شکست و پیروزی، دو روی سکه زندگی

سوال اینجاست که چرا در میان جوانان ما شکست این‌گونه تلخ و طاقت‌فرساست. به محض مواجهه با اولین ناکامی، یاس و نومیدی به سراغشان می‌آید و آنان را به افسردگی و ایستایی می‌کشاند. در کالبد شکافی رفتاری این‌گونه افراد و جوانان نقش والدین در اولین مرحله قابل توجه است.

پدران و مادرانی که از دوران طفولیت هیچ‌گاه واقعیت‌های زندگی را به فرزندان خود نمی‌آموزند و آنها را موجوداتی ضعیف بار می‌آورند، در بازی‌ها و در روابط اجتماعی با حمایت از آنها  آن هم حمایت کاذب و بی‌نتیجه  سعی در پیروز نشان دادن فرزندان خود می‌کنند، در مقابل خواسته آنها سر تسلیم فرود می‌آورند و حتی در سنجش قدرت اجازه نمی‌دهند آنها با کودکان قوی‌تر از خود دست و پنجه نرم کنند، مبادا که در این کشمکش شکست بخورند، در دوران تحصیل با انواع رفتارهای ناپسند سعی در پیروزی کاذب آنها دارند.

تعاملات رفتاری غیرمعقول و برخلاف عقل انجام می‌دهند تا دلبندشان همواره بر سکوی پیروزی بایستد. اگر همین والدین دو روی سکه زندگی یعنی شکست و پیروزی را به آنها نشان دهند، در شکست‌ها حمایت‌های کاذب از آنها ننمایند و به آنها این واقعیت را بیاموزند که انسان در زندگی همواره پیروز و کامیاب نیست و در پاره‌ای از موارد باید شکست را بپذیرد و درباره علل آن جستجو کند، آن‌گاه دلایل همین شکست را دستمایه پیروزی‌های بعدی قرار می‌دهد.

والدین باید به فرزندانشان بفهمانند انسان هر قدر از نظر قدرت بدنی و فکری قوی باشد، باز ممکن است کسانی از وی قوی‌تر پیدا شوند.اگر فرزندان ما بیاموزند که شکست پایان زندگی نیست و در الگوبرداری رفتاری، مردان بزرگ علم و فرهنگ و ورزش را سرمشق تربیت خود قرار دهند، آن‌گاه می‌بینند که بعد از هر شکست نوبت به پیروزی رسیده و پیروزی و شکست دو برادر دوقلو از پدر طبیعت و مادر روزگار هستند. هرکس نخواهد شکست را بپذیرد، پیروزی او کاذب و بادکنکی خواهد بود. بنابراین، وقتی با این روحیه جوان به سوی رابطه‌ عاطفی می‌رود با اندک بی‌توجهی از سوی کسی‌که به او دل‌بسته به افسردگی دچار گشته و ممکن است از همین رهگذر به اعتیاد، افت تحصیلی، خودکشی، توهم و جنون کشیده شود.

در خاتمه نقش والدین و مربیان آموزشی در رسانه‌ها و بویژه رسانه‌های خاص در تحلیل و آموزش ابعاد مثبت هر شکست نمی‌توان نادیده گرفت،‌ چراکه اگر در هر شکست و ناکامی به دنبال نقاط مثبت آن بگردیم، چهره تلخ آن را زیبا خواهیم دید و آن‌گاه با یک‌قدم دیگر به پیروزی خواهیم رسید.

* آسیب‌شناس رفتاری