شیرجه در استخرهای آلوده

اما یکی از نگرانی‌هایی که شاید بسیاری از ما با آن درگیر هستیم، آب‌های آلوده و استخرهای غیراستاندارد است که می‌تواند فرد را به بیماری‌های زیادی دچار کند.

براساس اعلام وزارت بهداشت اغلب استخرهای کشور بین یک تا 85 درصد مشکل دارند و نزدیک به 5 درصد از کل استخرها نیز غیرقابل استفاده‌اند.

شایع‌ترین بیماری‌هایی که از طریق آب‌های آلوده استخرها به فرد منتقل می‌شود بیماری‌های پوستی است. هرچند ممکن است فرد با حضور در آب آلوده یک استخر دچار التهاب‌های چشم، بیماری‌های دستگاه هاضمه مانند حصبه، وبا، اسهال، گلو درد چرکی و التهاب گوش میانی نیز بشود.

دکتر حسین طباطبایی متخصص پوست و مو معتقد است: در استخرها به دلیل راکد بودن آب چنانچه ضدعفونی مناسب انجام نشود عفونت‌های پوستی به آسانی از افراد آلوده به افراد سالم منتقل می‌شود. همچنین آب راکد ضد عفونی نشده باعث رشد جلبک‌ها و قارچ‌های متعددی می‌شود که بعضا این میکروب‌های میکروسکوپی بر روی پوست و مو هم می‌توانند رشد و نمو کرده و در نتیجه باعث بیماری‌های پوست و مو شوند.

وی شایع‌ترین عفونت‌ها در استخرهای آلوده را قارچ‌های سطحی از قبیل تینا ورسیکولر، کاندیدا آلبیکانس و قارچ‌های کچلی ذکر می‌کند و ادامه می‌دهد: بعد از قارچ‌های سطحی، باکتری‌ها در درجه دوم اهمیت هستند که علاوه بر پوست می‌توانند باعث عفونت‌های چرکی مو هم بشوند. انگل‌های پوستی نیز می‌توانند در آب‌های آلوده استخرها وجود داشته باشند.

قارچ‌های بیماری‌زا

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در توضیح قارچ تینا ورسیکولر می‌گوید: این قارچ همان‌طور که از اسمش پیداست قارچ بیماری‌زایی به شمار می‌آید که از نظر علائم بالینی روی پوست به رنگ‌های مختلفی است. این قارچ به صورت لکه‌های سفید، خاکستری، نارنجی، زرد، صورتی و سیاه دیده می‌شود که اکثرا در یک بیمار می‌توان چند رنگ آن را توامان دید.

البته این قارچ از راه‌های دیگر هم می‌تواند به افراد منتقل شود. مانند استفاده از حوله، لباس‌های زیر، مایو و لوازم شخصی فرد آلوده که در تماس با پوست می‌تواند باعث انتقال عوامل بیماری‌زا شود. خصوصا در افرادی که تعریق فراوانی دارند و یا آنها که بهداشت مناسبی ندارند، این بیماری بیشتر دیده می‌شود.

به گفته دکتر طباطبایی، این بیماری بیشتر در نقاط پوشیده بدن که تبخیر عرق کمتر انجام می‌شود مانند سینه، پشت، شکم، بازوها و غیره دیده می‌شود. البته در کودکان در نواحی باز مانند صورت هم دیده شده است.

وی ادامه می‌دهد: قارچ کاندیدا آلبیکانس نیز یک قارچ بیماری‌زاست که در نقاط مرطوب پوست و مخاط‌ها رشد می‌کند. این قارچ در پوست لای انگشتان پا، کشاله ران، نواحی تناسلی، زیر بغل‌ها و در کودکان در چین گردن رشد می‌کند بویژه در افرادی که رعایت اصول بهداشت فردی را نمی‌کنند.

این قارچ همچنین در بدن افرادی رشد می‌کند که بعد از شستشوی بدن با دقت چین‌های بدن را خشک نمی‌کنند و رطوبت در چین‌ها بر جای می‌ماند.

علائم قارچ کاندیدا لچ افتادگی و سفید شدن پوست است. همچنین بیمار در چین‌هایی که قارچ رشد کرده احساس خارش خوشایندی دارد که گاه بر اثر خاراندن مستمر عفونت‌های باکتریایی هم در محل اضافه شود.

دکتر طباطبایی می‌گوید: این‌گونه افراد وقتی از استخرهای عمومی استفاده می‌کنند قارچ‌های بدن آنها در آب رها می‌شود و اگر آب استخر به طور استاندارد ضدعفونی نشده باشد این قارچ‌ها به پوست افراد سالم و مستعد چسبیده و آنها را آلوده کنند.قارچ‌های کچلی نیز یکی دیگر از بیماری‌هایی است که می‌تواند افرادی را که از استخرهای آلوده استفاده می‌کنند مبتلا کند. البته قارچ کچلی نسبت به دو قارچ قبلی کمتر در استخرهای آلوده دیده شده است. این قارچ بیشتر در برکه‌ها و آب‌های راکد روستاها و اطراف شهرها که هیچ‌گونه کنترل بهداشتی ندارند وجود دارد و بسته به این‌که در چه قسمتی از پوست و مو آلودگی ایجاد کند و نوع قارچ چه باشد می‌تواند عفونت‌های کچلی مختلفی در افراد سالم ایجاد کند.

انگل‌های پوستی

دکتر طباطبایی همچنین به باکتری‌هایی اشاره می‌کند که در آب‌های استخرهای آلوده دیده می‌شوند. باکتری‌ها در آب‌های آلوده راکد می‌توانند باعث عفونت‌های پوست و مو در افراد سالم و مستعد شوند که بیشتر به صورت فولیکولیست یا عفونت‌های مو در صورت، سر و کرک‌های بدن دیده می‌شود.

این بیماری به صورت یک ضایعه جوش مانند سفت، قرمز و دردناک که اغلب در مرکز آن مویی دیده می‌شود، تظاهر می‌کنند.

لارو بعضی انگل‌های پوستی نیز در آب‌های آلوده استخرها زندگی می‌کنند که می‌توانند به پوست افراد سالم چسبیده و باعث آلودگی پوستی شوند. به گفته دکتر طباطبایی این انگل‌ها حتی می‌توانند وارد سیستم گردش خون شده و در مثانه جایگزینی کنند و لارو آنها از طریق ادرار کردن در آب استخر وارد شود و افراد سالم را آلوده کند.

دکتر طباطبایی معتقد است: این بیماری‌های عفونی مانند قارچ‌ها، باکتری‌ها و انگل‌ها که در استخرهای آلوده وجود دارند و می‌توانند باعث بیماری پوستی در افراد سالم شوند عمدتا در افرادی دیده می‌شوند که ضعف سیستم ایمنی دارند مانند افراد دیابتی، کم‌خون یا کسانی که داروهای ضعیف‌کننده سیستم ایمنی مانند کورتیکوستروئیدها و داروهای ضد سرطان مصرف می‌کنند.

وی بهترین راهکار درمانی را پیشگیری می‌داند و می‌افزاید: کنترل بهداشتی استخرهای عمومی و استفاده از گندزداها مانند کلر می‌تواند تا حد بسیار زیادی عوامل میکروبی را از بین ببرد. البته شستشوی پوست و مو با آب سالم بعد از اتمام شنا و استفاده از شامپو و صابون مناسب بسیاری از آلودگی‌ها را از بین می‌برد.

این عضو هیات مدیره انجمن متخصصین پوست ایران بر عدم استفاده از استخرهای عمومی که کنترل بهداشتی مناسبی ندارند، تاکید می‌کند و رعایت بهداشت فردی مانند دوش روزانه و خوب خشک کردن پوست و مو بعد از دوش گرفتن را مهمترین مانع رشد قارچ‌های پوستی بر‌می‌شمارد.

به گفته وی، لازم است پس از فعالیت‌های ورزشی و افزایش تعریق در اولین فرصت با آب بهداشتی دوش گرفته شود. البته چنانچه با رعایت بهداشت فردی باز هم علائم بیماری‌های پوستی قارچی، باکتریایی یا انگلی ظاهر شد باید با مراجعه به پزشک ابتدا بیماری‌های زمینه‌ای ضعیفکننده سیستم ایمنی با انجام آزمایش‌ها بررسی شود تا چنانچه فردی مشکل ضعف ایمنی دارد، ابتدا آن بیماری درمان شود و ضایعات پوستی بیماری‌ها نیز با مصرف داروهای تجویزی توسط پزشک درمان شود. همچنین بیماران باید از خوددرمانی پرهیز کنند زیرا ممکن است باعث بروز مشکلات جدید شود. گذشته از این بیماری‌ها برخی عوارض عمومی نیز در شناگران و افرادی که مرتب از استخر استفاده می‌کنند مانند خشکی پوست و مو، حساسیت‌های پوستی به کلر آب و درماتیت‌های آلرژیک ناشی از تماس با لاستیک عینک و کلاه، دماغ گیر و گوشی شنا ممکن است رخ دهد.