بقای زندگی با حفاظت از محیط زیست

اسلام به عنوان دینی که ورای زمان و مکان می‌تواند نیازها و اقتضائات بشر را در همه اعصار پاسخ دهد حاوی مفاهیم و تعالیم و راهکارهای کاملی درخصوص چگونگی مواجهه، تکامل و هماهنگی با پدیده‌های طبیعی است.

تحقیقات دانشمندان علوم دینی در جهان نشان می‌دهد که تمامی ادیان الهی به حفظ محیط زیست توجه نشان داده‌اند، اما دین اسلام دستورات مشخص و موکدی در این راستا دارد.

بـررسی متون و مستندات مختلف اسلام نشانگر وجود دیدگاه‌های مشخصی در راستای حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی است. محققان ادیان اعلام کرده‌اند که توجه به ارزش‌های اخلاقی و مذهبی تضمینی برای حفاظت از محیط زیست است و دانشمندان علوم دینی معتقدند انسان‌ها علاوه بر اجرای قوانین باید استانداردهای اخلاقی را نیز مراعات کنند تا به اهداف پایدار خود دست یابند.در دین اسلام حفاظت از محیط زیست که نسل امروز و نسل‌های بعدی باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، یک وظیفه ملی تلقی می‌شود.

خداوند حکیم، طبیعت را هدفمند و هدفدار خلق کرده است. او تمام مخلوقات را به لحاظ کمیت و کیفیت به اندازه و متناسب آفریده است. موید این جمله گفتار خداوند در قرآن است که می‌فرماید <ما هر چه آفریدیم به اندازه آفریدیم> یا در جای دیگر می‌فرماید که <زمین را هم بگستردیم و در آن کوه‌های عظیم برنهادیم و از آن هر گیاه و نبات متناسب و موافق حکمت و عنایت برویاندیم..>

در اسلام هر گونه رفتاری که منجر به فساد در عرصه محیط زیست شود نهی شده است، چراکه خداوند بارها در قرآن درباره ایجاد فساد در روی زمین هشدار داده است.

بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده درخصوص رابطه محیط زیست‌ و دستورات اسلامی این امر نشان می‌دهد که حکومت اسلامی موظف است با هرگونه فعالیت اقتصادی و مانند آن که منجر به تخربب محیط زیست‌ و منابع طبیعی می‌شود به شدت مقابله کند. همچنین تمامی آحاد جامعه و حکومت در قبال حفظ محیط زیست‌ مسوولیت‌هایی دارند که موظف به انجام آن هستند.

اسلام بین انسان و محیط زیست جدایی قایل نیست و آنها را مـکـمـل یـکـدیـگر می‌داند از این رو دین اسلام کامل‌ترین سفارشات را برای حفاظت از محیط زیست‌ دارد و تمام جنبه‌های انسانی را در ارتباطی هماهنگ و موزون با مسیر الهی مورد توجه قرار داده است و بین آنها ارتباط ایجاد می‌کند.

از این‌رو هر فرد در جامعه اسلامی در برابر محیط زیست‌ مسوول است و حکومت اسلامی نیز وظیفه دارد کردار انسانی را در قبال محیط زیست‌ تحت نظارت درآورد و قوانین الهی را در این مورد به اجرا درآورد.

مسعود ابوال‌شیخی