هماهنگی؛ مهمترین ویژگی کابینه دهم

نمایندگان مجلس شورای اسلامی از فردا به مدت 3 روز رای اعتماد به وزرای دولت دهم را بررسی می‌کنند و این 4 وزیر هم باید منتظر باشند نظر نهایی نمایندگان درخصوص رای اعتماد به آنها مشخص شود.

اگرچه احتمالا خود این افراد تا این لحظه با توجه به جلساتی که با نمایندگان و کمیسیون مربوط یعنی کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی داشته‌اند، به یک جمع‌بندی کلی درخصوص نظر احتمالی مجلس نسبت به خود رسیده‌اند.

در یک نگاه کلی به فهرست وزرای معرفی شده از سوی رئیس‌جمهور به مجلس، این نکته بوضوح خودنمایی می‌کند که احمدی‌نژاد در انتخاب همکاران خود در دولت دهم به سمت افرادی رفته است که هماهنگی بیشتری داشته باشند والبته این مساله چیزی نیست که رئیس‌جمهور خواسته باشد آن را پنهان کند و در اظهاراتی که در یکی دو هفته گذشته داشته بصراحت آن را بیان کرده است.

محمود احمدی‌نژاد برای وزارت کشور که یکی از مهم‌ترین وزارتخانه‌های کشور است، مصطفی محمدنجار، وزیر دفاع سابق خود را برگزیده است. وزارت کشور دولت نهم، یکی از بی‌ثبات‌ترین وزارتخانه‌ها در 4 سال گذشته بود. مصطفی پورمحمدی، اولین وزیری بود که به دلیل ناهماهنگی با رئیس‌جمهور برکنار شد.

علی کردان، وزیر بعدی کشور از سوی مجلس مقبول واقع نشد و با استیضاح کنار رفت و در نهایت صادق محصولی با رای اعتماد حداقلی مجلس،‌ در چند ماه پایانی دولت نهم وزارت کشور را اداره کرد.

احمدی‌نژاد برای پرهیز از این وضعیت در 4 سال پیش رو،‌ نجار را که در 4 سال گذشته، کارنامه خوبی در وزارت دفاع از خود به جا گذاشته است و در هماهنگی با او نیز مشکلی ندارد، به مجلس معرفی کرده است.

وزارت دفاع در دوره تصدی نجار، دستاوردهای متعددی داشت که از جمله آنها تولید موشک ماهواره بر امید و توانمندی ایران در پرتاب ماهواره به فضا بود که در کنار دستاوردهای نظامی این وزارتخانه، اهمیت بالایی داشت.

با وجود این از اظهارات نمایندگان در چند روز گذشته این طور برمی‌آید که اگرچه اکثر آنها نیز عملکرد نجار در وزارت دفاع را قابل قبول می‌دانند؛ اما معرفی او برای وزارت کشور را بی‌ارتباط با حوزه کاری و تجربیات پیشین او قلمداد می‌کنند.

وزارت کشور با توجه به جایگاه خاصی که دارد، باید با همه جریانات سیاسی، فعالان سیاسی، احزاب و گروه‌ها در کشور، تعاملات ویژه‌ای داشته باشد. همچنین وزیر کشور، استانداران را به رئیس‌جمهور پیشنهاد می‌کند و فرمانداران را مستقیما منصوب می‌کند و به همین دلیل حساسیت خاصی بر وزارت کشور حکمفرماست که مسوولیت برگزاری انتخابات‌ مختلف نیز بر این حساسیت‌ها می‌افزاید.

با این توصیفات طبیعی است انتخاب مصطفی محمدنجار برای این مسوولیت که سوابق او اغلب در حوزه‌های نظامی است، برای نمایندگان مجلس محل تامل باشد و جلسات فوق‌العاده‌ای که نمایندگان در یکی دو هفته گذشته داشته‌اند، موید همین مساله است.

محمود احمدی‌نژاد در گفتگوی تلویزیونی خود در این خصوص ضمن اشاره به موفقیت‌های نجار در وزارت دفاع گفت: وزارت کشور یعنی تجلی خدمتگزاری به مردم و وزارت کشور هم باید جزو مردمی‌ترین وزارتخانه‌های ما باشد.

آقای نجار هم اصلا خصلتش مردمی است و از اول هم که توی کارها آمده است، ارتباطات مردمی دارد.

احمدی‌نژاد با بیان این‌که وزارت کشور باید مدیری داشته باشد که در همه جای کشور بتواند حضور یابد، اضافه کرد: آقای نجار آدم توانمندی است، متخصص هم هست، کار خوب تخصصی هم انجام داده است.

در کنار اظهارات احمدی‌نژاد، این نکته را هم نباید فراموش کرد که یکی از وظایف اصلی وزارت کشور، تامین امنیت داخلی کشور است و سوابق مصطفی محمدنجار می‌تواند به او در این زمینه کمک کند.

در رئوس برنامه‌ها و اهدافی که از سوی نجار برای 4 سال آینده وزارت کشور ارائه شده است محورهایی چون سلامت سیاسی مبتنی بر رضایتمندی عمومی، بسط و تقویت امنیت پایدار و درونزا، توسعه اجتماعی پایدار با تکیه بر ظرفیت‌های بومی، بسط فعالیت‌های عمرانی با رویکرد مردم‌محوری، تحول در نظام مدیریتی و بسط و تقویت شایسته‌سالاری مشاهده می‌شود.

در روز رای اعتماد مجلس مشخص می‌شود که وزیر پیشنهادی کشور تا چه حد توانسته با ارائه جزئیات درخصوص این محورهای کلی و عمومی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی را در مورد برنامه‌های خود قانع کند.

سرپرست سازمان اوقاف گزینه پیشنهادی وزارت اطلاعات

شاید حوادث و رویدادهای اخیر و آنچه در سال‌های اخیر از آن به عنوان تهدیدات نرم یاد می‌شود، بیش از گذشته اهمیت وزارتخانه اطلاعات را نشان داده باشد؛ وزارتخانه‌ای که آخرین وزیرش در واپسین روزهای دولت نهم به گفته احمدی‌نژاد به خاطر عملکرد ضعیف در حوادث پس از انتخابات برکنار شد.

حیدر مصلحی، نماینده ولی‌فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه، گزینه‌ای است که از سوی رئیس‌جمهور به عنوان جایگزین محسنی اژه‌ای به مجلس پیشنهاد شده است.

وی متولد سال 1336 است و در کارنامه‌اش نمایندگی امام خمینی(ره) در قرارگاه کربلا و خاتم سپاه و پس از آن نمایندگی ولی فقیه در نیروی زمینی سپاه، نیروی مقاومت بسیج و نیروی هوایی به چشم می‌خورد.

احمدی‌نژاد در بیان ویژگی‌های مصلحی، او را فردی با ارتباطات اجتماعی بسیار وسیع معرفی کرده که زوایای کار فرهنگی را بخوبی می‌داند و معتقد است می‌تواند تغییرات اساسی را که باید در وزارت اطلاعات انجام شود، به سروسامان برساند.

در بدو معرفی مصلحی از سوی رئیس‌جمهور، آنچه از سوی نمایندگان درخصوص او مطرح می‌شد، شبیه همان چیزی بود که درخصوص نجار بیان می‌شد و آن، نداشتن سابقه مرتبط به این وزارتخانه بود ؛ اما پس از جلساتی که نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی با این وزیر پیشنهادی دولت دهم داشتند ، علاءالدین بروجردی ، رئیس این کمیسیون اعلام کرد: برخلاف نظر کسانی که فکر می‌کنند مصلحی تاکنون سابقه اطلاعاتی نداشته است، باید بگویم تا قبل از تصدی ریاست سازمان اوقاف و امور خیریه، همه فعالیت مصلحی در حفاظت اطلاعات سپاه و بسیج بوده است؛ به گونه‌ای که تجربه خوبی در زمینه کارهای اطلاعاتی دارد و برای این وزارتخانه، گزینه مناسبی است.

مصلحی در برنامه‌هایی که برای دوره 4 ساله وزارت اطلاعات اعلام کرده است، مقابله با جنگ نرم بیگانگان و کشف توطئه‌های آمریکا و صهیونیسم علیه امنیت جمهوری اسلامی ایران را مورد تاکید قرار داده است. باید دید در صورت اعتماد مجلس به او، آیا می‌تواند در این زمینه موفق باشد یا خیر؟

کاهش آسیب‌پذیری در زیرساخت‌ها، کنترل و محدودسازی جنبش‌ها، مهار تحرکات دشمن در حوزه قومی و شناخت علل بروز نارضایتی و زمینه‌های ایجاد گسست مردم با نظام از دیگر مواردی است که از سوی حیدر مصلحی به عنوان رئوس برنامه‌های چهارساله آینده وزارت اطلاعات عنوان شده است.

ابقای یک وزیر همراه

منوچهر متکی، وزیر سابق امور خارجه، یکی از معدود گزینه‌هایی است که در 4 سال گذشته توانست در کنار آنچه احمدی‌نژاد از آن به عنوان همگرایی یاد می‌کند،‌ با مجلس نیز تعامل خوبی داشته باشد و رضایت نسبی نمایندگان را در حوزه فعالیت خود جلب کند.

متکی در این 4 سال همگام با رئیس‌جمهور توانست در عرصه خارجی در حوزه آمریکای لاتین روابط جمهوری اسلامی ایران را گسترش دهد و در زمینه انرژی هسته‌ای نیز در گفتگو با کشورهای 1+5 روند فعالانه و روبه جلویی را پیگیری کند؛ هرچند گفتگو با مقامات 1+5 در حوزه اختیارات دبیر شورای عالی امنیت ملی است.

امتیازی که منوچهر متکی نسبت به سایر وزرای معرفی شده در حوزه سیاسی دارد، این است که به دلیل آشنایی با وزارت امور خارجه و 4 سال تجربه وزارت در این حوزه نسبت به سایر گزینه‌هایی که هیچ تجربه کاری در این زمینه ندارند و پیچیدگی‌های سیاست‌های امور خارجه را نمی‌شناسند، برتری دارد.

آنچه از مجلس نیز به گوش می‌رسد، این است که نمایندگان با ابقای متکی در سمت خود مخالفتی ندارند و وضعیت او مثبت به نظر می‌رسد.

با وجود این به نظر می‌رسد نمایندگان به‌رغم شرایط جدید جهانی و با توجه به برخی انتقادات از عملکرد وزارت خارجه در ارتباط با کشورهای اروپایی، از منوچهر متکی برنامه‌های جدیدی را می‌خواهند. حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، عضو کمیسیون امنیت ملی معتقد است: سیاست خارجی ما نیازمند نگرش فنی در دیپلماسی با محوریت تنش‌زدایی و حفظ قدرت است و متکی برای موفقیت در 4 سال آینده باید برنامه جدیدی ارائه کند و برنامه‌های او تکرار گذشته نباشد.

متکی در 4 سال گذشته، سفرهای متعددی به کشورهای مختلف داشت. در مجامع و کنفرانس‌های مختلف فعالانه شرکت کرد.

با مقامات کشورهای جهان ارتباط مناسبی داشت که اگر نتیجه همه این سفرها را لااقل در کف خواسته‌ها بررسی کنیم، آن است که ذهنیت کشورهای جهان علیه ایران تا حد زیادی مثبت شد و این شاید تنها یکی از موفقیت‌های متکی در وزارت خارجه باشد.

جانشین وزیر در راه وزارت

وزارت دفاع یکی از حوزه‌هایی است که با توجه به ماهیت انقلاب اسلامی و روندی که در طول 30 سال گذشته پشت سر گذاشته، روز به روز اهمیتی مضاعف یافته است. ماهیت اصلی صنایع دفاعی قبل از انقلاب ماهیتی مونتاژی و وابسته بود که با پیروزی انقلاب و آغاز جنگ تحمیلی و شرایط تحریم به سمت خود کفایی و نوآوری پیش رفت. اما در دهه اخیر، جنگها و حضور نظامی دشمن در منطقه، نشان از تغییر در ماهیت نبردها و هوشمندتر شدن جنگ‌ها بویژه در حوزه الکترونیک دارد. مجموعه این تغییرات، تاثیرات فراوان و گسترده‌ای در نیازهای نیروهای مسلح کشور ایجاد کرده که نگاهی به فعالیت‌های وزارت دفاع در سال‌های اخیر نشان‌دهنده عزم مسوولان برای حرکت در این مسیر است.

احمدی‌نژاد پس از پایان دولت نهم، احمد وحیدی جانشین مصطفی محمد نجار، وزیر قبلی را برای تصدی وزارت دفاع برگزیده است.

وحیدی متولد سال 1337، دارای مدرک کارشناسی مهندسی الکترونیک از دانشگاه امیرکبیر و کارشناسی ارشد مهندسی صنایع از دانشگاه علم و صنعت است. او در حال حاضر نیز دانشجوی دکترای مدیریت استراتژیک است.

وزیر پیشنهادی دفاع که فرماندهی در سطوح مختلف سپاه پاسداران را در کارنامه خود دارد، در برنامه پیشنهادی خود برای وزارت دفاع بر محورهایی از جمله نوآوری و خلاقیت از راه‌های میانبر، توسعه تحقیقات و تولید علم، استانداردسازی و ارتقای کیفیت محصولات و توسعه صادرات محصول و خدمات فنی مهندسی دفاعی تاکید کرده است.

با توجه با سابقه وحیدی و با توجه به جلساتی که نمایندگان مجلس برای بررسی صلاحیت او داشته‌اند، ظاهرا نظر مجلس نسبت به او مثبت است.

علاوه بر این که هیاهوی رسانه‌های غربی درخصوص اتهامی که مقامات آرژانتین در قضیه پرونده‌ای به وحیدی وارد کردند، عزم مجلس را برای دادن رای اعتماد به وی بیشتر جزم کرده است تا پاسخی قاطع به کشورهایی باشد که در امور داخلی ایران خالت می‌کنند.