یادمان

عزل سیدضیاء از نخست‌وزیری

در این شماره از میان انبوه مناسبت‌های خرداد ‌ماه4 واقعه را برگزیده و مورد توجه قرار داده‌ایم: می‌دانیم که سیدضیاء طباطبایی عنصر سیاسی مورد عنایت و حمایت انگلیسیان و شریک رضاخان در کودتای سوم اسفند 1299 بود که به اشاره حامیان بریتانیایی خود، مقام نخست‌وزیری یافت و باوجود آن که سخت مورد تنفر مردم بود، به اقدامات عوامفریبانه متعددی که اساسا در راستای سیاست‌های بریتانیا صورت عملی به خود می‌گرفت، دست زد.
کد خبر: ۲۵۷۵۴۷

با این حال وابستگی و تبعیت او از سیاست‌های استعماری بریتانیا در ایران آشکارتر و مشمئز‌کننده‌تر از آن بود که حتی اربابان انگلیسی او هم به حضور طولانی وی در نخست‌وزیری رضا دهند. به همین دلیل هنوز دو سه ماهی از صدارت این جوانک جاه‌طلب سپری نشده بود که بتدریج تمهیدات و زمینه‌های لازم برای برکنار ساختن او فراهم شد و سناریو به نوعی پیش رفت که احمدشاه از ترس تندروی‌های سیدضیاء به رضاخان پناه برد و خواستار پایان دادن به تهدیدات او شد. گفته می‌شد که احمدشاه از سیاست جدید انگلیسیان مبنی بر تحمل‌ناپذیری سیدضیاء هم آگاهی یافته است. چنین بود که شاه با حمایت رضاخان و موافقت انگلیسیان، سیدضیاء را که حتی حاضر نمی‌شد در مقام سلطنت برای او شان و منزلتی هم قائل شود، به دستاویز «سیگار کشیدن بدون اجازه در حضور شاه» از مقام نخست‌وزیری عزل کرد. سیدضیاء ابتدا به سوئیس و سپس به فلسطین رفت و به خدمتگزاری صهیونیست‌ها در آن سامان مشغول شد تا در سال 1322 به ایران بازگشت و در مجلس 14 شورا حضور پیدا کرد. او که طی سه دهه 20، 30 و 40 ارتباط نزدیکی با محمدرضا پهلوی داشت، سرانجام به سال 1348 در 80 سالگی مرد.

منبع: مسعود بهنود، از سیدضیاء تا بختیار، چاپ پنجم، تهران، جاویدان، 1370، صص 27 19 و دولت‌های ایران از مشیرالدوله تا میرحسین موسوی، صص 117 116.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها