صمیمیت در صفحه‌های کاغذی است

E-Book مخفف کتاب الکترونیک یا همان Electronic Book است که محتویات کتاب را در قالب الکترونیک فراهم می‌آورد. البته کتاب‌های الکترونیک صرفا نسخه‌های الکترونیک مطالب مکتوب نیست، بلکه علاوه بر متن می‌تواند تصویر، فیلم،‌ نمودار و انیمیشن را نیز شامل شود. این نسخه‌ها داده‌های کدگذاری شده‌ای هستند که به شکل دیجیتال و با فرمت‌هایی چون HTML, xml, pdf و RTL تهیه می‌شوند و نیازمند نرم‌افزارهایی هستند تا فرمت آنها را تشخیص دهند و قابل خواندن شوند. به عنوان مثال Acrobat Reader و IE از جمله این نرم‌افزارها هستند.

اوایل گروه خاصی از مردم E-Book می‌خواندند که بیشتر در زمینه‌های تخصصی و فنی بود، اما رفته رفته گستره این کتاب‌ها بیشتر شد و امروزه در بسیاری از رشته‌ها نسخه‌های الکترونیک این کتاب‌ها موجود است. کتاب‌های الکترونیک به وسیله رایانه‌های شخصی، تلفن‌های همراه هوشمند یا سخت‌افزارهایی موسوم بهE-Book Readers خوانده می‌شوند.

مزایای کتاب‌های الکترونیک

از آنجا که مردم مدت زمان بیشتری پای صفحه‌های کامپیوتری هستند، بیشتر به خواندن کتاب الکترونیک تمایل دارند، تا این‌که کتاب‌‌های چاپی را که شاید تاریخ آنها نیز گذشته باشد، بخوانند. هر چند هرگز لذتی که از خواندن کتاب‌های چاپی حاصل می‌شود، نمی‌توان در خواندن کتاب‌های الکترونیک یافت، اما دسترسی سریع به نسخه‌‌های کتاب مرجع، انواع لغت‌نامه‌ها و متن‌های تخصصی در کنار حجم، وزن و قیمت پایین این کتاب‌ها در مقایسه با کتاب‌های چاپی از جمله عواملی است که افراد را به سمت این نوع کتابخوانی سوق داده است. این کتاب‌ها باعث می‌شود در وقت افراد صرفه‌جویی شود. به جای ساعت‌ها گشتزنی در بازار کتاب و یافتن کتاب مورد نظر، شما می‌توانید تنها با فشردن یک کلید و در عرض کمتر از یک ثانیه همان کتاب را با قیمتی پایین‌تر پیدا کنید.

کتاب‌های الکترونیک سریع‌تر از کتاب‌های چاپی آماده می‌شوند و اگر اشکالی داشته باشند، بسرعت با اضافه کردن اطلاعات، این اشکالات برطرف و به روز می‌شوند.

شما می‌‌توانید کتابخانه شخصی خود را در قالب یک دی‌وی‌دی حمل کنید و در حالی که مشغول انجام کارهای خود هستید، به نسخه‌های صوتی کتاب الکترونیک گوش دهید.

افرادی که ناتوانی جسمی دارند و به همین دلیل قادر به خواندن نوشته‌ها و کتاب‌های چاپی نیستند، از جمله نابینایان می‌توانند با استفاده از ترکیب‌کننده‌های گفتاری، نمایشگرهای بریل یا نرم‌افزارهای تبدیل متن به سخن، کتاب بخوانند یا به کتاب‌های صوتی گوش دهند.

کتاب‌های الکترونیک قابلیت علامت‌گذاری دارند و با نشانه‌گذاری می‌توانید به همان صفحه‌ای که رها کرده‌اید باز گردید، نکته‌ای را های‌لایت یا های‌لایتی را پاک کنید. از دیگر محاسن کتاب‌های الکترونیک در مقایسه با کتاب‌های چاپی این است که شما دیگر مجبور نیستید لغت‌نامه‌ای در کنار کتاب خود برای پیدا کردن لغات مورد نظرتان حمل کنید. بعضیE-BOOK ها درون خود فرهنگ لغاتی دارند که تنها با یک کلیک روی لغت مورد نظرتان می‌توانید بسرعت آن را بیابید. قابل جستجو بودن در کتاب‌‌‌های الکترونیکی و اعمال تغییرات در رنگ، حاشیه، اندازه و فونت متون، مطابق سلیقه هر شخص از دیگر مزیت‌های این نوع کتاب است؛ به طوری که کاربر پس از انجام تغییرات می‌تواند از نسخه کتاب الکترونیک مورد علاقه خود پرینت بگیرد.

با رشد فناوری قابلیت‌های دیگری نیز به این کتاب‌ها افزوده می‌شود و بتازگی کتاب‌هایی نامرئی عرضه شده‌اند که این کتاب‌ها قابلیت ذخیره‌سازی در ابعاد میکروسکوپی و غیرقابل مشاهده روی رسانه‌های دیجیتالی دارند.

استفاده از کتاب‌‌های الکترونیک تا حد زیادی در مواد اولیه کتاب مثل کاغذ و جوهر، صرفه‌جویی می‌کند و از این نظر نیز کتاب الکترونیک نقش مثبتی در طبیعت دارد. بتازگی جنبشی به نام گوتنبرگ با هدف تبدیل کتاب‌های عادی به کتاب‌های الکترونیک شکل گرفته است. این جنبش و بسیاری از کتابخانه‌های عمومی آنلاین، اجازه خواندن کتاب‌ها را به صورت رایگان می‌دهند.

موتور جستجوی گوگل که اخیرا حق کپی رایت کتاب‌های ادبی و گسترش کتابخانه‌های دیجیتالی را به نام شرکت خود ثبت کرده است، تاکنون بیش از 7 میلیون کتاب را اسکن و دیجیتالی کرده که اغلب به زبان‌های انگلیسی، آلمانی و فرانسوی است.

معایب کتاب‌های الکترونیک

در مقابل این مزایا، معایبی هم وجود دارد. برای خواندن این کتاب‌ها حتما باید از رسانه‌های الکترونیک و نرم‌افزار استفاده کرد، هر چند جابه‌جایی کتاب‌های الکترونیک از کتاب‌های چاپی ساده‌تر است، اما معمولا جابه‌جایی یک کتاب راحت‌تر از جابه‌جایی انواع دستگاه‌هایE- Book Reader است که نسخه‌های کتاب الکترونیکی را در آن قرار می‌دهند و می‌خوانند. کیفیت صفحات در رسانه‌هایE - Book Reader از کاغذ معمولی پایین‌تر است و هنگامی که چشم مدتی طولانی به آن خیره بماند، اذیت می‌شود. بسیاری از کتاب‌های الکترونیک درE-Book Reader ها قابل خواندن نیستند، چراکه برخی از آنها از بعضی فرمت‌ها پشتیبانی نمی‌کنند.

آینده کتاب‌های چاپی

با این که استفاده از کتاب‌های الکترونیک زیاد شده، اما هنوز آینده کتاب‌های چاپی روشن است و بسیاری از خوانندگان به همین شیوه مطالعه می‌کنند.

سایت Springer که ارائه‌کننده کتاب‌های الکترونیک در زمینه‌های مختلف است، طی آماری که سال 2008 از 882 نفر گرفت، اعلام کرد، بیشترین میزان استفاده از کتاب‌های الکترونیک برای مطالعه و تحقیق بوده است به طوری که78 درصد مردم از کتاب‌های الکترونیک برای تحقیق، 56 درصد برای مطالعه، 10 درصد برای آموزش و 10 درصد نیز برای اوقات فراغت خود استفاده می‌کنند.

آیا تاکنون کتاب الکترونیک خوانده‌اید؟ این سوالی بود که همین سایت از 472 نفر پرسید و 73 درصد پاسخ مثبت و 27 درصد پاسخ منفی دادند. میزان علاقه‌مندی به استفاده از کتاب الکترونیک و مفید، در نموداری نشان داده شده که از اهالی هلند، آلمان، ترکمنستان و سوئیس هستند. این سایت با تحقیق روی 524 کاربر خود درباره آینده کتاب‌های الکترونیک در 5 سال آینده، می‌نویسد: 53 درصد مردم ترجیح می‌دهند کتاب‌های چاپی و در برخی موارد کتاب الکترونیک، 35 درصد تنها کتاب چاپی و 7 درصد کتاب الکترونیک بخوانند و 5 درصد دیگر نظر خاصی راجع به خواندن کتاب الکترونیک یا کتاب چاپی ندارند.

سارا زاهدیان