پیشوای روسپیدان عالم

علی بسان مسیح لب به سخن می‌گشاید و بر محمد(ص) سلام می‌کند. پس از نثار درود و سلام بر آن حضرت، در برابر بهت و ناباوری حاضران به تلاوت کتاب خدا و آیاتی می‌پردازد که هنوز بر پیامبر فرود نیامده و محمد(ص) نیز هنوز به مقام پیامبری نائل نشده است.

«به راستی که ایمان آورندگان رستگار شدند،همانان که در نمازشان فروتنند و آنان که از بیهودگی رویگردانند و آنان که زکات و حقوق مالی خویش را می‌پردازند و کسانی که پاکدامن‌اند...‌ و آنان که امانت‌ها و پیمان خود را رعایت و آنان که در نمازهایشان مراقبت می‌کنند، آنان که خود وارثانند، همانان که بهشت را به ارث می‌برند و در آنجا جاودانه می‌مانند.( »سوره مومنون، آیات 1 تا11) پس از تلاوت این آیات روحبخش، پیامبر گرامی‌ اسلام فرمودند: آری علی جان! ایمان آورندگان راستین به برکت تو رستگار خواهند شد.

«قد افلحو بک» آن گاه افزود: علی جان، به خدا سوگند که تو امیر و سالار ایمان آورندگانی و آنان که به وسیله تو به سعادت نائل آمده و تو از دانش خویش به آنان خواهی آموخت و آنان بهره خواهند برد. به خدا سوگند که تو راهبر و راهنمای راستین آنان هستی و آنان در پرتو هدایت تو راه خواهند یافت. (امام علی از ولادت تا شهادت، سید محمد کاظم قزوینی، ص47)

شخصیت علی (ع) شخصیتی قرآنی است. او تجلی عینی آیات قرآن است. وجود او آمیخته با حقایق قرآنی است. پیامبر اکرم(ص) در این‌باره می‌فرماید: هیچ آیه‌ای در قرآن فرود نیامده است که در آن روی سخن با ایمان آورندگان باشد، جز این‌که علی سالار، سرآمد و پیشوای آنان است و پیش از هر کسی روی سخن قرآن با اوست.

آورده‌اند که پس از نزول این آیه «بی‌گمان کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، آنان هستند که بهترین آفریدگانند( »سوره بینه، آیه 6)، رسول اکرم رو به امیرمومنان کرد و فرمود: علی جان این آیه در وصف تو و رهروان راستین راه توست. علی جان! تو و دوستداران و رهروان راستین راهت، در روز رستاخیز در حالی که خشنود و مورد عنایت و مهر خدا هستید به صحرای محشر وارد خواهید شد و دشمنان تو سر افکنده و لگام زده خواهند آمد. (همان، ص190)

علی‌بن ابی‌طالب (ع) مفسر یگانه کلام الهی است.تفسیر قرآن او به واقع شکافتن بطن آیات و کشف حقایق الهی و ارائه آن به بندگان خداست. وقتی مردم با امیر مومنان برای زمامداری جامعه بیعت کردند، آن حضرت در حالی که لباس پیامبر را در بر و عمامه‌اش را بر سر داشت، به مسجد آمد و بر فراز منبر رفت و پس از ستایش حق و پند و اندرز مردم، فرمود: ‌هان ای بندگان خدا ! پیش از آن‌که مرا نزد خود نیابید، هر آنچه می‌خواهید و برای خود و آیندگان سودمند می‌دانید، از من بپرسید و بدانید که همه علوم و دانش‌های پیشینیان و آیندگان نزد من است. به آن خدایی که دانه را شکافت و جانداران را پدید آورد، اگر از من درباره آیه‌ای از آیات پر شکوه خدا بپرسید، به شما خواهم آموخت که چه هنگام و در مورد چه موضوعی فرود آمده است و آن‌گاه ناسخ آیه را از منسوخ آن، خاص آن را از عام آن، محکم آن را از متشابه آن و آیه‌های فرود آمده در کنار کهن‌ترین معبد را از آیات فرود آمده در مدینه، همه و همه را برایتان بیان خواهم کرد. (همان، ص237)

آن حضرت خود می‌فرماید: سوگند به خدا هیچ آیه‌ای نازل نشد مگر این‌که می‌دانستم درباره چه مطلبی و برای چه کسی نازل شده است،همانا پروردگارم قلبی متفکر و زبانی گویا به من عطا کرده است. (خلاصه الغدیر، ص151)

حال به چندین آیه که در شأن امیر مومنان نازل شده یا تاویل و تفسیر آن به حضرت امیر(ع) باز می‌گردد، اشاره می‌کنیم:

* خداوند درآیه 62 سوره مبارکه انفال می‌فرماید: «او همان کسی است که تو را با یاری خود و مومنان تقویت کرد.»

حافظ ابوالقاسم ابن عساکر در تاریخ مدینه دمشق از ابوهریره درباره این آیه نقل می‌کند: بر عرش نگاشته شده است، هیچ خدایی نیست بجز من یگانه بی شریک، محمد بنده و فرستاده من است که او را با علی تایید کردم و آن، سخن خداوند عزوجل در کتاب کریمش است: «او همان کسی است که تو را با یاری خود و مومنان تقویت کرد» و مراد از مومنین علی است. (همان،ص154)

*در آیه 96 سوره مریم می‌خوانیم: «مسلما کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، خداوند رحمان محبتی برای آنان در دل‌ها قرار می‌دهد.» در این باره نقل شده است که پیامبر اکرم(ص) به علی فرمودند: «ای علی، بگو: خداوندا برای من در پیشگاهت عهدی قرار ده و محبت مرا در دل مومنان قرار ده» پس از این دعا خداوند آیه فوق را نازل کرده و دعای امیرالمومنین را استجابت کرد.

* در سوره انفال آیه 64 آمده است: «ای پیامبر! خداوند و مومنانی که از تو پیروی می‌کنند، برای حمایت تو کافی است.» حافظ ابونعیم در فضائل الصحابه به سندش نقل کرده که این آیه درباره علی(ع) نازل شده و مراد از مومنین در این آیه، علی است.

علی علیه السلام در همه زمینه‌ها افضل و پیشتاز و جلودار است. او تنها کسی است که در خانه خدا پای به عرصه گیتی نهاد، نخستین کلامی‌ را که به زبان آورد کلام وحی بود، در دامان وحی پرورش یافت و خود مفسر و تاویل‌کننده وحی بود، همچنان‌که پیامبر اسلام درباره آن حضرت فرمود: علی اولین کسی است که به من ایمان آورد و در روز قیامت اولین کسی خواهد بود که با من مصافحه خواهد کرد و او صدیق اکبر است.

حامد علی اکبرزاده