتیجه اگر دانشگاه آزاد قصد وقف اموالش را دارد، مانعی ندارد.

وی با اشاره به ماده 558 قانون تجارت گفت: طبق این ماده اشخاص حقوقی از تمامی حقوق و تکالیف افراد حقیقی به استثنای حقوق و تکالیفی که به افراد حقیقی اختصاص دارد، برخوردارند.

خوش‌بیان اضافه کرد: اشخاص حقوقی دارای یک اساسنامه‌ هستند که در آن تصمیم‌گیرندگان و اختیارات آنها مشخص می‌شود و باید مسائل وقف را از آن استخراج کرد.

عضو هیات علمی دانشکده علوم‌قضایی با طرح این پرسش که آیا دانشگاه آزاد اسلامی یک موسسه خصوصی است؟ عنوان کرد: در موسسات غیردولتی اشخاص خود سرمایه‌گذاری کرده و سپس اقدام به برداشت سود سرمایه خود می‌کنند اما دانشگاه آزاد این حالت را نداشته و با سرمایه افراد خیر و یا بعضا با امکانات دولتی برپا شده است و اهداف این دانشگاه جنبه عمومی داشته است و به همین دلیل نمی‌توان اموال این دانشگاه را وقف خاص کرد، لذا اگر قرار است وقفی هم انجام شود باید اموال به دولت واگذار شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اساسنامه دانشگاه آزاد مرجعی را که اموال این دانشگاه پس از انحلال باید به آن واگذار شود، مشخص کرده که در صورت وقف نیز اموال دانشگاه آزاد باید به آن مراجع واگذار شود. دانشگاه آزاد در شرایطی وقف اعلام شده است که این روزها از سوی حامیان دولت فشار شدیدی به مدیریت این دانشگاه یعنی عبدالله جاسبی وارد می‌شود.

حامیان دولت خواستار عزل جاسبی و اصلاح اساسنامه آن هستند. ظاهرا این اقدام؛ یعنی وقف دانشگاه آزاد برای کاستن از این فشارها صورت گرفته است.

اعتقاد داریم امروز در یک حرکت حساب شده افراد منتقد به دانشگاه حداقل باید این نکته را بدانند که اگر دانشگاه آزاد نبود و فقط 10 درصد از 5/2 میلیون فارغ التحصیل و 5/1میلیون دانشجو برای تحصیل به خارج از کشور می‌رفتند، بیش از 60 میلیارد دلار ارز از کشور خارج شده بود و آگاه باشند که در سال 1384دانشگاه‌های دولتی با 300 هزار دانشجو در مجموع 700 میلیارد تومان شهریه دریافت کردند، در هان سال دانشگاه آزاد اسلامی با یک میلیون و 200 دانشجو همین میزان شهریه دریافت کرد که در حقیقت شهریه دانشگاه‌های دولتی 7 برابر دانشگاه آزاد اسلامی بوده است.

فرار از دست قانون

عباس سلیمی‌نمین هم در یادداشتی با عنوان قانون گریزی با ترفند جدید، طرح موقوفه اعلام کردن دانشگاه آزاد و اموال آن را طرحی برای فرار از منضبط کردن مدیریت این دانشگاه و پاسخ به ابهامات خواند. به گزارش رجانیوز، در بخشی از این یادداشت آمده است: در اوج تلاش‌ها برای قانونمندکردن امور مدیریت دانشگاه آزاد و فراهم نمودن زمینه تسلط مراکز نظارتی و قانونگذاری بر آن، به یکباره مساله وقف اموال دانشگاه آزاد مطرح شد.

به نظر قاطبه صاحب‌نظران، پیشنهاد وقف اموال دانشگاه آزاد، اقدامی در جهت بی‌اثر ساختن تلاش‌های صورت گرفته برای منضبط کردن مدیریت این دانشگاه است که در راس این تلاش‌ها می‌توان از اصلاح اساسنامه یاد کرد زیرا شرایط وقف‌نامه قادر خواهد بود مفاد اساسنامه‌ای جامع و مطلوب را تحت تأثیر جدی خود قرار دهد. همچنین طرح این پیشنهاد، اعتراف روشنی است به فقدان نظارت لازم بر تریلیاردها تومان سرمایه ملی توسط هیات امنا. بدیهی است این مساله از نگاه تیزبین جامعه دور نخواهد ماند و آثار و تبعات خاص خود را در پی خواهد داشت.

موافقان چه می‌گویند

در این میان موافقان دانشگاه آزاد و مدیریت عبدالله جاسبی می‌گویند از آنجا که این روزها، فشار شدیدی به مدیریت این دانشگاه وارد می‌شود و برخی خواستار عزل جاسبی و اصلاح اساسنامه آن هستند. ظاهرا وقف دانشگاه آزاد برای کاستن از این فشارها صورت گرفته است. به گزارش خبرآنلاین محمد هاشمی در این باره گفته است: تصمیم جدیدی که هیأت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی اتخاذ کرده‌اند و براساس آن کلیه اموال منقول و غیرمنقول این دانشگاه در داخل و خارج کشور شامل وقف شده برای این است که دانشگاه در امان بماند.

وی افزوده است: این واقعیت که دانشگاه آزاد مجموعه‌ای است که به لحاظ امکانات، نیروی انسانی و دانشجویی و منابع مالی از یک سو و به دلیل آنکه به نوعی همتراز با دانشگاه‌های دولتی شده است می‌تواند، وسوسه‌ساز شود. دولت که این همه امکانات را در اختیار دارد، حتی اگر به عنوان رقیب به دانشگاه آزاد نگاه می‌کرد، باید به حمایت از آن می‌پرداخت ضمن آنکه در راستای جدی بودن بحث خصوصی‌سازی، باید از این جریان خصوصی و مردمی که در کشور وجود دارد، پشتیبانی می‌کرد اما نه تنها این گونه نشده بلکه حتی بی‌تفاوت هم نیست و گاهی نیز مانع ایجاد کرده است که این رفتار را من ناشی از تنگ نظری سیاسی می‌دانم. لذا برای مصون نگهداشتن و در امان ماندن دانشگاه آزاد باید چاره‌ای اندیشیده می‌شد و شاید وقف کردن دانشگاه تنها کار و بهترین اقدامی بود که می‌توانستند انجام دهند.