مراقب نور خورشید باشید

در حال حاضر در کشور ما آفتاب گرفتن‌های طولانی در هوای آزاد ، استفاده از محصولات شیمیایی مانند انواع لوسیون‌ ها و اسپری ‌ها و استفاده از دستگاه‌ های برنزه‌کننده موسوم به سولاریوم از جمله کار‌هایی است که برای بزنزه کردن پوست از آنها استفاده می‌شود.

این در حالی است که براساس آمار مرکز تحقیقات سرطان ایران بیش از 70 درصد علت سرطان‌های پوست در کشور، پرتوگیری از نور آفتاب است. اگر مردم خود را در مقابل نور خورشید حفاظت کنند رقم قابل توجهی از عوارض پوستی کم می‌شود.

مهندس علی گورانی، کارشناس مسوول بهداشت کاربری انرژی‌های هسته‌ای و امواج الکترومغناطیس وزارت بهداشت، با بیان این ‌که در دنیا بحث‌هایی نظیر سولاریوم یا آفتاب‌گیری با نور بسیار حساب‌شده و تحت تعریف‌های بهداشتی انجام می‌شود، به «جام‌جم» می‌گوید: در دنیا به خاطر اهمیت موضوع، این مساله به صورت یک پروژه بین‌المللی به نام SUNWISE  پیگیری می‌‌‌شود.

او ادامه می‌‌گوید: SUNWISE  یعنی برخورد خردمندانه با نور خورشید. ما از طریق نور خورشید پرتوهای قابل توجهی را دریافت می‌کنیم، یکی از این پرتوها نور مرئی ا‌ست که ما حساسیت چندانی نسبت به آن نداریم.

دیگری ماورای‌بنفش و مادون‌قرمز است، اما آنچه که در قانون پروژهSUNWISE  در دنیا پیگیری‌ می‌شود بحث تشعشعات ماورای‌بنفش نور خورشید است که بسیار خطرناکند، در تعاریف، اینها را غیریونیزان ذکر کرده‌‌اند.

به گفته او ویژگی غیریونیزان‌ها این است که وقتی به پوست بدن می‌خورند در سطح بدن تبدیل به حرارت می‌شوند. در تمام دنیا با توجه به اهمیت خساراتی که این پرتو به افراد وارد کرده، این پروژه را  SUNWISE تعریف کردند و راه‌حل‌های کنترل آن را نیز به مردم آموزش داده‌اند.

گورانی تاکید می‌کند: ما باید یاد بگیریم که پرتوگیری به هر مقدارش خطرناک و تجمع‌پذیر است. یعنی این‌طور نیست که شما یک بار در معرض نور آفتاب قرار گرفتید، نور آفتاب به شما خورد و دیگر تمام شد، بلکه آن مقدار انرژی که جذب شد با مقادیر بعدی که به اشکال مختلف به شما برخورد می‌کند، جمع می‌شوند و هنگامی که به یک آستانه می‌رسند، می‌توانند فاکتوری باشند تا  دیگر پارامترها را تحریک کنند و سبب ایجاد عارضه‌های پوستی شوند.

سولاریوم یا خودسوزی

برنزه کردن پوست در کشور ما به صورت نامعقول و غیرعلمی جا افتاده، خیلی افراد استناد می‌کنند که این کار در اروپا انجام می‌شود در حالی که این کار در اروپا تحت شرایط خاص و با توجه به پرونده پرتوگیری شخص انجام می‌شود.

گورانی در این خصوص می‌گوید: در کشور ما سولاریوم به این دلیل توصیه نمی‌شود که ما در 4 فصل در 4 نقطه کشور پرتو ماورای‌بنفش خورشید داریم. پرتوگیریمان بشدت بالاست. در همین حالت همه ما مستعد سرطان هستیم. تقریبا 5 بار سوختگی را در ذهنمان داریم حالا علاوه بر این خودمان بیاییم یکسری وسایل مصنوعی هم بیاوریم و خود را در معرض نور قرار دهیم.

او با بیان این ‌که سولاریوم حتی می‌تواند خطرات بیشتری هم نسبت به برنزه شده با نور خورشید داشته باشد، ادامه می‌دهد: سولاریوم می‌تواند خطر بیشتری داشته باشد چون تجاری است و قصد تولیدکننده پول درآوردن است. در مواجهه با خورشید پوست انسان کم‌کم تیره می‌شود و زمانبر است، اما در مواجهه با دستگاه، به دلیل کم‌حوصلگی شخص یا کسب درآمد صاحب دستگاه، مقدار تشعشع و نوع آن را تغییر می‌دهند و ظرف مدت کوتاهی پرتو خیلی زیاد به طرف تابانده می‌شود.

گورانی تاکید می‌کند: مثلا در این مورد دستورالعمل‌های اروپایی اجازه نمی‌دهند فرد برای برنزه شدن در 2 هفته بیش از 2 بار پرتوگیری کند، فرد در مدت‌های کوتاه با فواصل زیاد پوست خود را تیره می‌کند در حالی که در کشور ما این مسائل رعایت نمی‌شود.

کرم‌های ضدآفتاب، ضروری

مصرف ضدآفتاب برای همه افراد لازم است و حتی برای نوزاد نیز می‌توان متناسب با نوع پوست وی از ضدآفتاب استفاده کرد.

دکتر آزاده الیاس، متخصص پوست و مو در این خصوص ادامه می‌دهد: ‌برخلاف کشورهای اروپایی که برای حفاظت از پوستشان در مقابل آفتاب، ضدآفتاب 10 تا 20 درصد کفایت می‌کند در کشور ما با توجه به موقعیت جغرافیایی و تابش مستقیم نور خورشید به ضد آفتابی با درصد 30 نیاز است.

به گفته او ضدآفتاب‌هایی با درصدهای بالاتر 50 یا 60 درصد تفاوت چندانی با ضدآفتاب 30 درصدی ندارد و این تفاوت بیشتر از 6 یا 7 درصد نیست.

دکتر الیاس در رابطه با انواع ضدآفتاب‌ها توضیح می‌دهد: ضدآفتا‌ب‌هایی که نوع فیلتر آنها شیمیایی است، رنگ در آنها به کار نمی‌رود و ممکن است در بعضی افراد ایجاد حساسیت کنند. خاصیت این نوع ضد آفتاب‌ها مانع صدمات به پوست در برابر آفتاب است؛ نوع دیگر، ضدآفتاب‌های فیزیکی هستند که عموما دارای رنگ بوده و افراد دچار حساسیت می‌توانند از این نوع ضدآفتاب‌ها استفاده کنند. ضدآفتاب‌های فیزیکی مانع صدمه به پوست نمی‌شوند ولی از تابش و عبور آفتاب به پوست جلوگیری می‌کنند.

به گفته او ضدآفتاب‌های خارجی در کل چون با استانداردهای مختلفی ارزیابی می‌شوند کیفیت بهتری دارند و کمتر موجب حساسیت می‌شوند و متناسب با پیشرفت کشورهایشان و توقع شهروندان ساخته می‌شوند ولی ضدآفتاب‌های ایرانی نیز هر چند نمی‌توانند با ضدآفتاب‌های خارجی رقابت کنند ولی شرکت‌های سازنده آنها در چند سال اخیر پیشرفت‌های خوبی داشته و می‌توانند جوابگوی نیاز افراد باشند.

الیاس در مورد استفاده افراد مختلف از ضدآفتاب‌ها توصیه می‌کند: کودکان، افراد دارای پوست روشن و یا کسانی که بیماری خاص پوستی دارند به دلیل شکننده بودن پوست‌هایشان باید از درصد بالاتر ضدآفتاب‌ها استفاده کنند و آقایان نیز می‌توانند از ضدآفتاب‌هایی که مخصوص خودشان ساخته شده و متناسب با پوست آنهاست، مصرف کنند.

او می‌گوید: تعداد مصرف ضدآفتاب‌ها بسته به کیفیت آنها متفاوت است، بعضی ضدآفتاب‌های خارجی تا 6 ساعت می‌توانند از پوست محافظت کنند و نیازی به تجدید مصرف ندارند ولی ضدآفتاب‌های ایرانی معمولا تا 3 ساعت خاصیت حفاظت دارند و بعد از آن باید تجدید شوند البته اگر فرد در تابش مستقیم خورشید باشد. لازم به ذکر است که برای تجدید ضدآفتاب نیاز به شستن پوست نیست.