تولید انرژی از طلا‌ی کثیف

یک روش مهم در دفع زباله‌ها در کشورهای صنعتی، زباله‌سوزها هستند‌‌. در این روش زباله‌ها در مناطق مشخصی گردآوری شده و سوزانده می‌شوند. در این روش با سوزاندن زباله، از گرمای حاصله تولید انرژی الکتریکی می‌شود‌‌. لجن‌های فاضلاب نیز در این روش سوزانده می‌شوند‌‌. البته این امر در صورتی انجام می‌گیرد که توسط فیلتر پرس، لجن‌آبگیری شده و به کیک لجن تبدیل شود و در این صورت از این ماده به عنوان سوخت و یا کمک سوخت استفاده می‌کنند‌‌. زباله‌سوزها تا 3 برابر انرژی که مواد سوزانده شده در صورت دفن در زمین تولید می‌کنند، انرژی تولید می‌کند‌‌.

آمار نشان می‌دهد، در انگلستان روزانه حدود 30 میلیون تن زباله خانگی تولید می‌شود و نرخ رشد زباله در این کشور حدود 3 درصد در سال است‌‌. بررسی‌ها نشان می‌دهد که 83 درصد از این زباله‌ها به محل دفن برده می‌شود و 10درصد آن برای بازیافت انرژی در زباله‌سوزها مورد استفاده قرار می‌گیرد‌‌. همچنین 13 مرکز زباله‌سوزی در این کشور وجود دارند که حدود 3 میلیون تن زباله در روز را می‌سوزانند‌.

در فرانسه 32 درصد، در دانمارک 54درصد و در سوئد 50درصد زباله‌های تولیدی با استفاده از روش زباله‌سوزی دفع می‌شوند‌‌. براساس کمیسیون اتحادیه اروپایی درباره مدیریت مواد زائد شهری، توصیه شده است که مدیریت مواد زاید جامد از دفن در زمین به سوی بازیافت و زباله‌سوزی رهنمون شوند‌‌.

براثر زباله‌سوزی، خروجی از سیستم شامل گازهای دی‌اکسید کربن2co ، بخارآب، گازهای اسیدی مانند اسیدکلریدریک(Hcl)، اسیدفلوئوریدریک‌(CHF) و دی‌اکسیدگوگرد( 2)SO ، اکسیدهای نیتروژنه(Nox)، فلزات سنگین (مانند کادمیم، جیوه، آرسنیک، وانادیم، کروم، کبالت، مس، سرب، منگنز، نیکل، تالیوم و قلع) دیوکسین، پلی‌آروماتیک‌های هیدروکربنه (PAH)، پلی‌کلروبی‌فنیل‌ها(PCBs )و دیگر ذرات منتشر می‌شود‌‌. در این روش، همچنین مقداری خاکستر مواد باقیمانده که در حدود 20 تا‌ 10درصد مواد ورودی به سیستم می‌باشد، تولید می‌شود‌.

این خاکستر غنی از مقدار زیادی آلومینیم، سیلیکات، آهن، سدیم، منیزیم و پتاسیم است و ممکن است تا حدود 1 تا 10 درصد آن را سرب و روی تشکیل دهد‌‌. بعضی از فلزات فرار مانند کادمیم و سرب نیز به بخار تبدیل شده و منتشر می‌شوند‌‌. پلی‌وینیل کلریدها نیز با سرب‌ ترکیب می‌شوند و به صورت کلریدسرب به خارج انتشار می‌یابند‌‌. در صورتی که شرایط احتراق می‌یابد‌‌. زباله‌سوزها در کشور انگلستان مسوول 3درصد از تولید کل دیوکسین در این کشور هستند، ولی با توجه به تولید مواد مختلف سنتتیک که در زندگی انسان‌ها وارد می‌شود، این نسبت در حال افزایش می‌باشد‌‌.

به این ترتیب بسیاری از تاسیسات زباله‌سوز جدید در آمریکا موظف شده‌اند که با کاربرد‌ شوینده‌ها، خروجی فلزات را تا 97درصد، مواد آلی را تا 95درصد و گازهای اسیدی را تا 73درصد حذف کنند‌.

در کشور آلمان 11 آلاینده مانند کلرید هیدروژن، فلوریدهیدروژن، ذرات، منوکسید کربن، اکسیدهای نیتروژن، دی‌اکسیدگوگرد، نیکل، کرم، سرب، مس، کادمیم و جیوه از نظر قانونی به عنوان استانداردهای خروجی زباله‌سوزها مورد نظر قرار دارند‌‌. از این‌رو کارخانجات یا کوره‌های منفرد زباله‌سوز در این کشور چنانچه برای یک ساعت از نظر آلاینده‌های فوق از حد مجاز تجاوز کنند، اجباراً تعطیل خواهند شد و مدیران آنها در شرایط توقیف قرار می‌گیرند‌‌.

تولید برق از زباله در تهران

به گفته مسوولان پژوهشی پژوهشگاه نیرو طراحی نیروگاه زباله‌سوز توسط محققان کشورمان براساس زباله‌های تهران نیز قابل اجراست‌. هم‌اکنون در تهران روزانه حدود 8 هزار تن زباله تولید می‌شود، در حالی که کارخانه تبدیل زباله به کمپوست ایجاد شده است ولی دفع آنها به عنوان مشکل همیشگی همواره وجود داشته است‌. امروزه نیروگاه‌های زباله‌سوز به طور گسترده‌ای در کشورهای مختلف مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند از این‌رو برای راه‌اندازی این نیروگاه‌ها در کشور مطالعاتی شکل گرفته که در حال گسترش و عملی شدن است‌.

به گفته مسوولان پژوهشگاه نیرو هم اکنون طراحی نیروگاه‌های زباله‌سوز بر اساس زباله‌های تهران با ظرفیت 1200 تن در روز صورت گرفته است‌. امینی ایجاد مسیر زباله و گاز و نیروگاه، کوره، محوطه سرپوشیده برای تخلیه زباله، انبار زباله، خردکن زباله و واحد جداسازی فلزات از زباله را از واحدهای مورد نیاز این نیروگاه نام برد و خاطرنشان کرد: در دنیا از 2 نوع کوره بستر شناور و توده سوز با کاربردهای متفاوت استفاده می‌شود که در این طرح هر دو نوع کوره مورد نظر قرار گرفته‌اند‌‌.

وی با تاکید بر کنترل آلاینده‌های زیست محیطی این نوع نیروگاه‌ها گفت: در این پروژه بر کنترل آلودگی هوا تاکید شده از این‌رو سیستم کنترل آلودگی پیش‌بینی شده است‌. وی به گران بودن این نیروگاه‌ها اشاره کرد و افزود: برای راه‌اندازی این نیروگاه‌ها باید جذابیت‌های لازم ایجاد شود‌‌. در حال حاضر طبق مصوبات مجلس، برق تولیدی که بر مبنای انرژی‌های نو باشد به نرخ تضمینی خریداری می‌شود ولی نرخ تضمینی بدون سایر حمایت‌ها موثر نخواهد بود‌. وی همچنین از مذاکره با شهرداری‌ها در خصوص راه‌اندازی این نیروگاه خبر داد‌.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که در کشور توجه چندانی به انرژی‌های نو نمی‌شود و متاسفانه این انرژی‌ها در سبد انرژی کشور جایی ندارند‌‌.

از این‌رو طبیعی است که با وجود مسائلی که در رابطه با سوخت‌های فسیلی در دنیا مطرح است، توجه به انرژی‌های نو یا انرژی‌های تجدیدپذیر که بیشتر الهام گرفته از انرژی خورشیدی هستند، روز به روز بیشتر می‌شود‌‌.

از طرف دیگر پیشرفت‌های تکنولوژی که بشر به آنها دست پیدا کرده است موجب شده که انرژی‌های تجدیدپذیر از نظر اقتصادی نیز رفته‌رفته مقرون به صرفه شود‌‌.

هم‌اکنون بسیاری از کشورهای دنیا از جمله اتحادیه اروپا و مجموعه‌ کشورهای آن در نظر دارند که تا سال 2030 میلادی، حدود 20 درصد از انرژی‌های مورد نیاز خود را از انرژی‌های تجدیدپذیر تامین کنند‌. این در حالی است که گسترش استفاده از این فناوری در اکثر کشورهای دنیا مشاهده می‌شود، به عنوان مثال مقامات پکن قصد دارند 40 درصد از زباله‌ این شهر را از طریق زباله‌‌سوزها به انرژی بدل کنند تا هم به منابع انرژی جدید دست یابند و هم از مشکل دفن زباله خلاص شوند‌.

به گزارش خبرگزاری فرانسه و به نقل از یک روزنامه محلی قرار است 4 زباله‌سوز در پایتخت چین ساخته شود که هنگام تکمیل در 5 سال دیگر خواهند توانست روزانه 5000 تن زباله را بسوزانند‌.

این 4 کارخانه جدید ظرفیت تولید 1500 مگاوات برق یعنی معادل انرژی تولیدی به وسیله یک نیروگاه هسته‌ای متوسط را خواهند داشت‌.

این طرح در حالی مطرح می‌شود که در پایتخت چین از لحاظ مناطق مناسب برای دفن زباله دچار کمبود است و ظرفیت محل‌های دفن فعلی هم در حال تکمیل است‌‌.

در پایان این طرح پنج‌ ساله 40 درصد زباله‌های پایتخت سوزانده خواهد شد و 30 درصد آنها دفن خواهد شد‌‌. بقیه آنها برای تولید کود و سایر فرآورده‌های تجدیدپذیر مورد استفاده قرار خواهد گرفت‌‌. در حال حاضر 90 درصد زباله‌های پکن دفن می‌شود‌.

این زباله‌سوزها با تکنولوژی پاک مجهز خواهند شد تا تضمین شود گازهای خروجی آنها در حد استانداردهای دولتی است‌.

حمیده‌سادات‌ هاشمی